Το AgriProAct, ένα κυπριακό ερευνητικό έργο, αναπτύσσει ένα σύστημα υποστήριξης αποφάσεων για την πρόγνωση του καιρού με διττό στόχο. Αφενός, να βοηθήσει τους γεωργούς να αποφασίζουν τι πρέπει να κάνουν κάθε εβδομάδα και, αφετέρου, να προσφέρει στην κυπριακή Μετεωρολογική Υπηρεσία πιο ακριβείς προγνώσεις σε επίπεδο αγροτεμαχίου, καθώς και τη δυνατότητα αξιολόγησης της απόδοσής τους.
Σχεδιασμένο για τον γεωργό και τον προγνώστη
Οι περισσότερες τεχνολογικές λύσεις για τη γεωργία σχεδιάζονται αποκλειστικά για χρήση στο χωράφι. Το AgriProAct σχεδιάζεται τόσο για το χωράφι όσο και για την υπηρεσία που πραγματοποιεί την πρόγνωση του καιρού για ολόκληρο το νησί.
Για τον παραγωγό, στόχος είναι να μετατρέπει δεδομένα για τον καιρό, δορυφορικές εικόνες και στοιχεία για το έδαφος σε σαφείς και χρήσιμες οδηγίες για κάθε επιμέρους αγροτεμάχιο. Για τη Μετεωρολογική Υπηρεσία της Κύπρου, η οποία ζήτησε ακριβώς αυτή τη δυνατότητα, το ίδιο σύστημα υπόσχεται προγνώσεις σε επίπεδο μεμονωμένου αγροτεμαχίου και, εξίσου σημαντικό, έναν τρόπο μέτρησης της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας αυτών των προγνώσεων, κάτι που μέχρι σήμερα δεν διέθετε.
Η συνδυασμένη κάλυψη αυτών των δύο αναγκών σε ένα ενιαίο σύστημα βρίσκεται στον πυρήνα του έργου.
Η πίεση που το καθιστά αναγκαίο
Η Κύπρος αισθάνεται τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής εντονότερα από πολλές άλλες περιοχές. Η ξηρασία, οι ξαφνικές ισχυρές βροχοπτώσεις, οι όψιμοι παγετοί και η σταδιακή αύξηση της αλατότητας περιορίζουν την παραγωγή των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, με το κόστος να καταβάλλεται συχνά δύο φορές. Αρχικά από τον παραγωγό και στη συνέχεια από το δημόσιο, μέσω αποζημιώσεων και μέτρων στήριξης.
Το νερό, που ήδη βρίσκεται σε ανεπάρκεια, συχνά χρησιμοποιείται σε μεγαλύτερες ποσότητες από τις αναγκαίες, όταν οι προγνώσεις δεν είναι αρκετά ακριβείς ώστε να βοηθήσουν τους παραγωγούς να το διαχειριστούν πιο αποτελεσματικά. Η βασική παραδοχή του AgriProAct είναι ότι μεγάλο μέρος των πληροφοριών που απαιτούνται για να περιοριστεί αυτή η πίεση ήδη συλλέγεται. Αυτό που έλειπε ήταν ένας τρόπος να μετατραπούν τα δεδομένα αυτά σε έγκαιρες και πρακτικές αποφάσεις.
Από διάσπαρτα δεδομένα σε αποφάσεις
Το σύστημα συνδυάζει πηγές δεδομένων που η Κύπρος διαθέτει ήδη σε μεγάλο βαθμό, όπως τους μετεωρολογικούς σταθμούς και τις προγνώσεις της εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, δορυφορικές εικόνες, αισθητήρες τοποθετημένους στο έδαφος και, στις κτηνοτροφικές μονάδες, κολάρα GPS.
Σε στενή συνεργασία με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία, τα δεδομένα της οποίας αποτελούν βασικό στοιχείο του σχεδιασμού, το AgriProAct εκτιμά τις συνθήκες που είναι πιθανό να επικρατήσουν σε κάθε αγροτεμάχιο τις επόμενες ημέρες. Στη συνέχεια, συγκρίνει τις δικές του προγνώσεις με τις πραγματικές συνθήκες και προσαρμόζεται ανάλογα, ώστε οι οδηγίες του να γίνονται σταδιακά πιο αξιόπιστες.
Το κενό που επιχειρεί να καλύψει είναι αυτό της ακρίβειας. Οι εθνικές προγνώσεις περιγράφουν περιοχές έκτασης περίπου δύο τετραγωνικών χιλιομέτρων, γεγονός που δεν επιτρέπει να αποτυπωθούν οι ιδιαίτερες συνθήκες, για παράδειγμα, σε ένα σημείο ενός αμπελώνα όπου εμφανίζεται παγετός ή στο μικροκλίμα ενός συγκεκριμένου αγροτεμαχίου με λαχανικά.
Το AgriProAct φιλοδοξεί να φτάσει μέχρι το επίπεδο του μεμονωμένου αγροτεμαχίου και να προσφέρει στον γεωργό κάτι πραγματικά αξιοποιήσιμο και όχι απλώς ακατέργαστους αριθμούς. Μέσω εφαρμογής, γραπτού μηνύματος ή ιστοσελίδας, θα παρέχει σύντομες οδηγίες σχετικά με την άρδευση, τον χρόνο εφαρμογής λιπασμάτων και την προετοιμασία για παγετό, ξηρασία ή έντονη βροχόπτωση. Κάθε οδηγία θα συνοδεύεται από σαφή ένδειξη του βαθμού βεβαιότητας του συστήματος.
Το εργαλείο έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων και όχι για να αποφασίζει αντί του γεωργού.
Αξιοποιώντας όσα διαθέτει ήδη το νησί
Επειδή αξιοποιεί υποδομές που η Κύπρος ήδη διαθέτει, αντί να δημιουργεί ένα παράλληλο σύστημα από το μηδέν, το AgriProAct περιορίζει το κόστος και δημιουργεί μια αξιόπιστη βάση για πιθανή εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο.
Παράλληλα, πρόκειται για κυπριακή τεχνολογία με δυνατότητες εξαγωγής. Η ίδια προσέγγιση θα μπορούσε σε μεταγενέστερο στάδιο να αξιοποιηθεί και σε άλλες περιοχές της Μεσογείου που αντιμετωπίζουν παρόμοιες κλιματικές πιέσεις, μετατρέποντας μια εθνική ερευνητική προσπάθεια σε υπηρεσία που μπορεί να προσφερθεί και εκτός Κύπρου.
Η κοινοπραξία και το επόμενο βήμα
Το έργο συντονίζεται από την TERRATEQ Innovation, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Κέντρο Αριστείας CYENS.
«Η ευκαιρία είναι να πάρουμε δεδομένα που η χώρα ήδη διαθέτει και να τα μετατρέψουμε σε οδηγίες που ένας γεωργός μπορεί να αξιοποιήσει από το επόμενο κιόλας πρωί, καθώς και σε προγνώσεις που η εθνική μετεωρολογική υπηρεσία μπορεί να υποστηρίξει με αξιοπιστία», αναφέρει ο Δρ Μάριος Σοφοκλέους, συντονιστής στην TERRATEQ Innovation.
Η πραγματική δοκιμή θα γίνει στο χωράφι. Σε μεταγενέστερη φάση, το AgriProAct αναμένεται να δοκιμαστεί σε πραγματικές γεωργικές εκμεταλλεύσεις, που θα καλύπτουν καλλιέργειες λαχανικών, αμπελώνες και μικτά συστήματα καλλιέργειας και κτηνοτροφίας. Τα αγροκτήματα και οι παραγωγοί που θα συμμετάσχουν δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Οι δοκιμές αυτές θα δείξουν, σε πραγματικές συνθήκες και με πραγματικά δεδομένα, σε ποιο βαθμό μπορούν να υλοποιηθούν οι δυνατότητες που υπόσχεται το έργο.
Το έργο χρηματοδοτείται από την Κυπριακή Δημοκρατία μέσω του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ), στο πλαίσιο των Προγραμμάτων RESTART 2016-2020 για την Έρευνα, την Τεχνολογική Ανάπτυξη και την Καινοτομία, στο πλαίσιο του Προγράμματος «AI in Government», Πρόσκληση AI IN GOV’T/0725/0012.
