Η κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου από την Εθνική Ισπανίας δεν αποτέλεσε μόνο μια ποδοσφαιρική επιτυχία, αλλά και μια ακόμη απόδειξη του πόσο καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν πλέον η επιστήμη και η τεχνολογία στον σύγχρονο αθλητισμό. Στην πορεία της πρωταθλήτριας κόσμου συνέβαλε και η κυπριακή MentisVR, η καινοτόμος πλατφόρμα Εικονικής Πραγματικότητας, την οποία μας παρουσιάζει ο συνιδρυτής και CEO της εταιρείας, Urko Pardo, πρώην επαγγελματίας τερματοφύλακας και απόφοιτος της φημισμένης ακαδημίας La Masía της Barcelona. Εξηγεί πώς η τεχνολογία της εταιρείας αξιοποιείται από κορυφαίους ποδοσφαιρικούς οργανισμούς, πώς η στήριξη του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ2021-2027» συνέβαλε στη μετατροπή μιας ερευνητικής ιδέας σε διεθνώς ανταγωνιστικό προϊόν, αλλά και ποιο είναι το όραμα για την επόμενη ημέρα της κυπριακής καινοτομίας στις διεθνείς αγορές. Απαντά, επίσης, κατά πόσο η ίδια τεχνολογία μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλα αθλήματα ή σε άλλους τομείς.
Από την Κύπρο στα μεγαλύτερα γήπεδα του κόσμου
Η τεχνολογία μεταμορφώνει διαρκώς τον επαγγελματικό αθλητισμό, αλλά πλέον η καινοτομία δεν περιορίζεται στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης ή στην ανάλυση των αγωνιστικών δεδομένων. Το επόμενο μεγάλο πεδίο εξέλιξης είναι η προπόνηση του ίδιου του εγκεφάλου, ώστε οι αθλητές να λαμβάνουν ταχύτερες και ποιοτικότερες αποφάσεις στις συνθήκες πίεσης ενός πραγματικού αγώνα.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να πετύχει η κυπριακή startup MentisVR, η οποία έχει αναπτύξει μια πρωτοποριακή πλατφόρμα νοητικής προπόνησης αξιοποιώντας την Εικονική Πραγματικότητα (Virtual Reality). Η τεχνολογία της έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον κορυφαίων ποδοσφαιρικών οργανισμών, ενώ αποτέλεσε μέρος της προετοιμασίας της Εθνικής Ισπανίας πριν από την κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου, γεγονός που ανέδειξε τις δυνατότητές της στο υψηλότερο επίπεδο του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Πίσω από αυτή την προσπάθεια βρίσκεται ο συνιδρυτής και CEO της εταιρείας, Urko Pardo, πρώην επαγγελματίας τερματοφύλακας και απόφοιτος της περίφημης ακαδημίας La Masía της Barcelona. Η προσωπική του εμπειρία από το κορυφαίο επίπεδο του ποδοσφαίρου συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της φιλοσοφίας της MentisVR, η οποία γεννήθηκε μέσα από τη συνεργασία μιας διεπιστημονικής ομάδας με στόχο να γεφυρώσει την επιστήμη, τον αθλητισμό και την τεχνολογία.
Πώς προέκυψε η ιδέα
Η αφετηρία της εταιρείας ήταν μια απλή, αλλά ουσιαστική διαπίστωση. Ενώ οι επαγγελματικοί σύλλογοι επενδύουν τεράστια ποσά στη φυσική κατάσταση και στην τεχνική κατάρτιση των αθλητών, η συστηματική εκπαίδευση των γνωστικών δεξιοτήτων παραμένει περιορισμένη.
Το 2018 η ομάδα της MentisVR άρχισε να πειραματίζεται με την αξιοποίηση της Εικονικής Πραγματικότητας ως εργαλείου νοητικής προπόνησης. Στόχος ήταν η ανάπτυξη ενός περιβάλλοντος όπου οι αθλητές θα μπορούν να εξασκούν δεξιότητες όπως η προσοχή, η αντίληψη, η μνήμη και, κυρίως, η λήψη αποφάσεων υπό συνθήκες έντονης χρονικής πίεσης, προσομοιώνοντας όσο το δυνατόν πιο πιστά τις πραγματικές απαιτήσεις ενός αγώνα.
Η πλατφόρμα απευθύνεται σήμερα σε επαγγελματικές ομάδες, ακαδημίες και μεμονωμένους αθλητές. Αν και η βασική της εφαρμογή αφορά το ποδόσφαιρο, η τεχνολογία έχει ήδη προσαρμοστεί ή δοκιμαστεί και σε άλλα αθλήματα, όπως η καλαθοσφαίριση, η πετοσφαίριση, η χειροσφαίριση, το μπάντμιντον και οι πολεμικές τέχνες.
Η στήριξη από το «ΘΑλΕΙΑ2021-2027»
Η πορεία από μια ερευνητική ιδέα μέχρι τη δημιουργία ενός διεθνώς ανταγωνιστικού προϊόντος απαιτούσε σημαντικές επενδύσεις. Μέχρι σήμερα η MentisVR έχει επενδύσει περισσότερα από €1,2 εκατ. στην ανάπτυξη της τεχνολογίας της, συνεχίζοντας να ενισχύει τις δυνατότητες της πλατφόρμας και να ανταποκρίνεται στις αυξανόμενες ανάγκες της αγοράς.
Καθοριστικής σημασίας, ωστόσο, υπήρξε η υλοποίηση του έργου MENTIS, συνολικού προϋπολογισμού €588.000, μέσω του Προγράμματος Επιχειρηματικής Καινοτομίας SEED του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας.
Η συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Κυπριακή Δημοκρατία, στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ2021-2027», έδωσε στην εταιρεία τη δυνατότητα να μετατρέψει μια πολλά υποσχόμενη ερευνητική ιδέα σε ένα εμπορικά αξιοποιήσιμο προϊόν με διεθνείς προοπτικές. Παράλληλα, συνέβαλε ουσιαστικά στη μείωση του επιχειρηματικού ρίσκου που συνοδεύει την έρευνα και ανάπτυξη, επιτρέποντας στην εταιρεία να δημιουργήσει την τεχνολογική βάση πάνω στην οποία συνεχίζει να επενδύει μέχρι σήμερα.
Μέσα στο μυαλό του αθλητή
Η βασική καινοτομία της MentisVR βρίσκεται στον συνδυασμό της Γνωστικής Ψυχολογίας, της Νευροεπιστήμης και της Εικονικής Πραγματικότητας.
Μέσα από ρεαλιστικές προσομοιώσεις αγωνιστικών συνθηκών, οι αθλητές καλούνται να λαμβάνουν αποφάσεις μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, όπως ακριβώς συμβαίνει στον πραγματικό αγωνιστικό χώρο. Η πλατφόρμα επιτρέπει όχι μόνο την εξάσκηση αυτών των δεξιοτήτων, αλλά και την αντικειμενική μέτρησή τους, μετατρέποντας τη νοητική προπόνηση σε μια διαδικασία βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρεί να καλύψει ένα κενό που μέχρι σήμερα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητο στον επαγγελματικό αθλητισμό, προσφέροντας σε ομάδες και αθλητές ένα εργαλείο που συνδέει τη θεωρητική επιστημονική γνώση με την πραγματική αγωνιστική απόδοση.
Από την έρευνα στην παγκόσμια αγορά
Πέρα από την τεχνολογική της καινοτομία, η MentisVR έχει διαμορφώσει ένα επιχειρηματικό μοντέλο που δεν περιορίζεται στην πώληση εξοπλισμού Εικονικής Πραγματικότητας, αλλά βασίζεται στην παροχή μιας ολοκληρωμένης ψηφιακής υπηρεσίας προς επαγγελματικούς αθλητικούς οργανισμούς.
Η πλατφόρμα περιλαμβάνει διαφορετικά επίπεδα γνωστικής και τακτικής προπόνησης, ενώ συνοδεύεται από ένα cloud-based σύστημα ανάλυσης δεδομένων, μέσω του οποίου προπονητές και αθλητές μπορούν να παρακολουθούν την πρόοδο, να αξιολογούν τις επιδόσεις και να σχεδιάζουν εξατομικευμένα προπονητικά σενάρια, προσαρμοσμένα στις απαιτήσεις κάθε ομάδας και στο αγωνιστικό της μοντέλο. Παράλληλα, η εταιρεία προσφέρει επιστημονική και ερευνητική υποστήριξη μέσα από τη συνεργασία της με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα.
Η εμπορική δραστηριότητα της MentisVR έχει ήδη αποκτήσει διεθνή χαρακτήρα. Η εταιρεία συνεργάζεται με επαγγελματικές ομάδες και ακαδημίες στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες, ενώ αρκετές από τις συνεργασίες της δεν μπορούν να δημοσιοποιηθούν λόγω συμφωνιών εμπιστευτικότητας. Στρατηγικός στόχος είναι η περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας της στις διεθνείς αγορές, τόσο μέσω συνεργασιών με επαγγελματικούς συλλόγους όσο και μέσω της ανάπτυξης εφαρμογών που θα απευθύνονται απευθείας σε μεμονωμένους αθλητές.
Εμπορική αξιοποίηση
Η εταιρεία έχει πλέον αφήσει πίσω της το στάδιο της ανάπτυξης και της δοκιμής του πρωτοτύπου. Διαθέτει ένα ολοκληρωμένο εμπορικό προϊόν, το οποίο έχει αξιολογηθεί σε πραγματικές συνθήκες από κορυφαίους αθλητικούς οργανισμούς και ήδη αποφέρει έσοδα.
Το επόμενο βήμα είναι η επιτάχυνση της εμπορικής ανάπτυξης μέσα από περισσότερες μακροχρόνιες συνεργασίες με επαγγελματικές ομάδες και ακαδημίες, αλλά και η διεύρυνση της παρουσίας της στην αγορά των ιδιωτών αθλητών, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία και την εμπορική αξιοπιστία που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια.
Η μεγαλύτερη πρόκληση
Παρά την επιτυχημένη πορεία της, η μεγαλύτερη πρόκληση για μια κυπριακή startup δεν είναι απαραίτητα η πρόσβαση στους κορυφαίους αθλητικούς οργανισμούς.
Όπως προκύπτει από την εμπειρία της εταιρείας, οι οργανισμοί που έχουν ήδη αναπτύξει κουλτούρα επένδυσης στην επιστήμη και στην ανάπτυξη του ανθρώπινου παράγοντα, όπως μεγάλοι σύλλογοι και διοργανώσεις όπως η La Liga, εμφανίζονται ιδιαίτερα δεκτικοί απέναντι σε τεχνολογίες που βασίζονται σε επιστημονική τεκμηρίωση.
Η μεγαλύτερη δυσκολία εντοπίζεται στην αλλαγή νοοτροπίας ενός ευρύτερου τμήματος της αγοράς, όπου η νοητική προπόνηση εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα σε σχέση με τη φυσική κατάσταση και την τεχνική κατάρτιση. Η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών απαιτεί χρόνο, εκπαίδευση και, κυρίως, εμπιστοσύνη, η οποία οικοδομείται μέσα από μετρήσιμα αποτελέσματα, επιστημονικές αποδείξεις και συνεργασίες υψηλού κύρους.
Πλεονέκτημα η επιστήμη
Αυτό ακριβώς αποτελεί και το σημαντικότερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της MentisVR. Η εταιρεία δεν προσφέρει απλώς μια ακόμη εφαρμογή Εικονικής Πραγματικότητας, αλλά μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα νοητικής προπόνησης, σχεδιασμένη πάνω στις αρχές της Γνωστικής Ψυχολογίας και της Νευροεπιστήμης και δοκιμασμένη σε πραγματικές αγωνιστικές συνθήκες.
Η ανάπτυξη της τεχνολογίας στηρίζεται σε ένα ευρύ δίκτυο συνεργασιών με ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το CYENS Centre of Excellence, το UCLan Cyprus, αλλά και πανεπιστήμια της Τσεχίας και του Βελγίου.
Η σύνδεση της επιστημονικής έρευνας με την προηγμένη τεχνολογία και τις ανάγκες του επαγγελματικού αθλητισμού επιτρέπει στη MentisVR να προσφέρει μια λύση που συνδυάζει αξιοπιστία, αντικειμενική αξιολόγηση, εξατομίκευση και άμεση εφαρμογή στο γήπεδο. Πρόκειται για μια προσέγγιση που διαφοροποιεί την εταιρεία από μεγάλο μέρος του ανταγωνισμού και ενισχύει τη θέση της σε μια αγορά που αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς διεθνώς.
Και στο βάθος Μουντιάλ
Κάθε καινοτόμος επιχείρηση έχει μια στιγμή που αλλάζει την πορεία της. Για τη MentisVR, αυτή ήρθε όταν η τεχνολογία της εντάχθηκε στην προετοιμασία της Εθνικής Ισπανίας ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA.
Η συνεργασία δεν προέκυψε τυχαία. Ήταν το αποτέλεσμα μιας σταδιακής διαδικασίας οικοδόμησης εμπιστοσύνης, η οποία ξεκίνησε μέσα από τις επαφές του Urko Pardo με τον Juanjo Roa, τότε προπονητή τερματοφυλάκων της Getafe CF. Αφού γνώρισε από κοντά τις δυνατότητες της πλατφόρμας, ο Ισπανός προπονητής τη σύστησε στον Miguel Ángel España, προπονητή τερματοφυλάκων της εθνικής ομάδας.
Ακολούθησε η παρουσίαση της τεχνολογίας στη Μαδρίτη προς το τεχνικό επιτελείο της Εθνικής Ισπανίας. Η βιωματική εμπειρία της εφαρμογής και η κατανόηση των δυνατοτήτων της οδήγησαν στην απόφαση να ενταχθεί στο πρόγραμμα προετοιμασίας της ομάδας για το κορυφαίο ποδοσφαιρικό γεγονός του πλανήτη.
Για τη MentisVR, η συνεργασία αυτή αποτέλεσε κάτι πολύ περισσότερο από μια σημαντική εμπορική συμφωνία. Ήταν η ισχυρότερη μέχρι σήμερα επιβεβαίωση ότι η τεχνολογία που αναπτύσσεται στην Κύπρο μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του υψηλότερου επιπέδου του παγκόσμιου αθλητισμού και να κερδίσει την εμπιστοσύνη ενός από τους κορυφαίους ποδοσφαιρικούς οργανισμούς διεθνώς.
Με το τρόπαιο στο χέρι…
Η συνεργασία με την πρωταθλήτρια κόσμου λειτούργησε ως σημείο αναφοράς για τη διεθνή παρουσία της εταιρείας. Παράλληλα με τις ήδη γνωστές συνεργασίες της, η MentisVR βρίσκεται σε επαφές με μεγάλους ευρωπαϊκούς συλλόγους, οργανισμούς που συμμετέχουν σε κορυφαίες διεθνείς διοργανώσεις, ακαδημίες στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και επαγγελματίες ποδοσφαιριστές. Πολλές από αυτές τις συνεργασίες δεν μπορούν ακόμη να δημοσιοποιηθούν, καθώς καλύπτονται από συμφωνίες εμπιστευτικότητας.
Την ίδια στιγμή, η εταιρεία συνεχίζει να επενδύει και στην Κύπρο, συνεργαζόμενη με ακαδημίες και αθλητικούς οργανισμούς για ερευνητικούς σκοπούς. Μέσα από αυτές τις συνεργασίες συλλέγει πολύτιμα δεδομένα, αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των εφαρμογών της σε διαφορετικά επίπεδα αθλητών και βελτιώνει συνεχώς την πλατφόρμα της.
Το διεθνές της αποτύπωμα επεκτείνεται ακόμη περισσότερο μέσω της συνεργασίας με την Παραολυμπιακή Επιτροπή της Βραζιλίας, γεγονός που αποδεικνύει ότι η τεχνολογία της μπορεί να αξιοποιηθεί αποτελεσματικά και πέρα από το παραδοσιακό περιβάλλον του επαγγελματικού ποδοσφαίρου.
Πέρα από το ποδόσφαιρο
Παρότι το ποδόσφαιρο αποτελεί σήμερα τον βασικό τομέα δραστηριότητας της εταιρείας, οι δυνατότητες της τεχνολογίας δεν σταματούν εκεί.
Η MentisVR έχει ήδη δοκιμάσει τις εφαρμογές της στην καλαθοσφαίριση, την πετοσφαίριση, τη χειροσφαίριση, τις πολεμικές τέχνες και το μπάντμιντον, αναπτύσσοντας εξειδικευμένα εργαλεία που ανταποκρίνονται στις διαφορετικές γνωστικές απαιτήσεις κάθε αθλήματος.
Παράλληλα, η τεχνολογία ανοίγει σημαντικές προοπτικές και στον τομέα της αποκατάστασης. Αθλητές που βρίσκονται εκτός αγωνιστικής δράσης λόγω τραυματισμού μπορούν να συνεχίσουν να εξασκούν κρίσιμες γνωστικές δεξιότητες μέχρι την επιστροφή τους στα γήπεδα, διατηρώντας ενεργές λειτουργίες που επηρεάζουν άμεσα την αγωνιστική τους απόδοση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο τερματοφύλακας της Real Madrid, Thibaut Courtois, ο οποίος αξιοποίησε την τεχνολογία της MentisVR κατά τη διάρκεια της αποκατάστασής του, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες εφαρμογής της ακόμη και στις πιο απαιτητικές συνθήκες του επαγγελματικού αθλητισμού.
Ένα κυπριακό success story
Η πορεία της MentisVR αποτυπώνει τη δυναμική που μπορεί να αποκτήσει η κυπριακή καινοτομία όταν συνδυάζει επιστημονική γνώση, επιχειρηματικό όραμα και διεθνή προσανατολισμό.
Από μια ερευνητική ιδέα που ξεκίνησε το 2018, η εταιρεία εξελίχθηκε σε έναν οργανισμό με εμπορική παρουσία, διεθνείς συνεργασίες και τεχνολογία που αξιοποιείται από κορυφαίους αθλητικούς φορείς. Με τη στήριξη του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ2021-2027», κατάφερε να επιταχύνει την ανάπτυξή της και να μετατρέψει την έρευνα σε ένα προϊόν με πραγματική αξία για την παγκόσμια αγορά.
Το επόμενο στοίχημα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Να καθιερωθεί ως σημείο αναφοράς στη νοητική προπόνηση των αθλητών διεθνώς και να αποδείξει ότι η τεχνολογία που σχεδιάζεται και αναπτύσσεται στην Κύπρο μπορεί να διαμορφώσει το μέλλον του παγκόσμιου αθλητισμού.
