Το ασταθές διεθνές περιβάλλον, σε συνδυασμό με τις πιέσεις που καταγράφονται τόσο σε τοπικό όσο και διεθνές επίπεδο, επηρέασε την οικονομία μας σε πολλαπλά μέτωπα, δηλώνει σε συνέντευξή του στο InBusinessNews ο CEO της Deloitte Κύπρου, Πιερής Μάρκου, σημειώνοντας, παράλληλα, ότι «παρά τις πιέσεις αυτές, η Κύπρος έχει καταφέρει να συνεχίσει να ενισχύει τον ρόλο της ως περιφερειακός πυλώνας σταθερότητας, αξιοπιστίας και θεσμικής ασφάλειας».
Στον κλάδο των επαγγελματικών υπηρεσιών, όπως αναφέρει, «το πρώτο εξάμηνο ήταν ενθαρρυντικό και σε μεγάλο βαθμό επιβεβαίωσε τις προσδοκίες μας, με ορισμένους τομείς να παρουσιάζουν ακόμη μεγαλύτερη δυναμική από αυτήν που αρχικά αναμέναμε».
Το ασταθές διεθνές περιβάλλον, σε συνδυασμό με τις πιέσεις που καταγράφονται τόσο σε τοπικό όσο και διεθνές επίπεδο, επηρέασε την οικονομία μας σε πολλαπλά μέτωπα
Πώς αξιολογείτε την πορεία της κυπριακής οικονομίας; Ποιες εξελίξεις ξεχώρισαν θετικά ή αρνητικά και σε ποιο βαθμό επιβεβαιώθηκαν ή ανατράπηκαν οι προβλέψεις που κάνατε στην αρχή της χρονιάς;
Το πρώτο εξάμηνο του 2026 ήταν ακόμη μια περίοδος γεωπολιτικών και οικονομικών δοκιμασιών για την περιοχή μας, με τη χώρα μας να καλείται, για ακόμα μια φορά, να αποδείξει την ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα της. Το ασταθές διεθνές περιβάλλον, σε συνδυασμό με τις πιέσεις που καταγράφονται τόσο σε τοπικό όσο και διεθνές επίπεδο, επηρέασε την οικονομία μας σε πολλαπλά μέτωπα.
Παρά τη θετική εκκίνηση με ψηλό ρυθμό ανάπτυξης (3,0%) στο πρώτο τρίμηνο, οι εκτιμήσεις της για το σύνολο του έτους έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, παραμένοντας ωστόσο θετικές στο 2,5%. Η αναθεώρηση αυτή αντανακλά κυρίως τον αρνητικό αντίκτυπο από τις μειωμένες εξαγωγές υπηρεσιών και σε κάποιο βαθμό από τη μείωση του τουρισμού κατά τους προηγούμενους μήνες, παρότι ήδη διαφαίνονται σημάδια ανάκαμψης. Την ίδια στιγμή, παραδοσιακοί τομείς, όπως η ναυτιλία, και αναδυόμενοι τομείς, όπως η τεχνολογία, η πληροφορική και οι επαγγελματικές υπηρεσίες συνεχίζουν να στηρίζουν την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.
Η ενεργειακή κρίση και οι αυξημένες διεθνείς τιμές πετρελαίου έφεραν πληθωριστικές πιέσεις που βλέπουμε ήδη να επηρεάζουν την εγχώρια οικονομία, και ειδικά τα νοικοκυριά, περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα και αυξάνοντας το κόστος διαβίωσης. Οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό είναι ότι θα φτάσει το 3,6% για το σύνολο της χρονιάς, κάτι που επιβεβαιώνεται από τα τελευταία προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat για τον πληθωρισμό στις χώρες της ΕΕ, με τον μηνιαίο ρυθμό αύξησης των τιμών στην Κύπρο να βρίσκεται αρκετά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (2,8%), από τις χώρες με τον χαμηλότερο πληθωρισμό στις αρχές του χρόνου.
Από την άλλη πλευρά, η αγορά εργασίας και η απασχόληση συνεχίζει να κινείται κοντά σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης. Ωστόσο, οι ελλείψεις σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό παραμένουν έντονες σε αρκετούς κλάδους, μεταξύ των οποίων και οι κατασκευές, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης.
Παρά τις πιέσεις αυτές, η Κύπρος έχει καταφέρει να συνεχίσει να ενισχύει τον ρόλο της ως περιφερειακός πυλώνας σταθερότητας, αξιοπιστίας και θεσμικής ασφάλειας. Για πολλές διεθνείς επιχειρήσεις και επενδυτές, η χώρα μας λειτουργεί ως ένα «ασφαλές ευρωπαϊκό καταφύγιο» για διεθνείς εταιρείες και επενδυτές που επιθυμούν να διατηρήσουν φυσική και νομική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή χωρίς να εκτίθενται στους άμεσους κινδύνους της σύγκρουσης. Αυτή η δυναμική έχει συμβάλει στην ενίσχυση του προφίλ της Κύπρου ως ενός σταθερού διεθνούς επιχειρηματικού κέντρου αξιοπιστίας και έχει απορροφήσει μέρος των εξωτερικών πιέσεων που δημιουργεί η περιφερειακή αστάθεια.
Στον κλάδο των επαγγελματικών υπηρεσιών, το πρώτο εξάμηνο ήταν ενθαρρυντικό και σε μεγάλο βαθμό επιβεβαίωσε τις προσδοκίες μας, με ορισμένους τομείς να παρουσιάζουν ακόμη μεγαλύτερη δυναμική από αυτήν που αρχικά αναμέναμε
Σε ποιο βαθμό οι γεωπολιτικές εξελίξεις, και ιδιαίτερα η κρίση στη Μέση Ανατολή, έχουν επηρεάσει τον κλάδο σας; Έχουν δημιουργήσει περισσότερους κινδύνους, ανακατατάξεις ή και νέες ευκαιρίες;
Η κρίση στη Μέση Ανατολή, λόγω της άμεσης γεωγραφικής εγγύτητας της Κύπρου με την περιοχή, δημιουργεί αναπόφευκτα εύλογες ανησυχίες. Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στο επιχειρηματικό περιβάλλον με τη στενή έννοια, αλλά επηρεάζουν και το γενικότερο κλίμα εμπιστοσύνης, οδηγώντας αρκετούς επενδυτές και οργανισμούς σε πιο επιφυλακτική στάση αναμονής (wait-and-see) ως προς στρατηγικές αποφάσεις υψηλού ρίσκου.
Στον κλάδο των επαγγελματικών υπηρεσιών, το πρώτο εξάμηνο ήταν ενθαρρυντικό και σε μεγάλο βαθμό επιβεβαίωσε τις προσδοκίες μας, με ορισμένους τομείς να παρουσιάζουν ακόμη μεγαλύτερη δυναμική από αυτήν που αρχικά αναμέναμε. Είδαμε εντυπωσιακή αύξηση της ζήτησης για εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες, ιδιαίτερα σε τομείς όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η αξιοποίηση λύσεων τεχνητής νοημοσύνης, τα θέματα ESG, καθώς και οι συγχωνεύσεις και εξαγορές (M&A). Παράλληλα, η Κύπρος συνέχισε να προσελκύει διεθνείς εταιρείες που εξετάζουν ή έχουν μεταφέρει την έδρα τους στη χώρα, γεγονός που αυξάνει και τη ζήτηση επαγγελματικών υπηρεσιών.
Από την άλλη πλευρά, οι προκλήσεις παραμένουν. Η συνεχιζόμενη έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, οι πληθωριστικές πιέσεις και το υψηλό ενεργειακό κόστος παραμένουν βαρίδια για την ανταγωνιστικότητα πολλών τοπικών επιχειρήσεων-πελατών μας.
Σε επίπεδο προτεραιοτήτων για την Deloitte Κύπρου, στο επίκεντρο βρίσκεται η πλήρης στρατηγική αξιοποίηση της δομής μας εντός της ενιαίας περιφέρειας Deloitte EMEA, η οποία τέθηκε πρόσφατα σε ισχύ. Παράλληλα, συνεχίζουμε να επενδύουμε στην τεχνολογία, στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων των ανθρώπων μας και σε πρωτοβουλίες εθελοντισμού και στήριξης της επιχειρηματικότητας, με στόχο να ενισχύουμε διαρκώς τον θετικό μας αντίκτυπο στην τοπική κοινωνία και οικονομία.
Μέσα στη χρονιά αναμένουμε να δούμε και τον θετικό αντίκτυπο της φορολογικής μεταρρύθμισης, που εφαρμόστηκε φέτος, επηρεάζοντας τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα φυσικά πρόσωπα
Ποιες είναι οι προσδοκίες και οι προτεραιότητές σας για το δεύτερο μισό του 2026; Πού βλέπετε ευκαιρίες ανάπτυξης, αλλά και ποιες προκλήσεις θεωρείτε ότι θα καθορίσουν την πορεία της αγοράς μέχρι το τέλος του έτους;
Παραμένω, εκ φύσεως, συγκρατημένα αισιόδοξος και συνεχίζω να πιστεύω ότι η αγορά θα συνεχίσει να αναπτύσσεται και να αναζητά ολοένα και περισσότερο καινοτόμες λύσεις που προσφέρουν μετρήσιμη προστιθέμενη αξία και βιώσιμη ανάπτυξη. Βλέπουμε σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης σε τομείς όπως οι «πράσινες» επενδύσεις, η προσαρμογή στα κανονιστικά πλαίσια ESG, οι λύσεις ανάλυσης δεδομένων (data analytics) και οι εφαρμογές τεχνολογίας και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται για τομείς στους οποίους οι επιχειρήσεις δεν αναζητούν πλέον μόνο συμμόρφωση ή τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά ουσιαστικό μετασχηματισμό του τρόπου λειτουργίας τους.
Με την αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι τομείς που είχαν επηρεαστεί περισσότερο, ο τουρισμός και η ναυτιλία, δείχνουν ήδη σημεία ανάκαμψης. Σιγά σιγά θα αποκλιμακωθούν και οι πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες, κάτι που θα μπορούσε να λειτουργήσει θετικά και για κλάδους όπως οι κατασκευές, οι οποίοι επηρεάστηκαν από αυξημένο κόστος και καθυστερήσεις σε πρώτες ύλες και υλικά.
Η αποκατάσταση της σταθερότητας και της ηρεμίας στην περιοχή θα έχει θετική επίδραση στις άμεσες ξένες επενδύσεις στο νησί μας, ιδιαίτερα εάν η χώρα συνεχίσει να προβάλλει ένα συνεκτικό αφήγημα αξιοπιστίας, σταθερότητας και μεταρρυθμιστικής συνέπειας.
Τέλος, μέσα στη χρονιά αναμένουμε να δούμε και τον θετικό αντίκτυπο της φορολογικής μεταρρύθμισης, που εφαρμόστηκε φέτος, επηρεάζοντας τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα φυσικά πρόσωπα.
Αν μπορούσατε να επισημάνετε μία παρέμβαση από πλευράς πολιτείας ή αγοράς που θα ενίσχυε την ανθεκτικότητα της οικονομίας στο δεύτερο μισό του έτους, ποια θα ήταν αυτή;
Αν έπρεπε να ξεχωρίσω μία παρέμβαση, αυτή θα ήταν η ουσιαστική και πλήρης εφαρμογή της φορολογικής μεταρρύθμισης, σε συνδυασμό με την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης του κράτους. Η ενίσχυση της προβλεψιμότητας, η μείωση της γραφειοκρατίας και η βελτίωση της ταχύτητας εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά για την ανταγωνιστικότητα, την προσέλκυση επενδύσεων και τη συνολική ανθεκτικότητα της οικονομίας.
