Το νέο καθεστώς δασμών των ΗΠΑ για την ΕΕ τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή, με οροφή 10% για τις περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές. Πρόκειται για ποσοστό που, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σέβεται το ανώτατο όριο της διμερούς συμφωνίας Turnberry που έκλεισε μόλις ένα χρόνο.
Όπως εξήγησε στον Τύπο εκπρόσωπος της Κομισιόν, οι δασμοί προκύπτουν από έρευνα των ΗΠΑ βάσει του άρθρου 301, σχετικά με το πώς οι εμπορικοί εταίροι αντιμετωπίζουν προϊόντα που παράγονται με καταναγκαστική εργασία. Χώρες που έχουν θεσπίσει, ή σχεδιάζουν να θεσπίσουν, απαγόρευση εισαγωγής τέτοιων προϊόντων μεταξύ αυτών η ΕΕ, αντιμετωπίζουν δασμό 10%, ενώ όλες οι υπόλοιπες 12,5%. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι οι νέοι δασμοί δεν προστίθενται πλέον πάνω σε ήδη υπάρχοντες, καθιστώντας το 10% ανώτατο όριο για τα περισσότερα προϊόντα, σε αντίθεση με το προηγούμενο καθεστώς.
Ο εκπρόσωπος Εμπορίου της Κομισιόν, Όλοφ Γκιλ, παρουσίασε την επίσημη θέση: η ΕΕ «σημειώνει θετικά το γεγονός ότι αυτή η εξέλιξη είναι σύμφωνη με τις δεσμεύσεις των ΗΠΑ για δασμούς» στο πλαίσιο της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ, προσθέτοντας ότι οι Βρυξέλλες αναμένουν από την Ουάσιγκτον «να συνεχίσει να τηρεί τους όρους» της συμφωνίας, και σε ό,τι αφορά τυχόν νέες αποφάσεις άλλων ερευνών άρθρου 301. Στην ανακοίνωση τονίζεται ότι η ΕΕ έχει «ήδη εκπληρώσει το δικό της μέρος της συμφωνίας», αφού οι δικές της δεσμεύσεις τέθηκαν σε ισχύ την 1η Ιουλίου.
Ο Γκιλ ανέφερε ότι η Κομισιόν θα συνεχίσει τη συνεργασία με την Ουάσιγκτον για άλλες εκκρεμείς έρευνες άρθρου 301, μεταξύ αυτών για την εικαζόμενη «πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα» της ΕΕ και τη φερόμενη «διαχρονική υποπληρωμή» της Γερμανίας για φαρμακευτικά προϊόντα.
Ενημερώνοντας τους δημοσιογράφους την Παρασκευή, η επικεφαλής εκπρόσωπος Πάουλα Πίνιο παρουσίασε την εξέλιξη ως συμμόρφωση και όχι ως υποχώρηση: «όλες οι εξαγωγές της ΕΕ είτε θα έχουν ευνοϊκότερη είτε ίδια μεταχείριση σε σχέση με τη συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ και το ανώτατο όριο του 15%». Επιβεβαίωσε ότι το καθεστώς αποκαθιστά πλήρως τις εξαιρέσεις για ευρωπαϊκά προϊόντα, όπως ο φελλός και τα διαμάντια, αεροσκάφη και ανταλλακτικά, γενόσημα φάρμακα και δραστικές φαρμακευτικές ουσίες.
Η Πίνιο, ωστόσο, ήταν σαφής στην απόρριψη της αμερικανικής αιτιολόγησης. «Δεν συμφωνούμε με την υπόθεση εργασίας της έρευνας άρθρου 301 για την καταναγκαστική εργασία», υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ διαθέτει ήδη στέρεους κανόνες και απορρίπτοντας την ιδέα ότι η ΕΕ θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι συμβάλλει στο παγκόσμιο πρόβλημα της καταναγκαστικής εργασίας. Η ίδια η αμερικανική έρευνα δεν κατηγορεί την ΕΕ για πρακτικές καταναγκαστικής εργασίας, αλλά υποστηρίζει ότι οι Βρυξέλλες δεν έχουν επιβάλει επαρκώς απαγόρευση στις σχετικές εισαγωγές.
Την απόρριψη αυτή επανέλαβε η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, η οποία απομακρύνθηκε από τη μετρημένη γραμμή των εκπροσώπων χαρακτηρίζοντας τους δασμούς «αρνητική έκπληξη» και παραβίαση της συμφωνίας Turnberry. «Αν συγκρίνετε την εργατική μας νομοθεσία με αυτή των Ηνωμένων Πολιτειών, έχουμε αμειβόμενες άδειες, πολύ καλές συνθήκες εργασίας για τους υπαλλήλους μας, οπότε δεν είναι πραγματικά τεκμηριωμένο», ανέφερε.
Οι νέοι δασμοί αντικαθιστούν προσωρινό δασμό 10% που είχε επιβληθεί μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ τον Φεβρουάριο, το οποίο ακύρωσε σειρά «αμοιβαίων» δασμών επί διακυβέρνησης Τραμπ, μεταξύ αυτών επιβάρυνση 15% στις περισσότερες εξαγωγές της ΕΕ. Η ανακοίνωση της Ουάσιγκτον την Πέμπτη επέκτεινε το νέο καθεστώς δασμών σε δεκάδες εμπορικούς εταίρους, μεταξύ αυτών η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η ανακοίνωση συνέπεσε με μια ακόμη τεταμένη ημέρα για τις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις, καθώς η Κομισιόν βεβαίωσε πρόστιμα 890 εκατ. ευρώ κατά της Google για παραβίαση των ψηφιακών κανόνων της ΕΕ, με τον εκπρόσωπο Εμπορίου των ΗΠΑ Τζέιμσον Γκρίερ να κατηγορεί την Κομισιόν ότι με την τακτική της επιχειρεί «να στοχοποιήσει τις πιο ανταγωνιστικές αμερικανικές εταιρείες».
