Ο Ιούλιος του 2026 ήταν ένας από τους θερμότερους μήνες που έχουν καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη, με τις μέσες ημερήσιες μέγιστες θερμοκρασίες πολύ πάνω από τον μέσο όρο του Ιουλίου 1940-2025.
Ειδικότερα, τον Ιούλιο καταγράφηκαν περίπου 19 ημέρες ακραίας ζέστης σε επίπεδο Ευρωζώνης, τη δεύτερη υψηλότερη μηνιαία μέτρηση στο ρεκόρ της περιόδου 1940-2026, η οποία ξεπεράστηκε μόνο κατά τον Ιούλιο του 2006 (21 ημέρες) και σχεδόν διπλάσια από τον μέσο όρο του Ιουλίου μετά το 2005, που ήταν 11 ημέρες.
Προηγούμενες εμπειρικές μελέτες υποδηλώνουν ότι οι καλοκαιρινοί καύσωνες έχουν αξιοσημείωτο αντίκτυπο στην οικονομία, επηρεάζοντας την παραγωγή και ωθώντας προς τα πάνω τις τιμές.
Πρόσφατη εργασία της ΕΚΤ επισημαίνει ετερογενείς επιπτώσεις στο πραγματικό ΑΕΠ, τον πληθωρισμό και την εταιρική δραστηριότητα. Η Goldman Sachs εξετάζει έτσι την επίδραση των κλιματικών φαινομένων που προκαλούνται από τη θερμότητα στην ανάπτυξη και τον πληθωρισμό ώστε να εκτιμήσει την επίδραση του τρέχοντος καύσωνα και των πυρκαγιών στις οικονομίες της ζώνης του ευρώ.
Όπως και η μελέτη της ΕΚΤ, η Goldman διαπιστώνει κατά την ανάλυσή της ότι η επίδραση των καυσώνων στην Ευρώπη εκδηλώνεται μέσω μιας προσαρμογής που βασίζεται στη ζήτηση: στις περισσότερες περιπτώσεις, η παραγωγή και ο πληθωρισμός κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση μετά το σοκ.
Στη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία, μια ημέρα με ακραία ζέστη αυξάνει το πραγματικό ΑΕΠ τους επόμενους 12 μήνες (0,02-0,04% του ΑΕΠ), ενώ παράλληλα ωθεί τις ονομαστικές τιμές ελαφρώς υψηλότερα (0-0,3%), υποδεικνύοντας ένα θετικό σοκ ζήτησης.
Στη Γερμανία, αντίθετα, τόσο το πραγματικό ΑΕΠ (-0,02%) όσο και ο ονομαστικός πληθωρισμός (-0,02%) μειώνονται ελαφρώς μετά το σοκ, γεγονός που συνάδει με ένα αρνητικό σοκ ζήτησης. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, είναι ως επί το πλείστον στατιστικά ασήμαντα, καθώς τα σοκ θερμότητας είναι ένα σχετικά σπάνια ιστορικά.
Εκτός από την πρωτοφανή ζέστη, η δραστηριότητα των πυρκαγιών στην Ευρώπη αυξήθηκε απότομα τον Ιούλιο, τονίζει η Goldman. Δεδομένα από το Copernicus EFFIS δείχνουν ότι περίπου 185 χιλιάδες εκτάρια κάηκαν σε όλη την ΕΕ μόνο σε μία εβδομάδα του Ιουλίου και περίπου 350 χιλιάδες συνολικά τον Ιούλιο, περίπου τέσσερις φορές τον μέσο όρο του Ιουλίου 2006-2025.
H Γαλλία και η Ισπανία έχουν ήδη ξεπεράσει σημαντικά τους ιστορικούς ετήσιους μέσους όρους τους, με την Ιταλία ελαφρώς πάνω και τη Γερμανία σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστη.
Σύμφωνα με την ανάλυση της αμερικάνικης τράπεζας οι επιπτώσεις των πυρκαγιών είναι αρνητικές για ΑΕΠ και θετικές για τον πληθωρισμό, εξετάζοντας τις στις τέσσερις αυτές χώρες σε 12μηνο ορίζοντα, που ερμηνεύεται ως καταστροφή της δραστηριότητας που σχετίζεται με τον τουρισμό, τη γεωργία και τη φιλοξενία, καθώς και πιέσεις στο κόστος ασφάλισης και ανοικοδόμησης.
Τα μεγέθη φαίνονται σημαντικά, αλλά και πάλι είναι στατιστικά ασήμαντα: ένα σοκ πυρκαγιάς μειώνει περίπου κατά 0,2% το πραγματικό ΑΕΠ σε διάστημα ενός έτους στη Γαλλία και τη Γερμανία, με πιο περιορισμένες επιπτώσεις αλλού, ενώ αυξάνει τον πληθωρισμός κατά 0,05-0,15%.
Όσον αφορά τις συνιστώσες του πληθωρισμού που επηρεάζοντας τι περισσότερο, αυτές είναι των Τροφίμων, Αλκοόλ και Καπνού, με ένα επίπεδο τιμών περίπου 0,2%-0,3% υψηλότερο μετά από ένα σοκ πυρκαγιάς, ενώ και ο πληθωρισμός ενέργειας παρουσιάζει επίσης αξιοσημείωτη άνοδο, με την περίοδο αιχμής της ζήτησης ψύξης και τις πιθανές διαταραχές στην παραγωγή και την προμήθεια να δημιουργούν διπλές πιέσεις στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου, ιδίως.
Συνδυάζοντας τα δύο σοκ, τα οποία και συνέβησαν παράλληλα φέτος, καύσωνες και πυρκαγιές, η Goldman Sachs καταλήγει πως το «χτύπημα» στο ΑΕΠ στις τέσσερις μεγάλες χώρες της Ευρωζώνης -Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία Ιταλία -, διαμορφώνεται στο 0,2-0,4% σε διάστημα 12 μηνών, ενώ η ώθηση στον πληθωρισμός διαμορφώνεται στο 0,3-0,5%.
Συνδυάζοντας τις εκτιμήσεις ανά χώρα σε μια προσεγγιστική μεταβλητή για ολόκληρη την Ευρωζώνη, η Goldman εκτιμά ότι το τρέχον κύμα καύσωνα-πυρκαγιών θα μπορούσε να κοστίσει από -0,04% έως -0,3% του ΑΕΠ. Όσον αφορά τον γενικό πληθωρισμό, οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από 0,2% έως 0,6% στο επίπεδο των τιμών μετά από ένα έτος.
Αυτό συγκρίνεται με τις εκτιμήσεις της ΕΚΤ για το κύμα καύσωνα του 2022, όπου προβλέφθηκε αύξηση του γενικού πληθωρισμού κατά περίπου 0,2 ποσοστιαίες μονάδες μόνο από τον πληθωρισμό των τροφίμων και μείωση της ευρωπαϊκής παραγωγής κατά 0,3%-0,5% σε επιλεγμένα έτη λόγω των καυσώνων των τελευταίων δύο δεκαετιών.
Συνολικά, η ανάλυση της αμερικάνικης τράπεζας υποδεικνύει μια μέτρια επιβράδυνση της ανάπτυξης και μια διαχειρίσιμη ώθηση στον πληθωρισμό από τα κύματα καύσωνα και τις πυρκαγιές.
Ωστόσο, υποδηλώνει επίσης μεγάλες αβεβαιότητες και κινδύνους μεγαλύτερων επιπτώσεων, ειδικά εάν οι πυρκαγιές ενταθούν.
Επιπλέον, δεν λαμβάνει υπόψη τις χαμηλές βροχοπτώσεις ή τα χαμηλά επίπεδα των ποταμών, κάτι που θα μπορούσε να σημαίνει ισχυρότερες αρνητικές επιπτώσεις για το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης.
Πηγή: capital.gr
