Τρία σημαντικά βήματα στον τομέα των εργασιακών σχέσεων προωθεί το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Σύμφωνα με τον αρμόδιο Υπουργό, νομοσχέδιο για τη μισθολογική διαφάνεια αναμένεται να οδηγηθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο εντός Σεπτεμβρίου, ενώ νομοσχέδιο για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς προωθείται στη Βουλή πριν από το τέλος του έτους. Παράλληλα, Σχέδιο Δράσης για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τον Νοέμβριο.
Σε απάντησή σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή Αμμοχώστου Γιώργου Κουκουμά, ο Υπουργός Εργασίας Μαρίνος Μουσιούττας αναφέρει ότι το νομοσχέδιο για την εναρμόνιση με την Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 για την ίση αμοιβή και τη μισθολογική διαφάνεια «αναμένεται να υποβληθεί για έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο εντός του Σεπτεμβρίου και, ακολούθως, να κατατεθεί στη Βουλή των Αντιπροσώπων για ψήφιση».
Το νομοσχέδιο έχει ήδη συζητηθεί στην Τριμερή Τεχνική Επιτροπή με τη συμμετοχή των εργοδοτικών οργανώσεων ΟΕΒ και ΚΕΒΕ και των συνδικαλιστικών οργανώσεων ΣΕΚ, ΠΕΟ και ΔΕΟΚ, ενώ είχε προηγηθεί δημόσια διαβούλευση από τις 4 Νοεμβρίου έως τις 5 Δεκεμβρίου 2025. Στη συνέχεια, μετά τη συζήτηση στο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα, το προσχέδιο διαβιβάστηκε στη Νομική Υπηρεσία για νομοτεχνικό έλεγχο.
Με βάση το προσχέδιο, το πρώτο χρονικό όριο για την υποβολή στοιχείων από τους εργοδότες σχετικά με το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι η 6η Ιουνίου 2027.
Νομοσχέδιο για επαρκείς κατώτατους μισθούς
Παράλληλα, σε απάντηση σε ερώτηση του βουλευτή Λεμεσού Δημήτρη Σούγλη, ο κ. Μουσιούττας αναφέρει ότι το νομοσχέδιο για την εναρμόνιση με την Οδηγία (ΕΕ) 2022/2041 για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς βρίσκεται «υπό νέο νομοτεχνικό έλεγχο από τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας».
Με την ολοκλήρωση του ελέγχου, προσθέτει, το νομοσχέδιο θα προωθηθεί για έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο και ακολούθως θα κατατεθεί στη Βουλή «πριν το τέλος του τρέχοντος έτους, νοουμένου ότι θα ολοκληρωθεί έγκαιρα ο νομοτεχνικός έλεγχος».
Αναφερόμενος στην καθυστέρηση για την εναρμόνιση με την Οδηγία, ο Υπουργός εξηγεί ότι κατά τη διαδικασία λήφθηκε υπόψη, μεταξύ άλλων, η εκκρεμοδικία ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την προσφυγή της Δανίας, η οποία αμφισβητούσε τη νομική βάση της Οδηγίας.
«Η έκδοση της σχετικής απόφασης του Δικαστηρίου αποτέλεσε σημαντική εξέλιξη για την περαιτέρω προώθηση της διαδικασίας εναρμόνισης», αναφέρει.
Ο κ. Μουσιούττας σημειώνει, παράλληλα, ότι ήδη εφαρμόζονται στην Κύπρο οι ρυθμίσεις του περί Κατώτατων Μισθών Νόμου του 2022 και του σχετικού Διατάγματος, οι οποίες, όπως αναφέρει, «συνιστούν σημαντικό μέτρο προστασίας των εργαζομένων» και αποτελούν μέρος του ευρύτερου πλαισίου πολιτικών για την προώθηση επαρκών κατώτατων μισθών.
Ολοκλήρωση σχεδίου δράσης για συλλογικές συμβάσεις
Σε ό,τι αφορά τις συλλογικές συμβάσεις, ο Υπουργός Εργασίας, απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή Λεμεσού Δημήτρη Σούγλη, αναφέρει ότι περίπου το 40% των εργοδοτουμένων καλύπτεται από συλλογικές συμβάσεις, περιλαμβανομένου του ιδιωτικού και του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
Διευκρινίζει ότι η εκτίμηση αυτή γίνεται «με βάση την καταγραφή των μελών των συντεχνιών στον Έφορο Συντεχνιών».
Ο κ. Μουσιούττας αναφέρει ότι το κυπριακό σύστημα εργασιακών σχέσεων βασίζεται στις ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις και την τριμερή συνεργασία, επισημαίνοντας ότι «δεν υπάρχει ειδική νομοθεσία που να καθιστά όλες τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις καθολικά δεσμευτικές για όλους τους εργοδότες ενός κλάδου».
Σήμερα, συλλογικές συμβάσεις εφαρμόζονται, μεταξύ άλλων, στους κλάδους των ξενοδοχείων, των κατασκευών, της επιπλοποιίας και ξυλουργικής, των συνεργείων των εισαγωγέων οχημάτων και της βιομηχανίας μωσαϊκού, καθώς και σε άλλους κλάδους. Επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις υπάρχουν επίσης σε τράπεζες, λιμάνια, εταιρείες διαχείρισης στόλου, επιχειρήσεις του μεταποιητικού και του τομέα υπηρεσιών, καθώς και σε οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, οι συλλογικές συμβάσεις δεν έχουν άμεση νομική ισχύ, ενώ τυχόν παραβιάσεις τους αντιμετωπίζονται στη βάση του Κώδικα Βιομηχανικών Σχέσεων και όχι μέσω του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών.
Το Υπουργείο βρίσκεται, παράλληλα, σε διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους για την ετοιμασία Σχεδίου Δράσης με στόχο την αύξηση της κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις, στο πλαίσιο του εθελοντικού συστήματος εργασιακών σχέσεων της Κύπρου.
Το Σχέδιο Δράσης, σύμφωνα με την απάντηση του Υπουργού, «αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τον Νοέμβριο του 2026» και στη συνέχεια να αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο των υποχρεώσεων που απορρέουν από την Οδηγία (ΕΕ) 2022/2041.
Για την προώθηση της μισθολογικής διαφάνειας, το Υπουργείο έχει επίσης προχωρήσει σε έργα υποδομής, μεταξύ των οποίων το έργο «eValueJobs», ύψους €52.117,32, το οποίο ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026, και το έργο «Μέτρα Στήριξης για τη Μισθολογική Διαφάνεια», συνολικού ύψους €1,1 εκατ., το οποίο θα υλοποιηθεί μέχρι τον Δεκέμβριο του 2027 και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, πληροφοριακό σύστημα για την υποβολή στοιχείων από τους εργοδότες σχετικά με το μισθολογικό χάσμα.
