Τις διεθνείς εξελίξεις και τις μεταβολές που επηρεάζουν το ευρωπαϊκό οικονομικό και επενδυτικό περιβάλλον ανέπτυξε στο πλαίσιο του EY Cyprus Future Realized Forum 2026 ο Bruno Maçães, Πρώην Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Πορτογαλίας.
Όπως ανέφερε, η υφήλιος βιώνει μια ριζική αναδιανομή της οικονομικής ισχύος, με την Κίνα να εδραιώνεται πλέον ως ένας ισχυρός αντίπαλος των Ηνωμένων Πολιτειών και την Ινδία να καταγράφει εντυπωσιακή άνοδο στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο. Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην επιστροφή των σκληρών γεωγραφικών και φυσικών δεδομένων, τα οποία αποδεικνύουν ότι ο υλικός κόσμος συνεχίζει να διαμορφώνει τις ζωές μας πολύ περισσότερο από την ψηφιακή τεχνολογία, ενώ στάθηκε και στην κατακόρυφη άνοδο των αμερικανικών δασμών, οι οποίοι με βάση τις εξαγγελίες προσεγγίζουν το 16,4%, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα του τελευταίου αιώνα.
- Διαβάστε επίσης: Νίκος Χριστοδουλίδης: Η Κύπρος ενισχύει την οικονομική της δυναμική και επενδύει στην ανταγωνιστικότητα
- Διαβάστε επίσης: Ronald Attard: Oι μεταρρυθμίσεις, η καινοτομία και το μακροπρόθεσμο όραμα για βιώσιμη ανάπτυξη και επενδύσεις
Στην ομιλία του, τόνισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα υπαρξιακό ερώτημα για το μέλλον της, δίνοντας έμφαση στην εκρηκτική επενδυτική έξαρση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) κατά τη δεκαετία του 2020, η οποία ξεπερνά ιστορικά κραχ και τεχνολογικές εκρήξεις του παρελθόντος. Το Forum πραγματοποιήθηκε με κύριο χορηγό την Τράπεζα Κύπρου και υπό την αιγίδα του Invest Cyprus.
Η ανάδυση των νέων υπερδυνάμεων και το ρεκόρ των δασμών
Ο Maçães παρουσίασε δεδομένα που αποδεικνύουν τη μετατόπιση του παγκόσμιου πλούτου. Η πορεία του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Κίνας και της Ινδίας από τα μέσα του προηγούμενου αιώνα μέχρι σήμερα δείχνει μια ξεκάθαρη τάση σύγκλισης με τα παγκόσμια επίπεδα, ανατρέποντας τις ισορροπίες δεκαετιών. Η ανάδειξη της Κίνας ως ισότιμου ανταγωνιστή των ΗΠΑ επιβεβαιώθηκε έμπρακτα, με το Πεκίνο να αναγκάζει την Ουάσιγκτον σε συμβιβασμούς σε κρίσιμα εμπορικά ζητήματα.
Αυτή η νέα πραγματικότητα συνοδεύεται από την επιστροφή του προστατευτισμού. Η πορεία των δασμών της κυβέρνησης Τραμπ δείχνει ότι ο αποτελεσματικός παγκόσμιος δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ εκτινάχθηκε. Αν και οι καθυστερήσεις λόγω αποθεματοποίησης διατηρούν τον τρέχοντα πραγματικό συντελεστή στο 9,8%, οι ανακοινωθέντες δασμοί σε Καναδά, Μεξικό, Κίνα και η απειλή για επιβολή δασμού 50% στην Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον για το παγκόσμιο εμπόριο.
Η εκδίκηση του φυσικού κόσμου και το AI
Ο ίδιος ανέπτυξε τη θεωρία του ότι ο φυσικός κόσμος αντεπιτίθεται. Οι σύγχρονες πολεμικές συγκρούσεις υπενθυμίζουν με βίαιο τρόπο ότι η γεωγραφία και οι φυσικοί πόροι καθορίζουν την οικονομία, παρά τις ψευδαισθήσεις ότι ο ψηφιακός κόσμος και το μετασύμπαν (metaverse) θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν την πραγματικότητα.
Παράλληλα, ανέλυσε την πορεία των μεγάλων τεχνολογικών κύκλων της ανθρωπότητας. Η τρέχουσα επενδυτική έξαρση στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) κατά τη δεκαετία του 2020 εμφανίζει μια πρωτοφανή δυναμική. Η καμπύλη ανάπτυξής της είναι πολύ πιο απότομη και επιθετική συγκριτικά με ιστορικές περιόδους, όπως:
- Η μανία των σιδηροδρόμων (Railway Mania) της δεκαετίας του 1840.
- Η φούσκα του διαδικτύου (Dot-com Boom) στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
- Η εποχή του ηλεκτρισμού (Electrification Boom) της δεκαετίας του 1920.
- Η μανία των καναλιών στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1830.
Έχει η Ευρώπη μέλλον;
Το κρίσιμο ερώτημα που έθεσε ο Bruno Maçães αφορά τη θέση της Ευρώπης σε αυτόν τον νέο χάρτη. Με τις επενδύσεις στην τεχνολογία να συγκεντρώνονται σε άλλες ηπείρους και την παραγωγικότητα της γηραιάς ηπείρου να πιέζεται, η Ευρώπη καλείται να επαναπροσδιορίσει άμεσα την ταυτότητά της.
Όπως επισημαίνει και στο βιβλίο του World Builders: Technology and the New Geopolitics, οι χώρες που θα κυριαρχήσουν στο μέλλον είναι εκείνες που μπορούν να χτίσουν νέους κόσμους συνδυάζοντας την τεχνολογική πρωτοπορία με τη γεωπολιτική ισχύ. Για την Κύπρο και την ευρύτερη περιοχή, η κατανόηση αυτών των παγκόσμιων τάσεων αποτελεί το μοναδικό εργαλείο για τη διαμόρφωση μιας επιτυχημένης στρατηγικής προσέλκυσης ξένων επενδύσεων.
