Ο Ανδρέας Νεοφύτου, Πρόεδρος του Κυπριακού Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου, μιλά για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η παγκόσμια ναυτιλία και για όσα πρέπει να κάνει η Κύπρος ώστε να διατηρήσει τη δυναμική ανάπτυξη του ναυτιλιακού της τομέα.
Ως Πρόεδρος του Κυπριακού Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου, ποια είναι τα πιο πιεστικά ζητήματα στα οποία επικεντρώνεστε αυτή την περίοδο;
Τα πιο πιεστικά ζητήματα είναι η απανθρακοποίηση και οι γεωπολιτικές εξελίξεις, ιδιαίτερα η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και οι άμεσες επιπτώσεις της στις παγκόσμιες ναυτιλιακές δραστηριότητες. Η ασφάλεια και η ευημερία των ναυτικών, ιδίως όσων παραμένουν εγκλωβισμένοι στα πλοία τους χωρίς να μπορούν να διέλθουν με ασφάλεια ή να αποβιβαστούν στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, καθώς και η διασφάλιση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας, η προστασία των πληρωμάτων και η διατήρηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, αποτελούν ζητήματα ύψιστης σημασίας.
Συνεργαζόμαστε ενεργά με τους διεθνείς εταίρους μας μέσω του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (ICS) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πλοιοκτητών (European Shipowners | ECSA), ενώ παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο, με στόχο τη συμβολή στην αποκλιμάκωση της έντασης, την παροχή κατευθυντήριων οδηγιών και τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των ναυτιλιακών δραστηριοτήτων και της ανθρώπινης ζωής. Το Επιμελητήριο θα συνεχίσει να βρίσκεται στο πλευρό των μελών του και να τα στηρίζει με κάθε δυνατό τρόπο.
Χάρη στη στρατηγική γεωγραφική της θέση, τη συμμετοχή της σε βασικούς διεθνείς θεσμούς και τις υποστηρικτικές κυβερνητικές πολιτικές, η κυπριακή ναυτιλία συνεχίζει να αναπτύσσεται. Πού πρέπει να επικεντρωθεί η προσπάθεια ώστε να διατηρηθεί αυτή η πορεία;
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, βασική προτεραιότητα για τη διατήρηση της ανάπτυξης της κυπριακής ναυτιλίας αποτελεί η απανθρακοποίηση και η διασφάλιση μιας δίκαιης και εφαρμόσιμης παγκόσμιας μετάβασης. Το Επιμελητήριο στηρίζει την ανάγκη για παγκόσμιες λύσεις που θα διατηρούν την ανταγωνιστικότητα του κλάδου, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι περιβαλλοντικοί στόχοι παραμένουν ρεαλιστικοί και εφικτοί.
Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζουμε ότι τα έσοδα που δημιουργούνται στην Κύπρο μέσω του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS) θα πρέπει να επανεπενδύονται στον κυπριακό ναυτιλιακό τομέα, ώστε να στηριχθεί η πράσινη μετάβασή του, η καινοτομία και η ανταγωνιστικότητά του. Ζητούμε μια ισορροπημένη εθνική προσέγγιση, που θα διασφαλίζει ότι οι συγκεκριμένοι πόροι αξιοποιούνται για την ενίσχυση των ίδιων των τομέων που τους δημιουργούν.
- Διαβάστε επίσης: Υφυπουργός Ναυτιλίας: Η Κύπρος αποτελεί ανταγωνιστικό και βιώσιμο ναυτιλιακό κέντρο
Εξίσου σημαντική είναι η διατήρηση και περαιτέρω ενίσχυση του κυπριακού συστήματος φορολογίας της ναυτιλίας και μετά το 2029. Αναμένουμε την έγκαιρη έναρξη της σχετικής διαδικασίας και προσβλέπουμε σε στενή συνεργασία με το Υφυπουργείο Ναυτιλίας για την ανανέωσή του, ώστε να διασφαλιστούν η σταθερότητα, η ανάπτυξη και η ελκυστικότητα της κυπριακής ναυτιλίας.
Οι γεωπολιτικές αναταράξεις έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο τον λεγόμενο "σκιώδη στόλο", ο οποίος, σύμφωνα με πολλούς, συνεχώς διευρύνεται και εκμεταλλεύεται το χάος του πολέμου. Ποιος είναι ο ρόλος του Επιμελητηρίου στην υποστήριξη των μελών του απέναντι σε αυτή την πρόκληση;
Το Επιμελητήριο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις που αφορούν τον λεγόμενο "σκιώδη στόλο", ιδιαίτερα υπό το πρίσμα των συνεχιζόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και των κινδύνων που αυτές δημιουργούν για την ασφάλεια, τη συμμόρφωση με το κανονιστικό πλαίσιο και τον θεμιτό ανταγωνισμό στη διεθνή ναυτιλία.
Μέσω της ενεργού συμμετοχής μας στο ICS και την ECSA, καθώς και της στενής συνεργασίας με τις κυπριακές αρχές και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, παραμένουμε πλήρως ενημερωμένοι για όλες τις κανονιστικές και πολιτικές εξελίξεις. Ο ρόλος μας είναι να μετατρέπουμε αυτή την πληροφόρηση σε έγκαιρες και πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές για τα μέλη μας, βοηθώντας τα να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις με σαφήνεια και αυτοπεποίθηση.
Τελικά, το Επιμελητήριο είναι πάντα έτοιμο να παρέχει άμεσες συμβουλές και συνεχή υποστήριξη, προωθώντας υπεύθυνες ναυτιλιακές πρακτικές και τη συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα.
Με τον προστατευτισμό να ενισχύεται, από τους δασμούς έως τις κρατικές παρεμβάσεις, οδηγούμαστε στο τέλος της εποχής του ελεύθερου εμπορίου; Πώς αντιμετωπίζει το Επιμελητήριο αυτές τις αλλαγές και πώς τοποθετείται η Κύπρος σε έναν τόσο ευαίσθητο τομέα;
Ο εμπορικός προστατευτισμός έχει αναμφίβολα ενταθεί τα τελευταία χρόνια, αναδιαμορφώνοντας όχι μόνο την παγκόσμια οικονομία αλλά και τη ναυτιλία που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της. Οι δασμοί και οι κρατικές παρεμβάσεις έχουν διαταράξει τις καθιερωμένες εμπορικές διαδρομές, έχουν δημιουργήσει αστάθεια στη ζήτηση και έχουν αυξήσει το λειτουργικό κόστος.
Παράλληλα, παρατηρούμε αναδιάρθρωση των εφοδιαστικών αλυσίδων και εμφάνιση νέων εμπορικών ροών, οι οποίες δημιουργούν τόσο προκλήσεις όσο και ευκαιρίες για τη ναυτιλία. Το Επιμελητήριο έχει συμβάλει ενεργά στις διεθνείς προσπάθειες περιορισμού των επιπτώσεων του προστατευτισμού και αποκατάστασης της αποτελεσματικότητας και της προβλεψιμότητας στο παγκόσμιο εμπόριο.
Παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι, μέσω των διεθνών και ευρωπαϊκών μας συνεργασιών, στην προάσπιση του ελεύθερου εμπορίου, των ανοικτών αγορών και των ίσων όρων ανταγωνισμού. Η ναυτιλία βασίζεται σε ένα εναρμονισμένο παγκόσμιο κανονιστικό πλαίσιο και η Κύπρος εξακολουθεί να εδραιώνεται ως ένας αξιόπιστος, ανταγωνιστικός και σταθερός ναυτιλιακός κόμβος μέσα σε αυτό το περιβάλλον.
Φέτος συμπληρώνονται 20 χρόνια από την καθιέρωση του προγράμματος "Adopt a Ship" του Κυπριακού Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου. Ποιος είναι ο ρόλος του Επιμελητηρίου στην προώθηση των ναυτιλιακών επαγγελμάτων στη νέα γενιά;
Η εκπαίδευση και η κατάρτιση αποτελούν διαχρονικά προτεραιότητα για το Επιμελητήριο, με γνώμονα την πεποίθηση ότι η επένδυση στους ανθρώπους αποτελεί το κλειδί για τη διατήρηση μιας ισχυρής ναυτιλιακής βιομηχανίας.
Με την πάροδο των χρόνων, το Επιμελητήριο έχει αναπτύξει μια σειρά πρωτοβουλιών που ενισχύουν την ενημέρωση γύρω από τη ναυτιλία και την προβάλλουν ως μια σύγχρονη και ελκυστική επαγγελματική επιλογή.
Το εμβληματικό πρόγραμμα "Adopt a Ship", που ξεκίνησε το 2006 σε συνεργασία με τη CYMEPA, συνδέει σχολικές τάξεις δημοτικής εκπαίδευσης με συγκεκριμένα πλοία ή ομάδες πλοίων. Μέσα από την άμεση επικοινωνία μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μεταξύ των μαθητών και των πληρωμάτων, τα παιδιά μαθαίνουν για το δρομολόγιο του πλοίου, την καθημερινή ζωή πάνω σε αυτό και τις λειτουργίες του στη θάλασσα.
- Διαβάστε επίσης: 37η Γενική Συνέλευση ΚΝΕ: Ισχυρή πολιτική στήριξη και στρατηγικές προοπτικές για την κυπριακή ναυτιλία (εικόνες)
Αυτή η μοναδική αλληλεπίδραση ζωντανεύει τη ναυτιλία μέσα στις σχολικές αίθουσες και καλλιεργεί από νωρίς το ενδιαφέρον για τα ναυτιλιακά επαγγέλματα. Μέχρι σήμερα έχουν συμμετάσχει περισσότερες από 1.000 σχολικές τάξεις σε περισσότερα από 110 σχολεία, ενώ το πρόγραμμα έχει λάβει διεθνή αναγνώριση.
Παράλληλα, το Επιμελητήριο προωθεί ενεργά τις ναυτιλιακές σταδιοδρομίες μέσω παρουσιάσεων σε σχολεία, συμμετοχής σε εκθέσεις επαγγελματικού προσανατολισμού, συνεργασιών με πανεπιστήμια, προγραμμάτων πρακτικής άσκησης και υποστήριξης της τοποθέτησης δοκίμων αξιωματικών σε εταιρείες-μέλη του, συμβάλλοντας έτσι στη δημιουργία ουσιαστικών διαδρομών που συνδέουν τους νέους με τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
Ποιες τεχνολογικές εξελίξεις σας κάνουν περισσότερο αισιόδοξο για το μέλλον της ναυτιλίας και πώς μπορεί η Κύπρος να αξιοποιήσει αυτές τις ευκαιρίες;
Είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος για τη σύγκλιση της ψηφιοποίησης, της αυτονομίας και των τεχνολογιών απανθρακοποίησης. Ήδη βλέπουμε την τεχνητή νοημοσύνη και τη μηχανική μάθηση να αξιοποιούνται για τη βελτιστοποίηση των ταξιδιών, την προγνωστική συντήρηση και τη διαχείριση κινδύνων σε πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας την αποδοτικότητα, την ασφάλεια και τη βέλτιστη κατανάλωση καυσίμων.
Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις στις επικοινωνίες, στα κυβερνοασφαλή συστήματα και η σταδιακή εισαγωγή αυτόνομων ή εξ αποστάσεως ελεγχόμενων λύσεων μετασχηματίζουν τα επιχειρησιακά μοντέλα σε ολόκληρη τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
Ωστόσο, η τεχνολογία πρέπει να συμβαδίζει με τον ανθρώπινο παράγοντα. Η συνεχής εκπαίδευση και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων των ναυτικών παραμένουν απαραίτητες, καθώς εκείνοι είναι που τελικά θα οδηγήσουν και θα υλοποιήσουν αυτόν τον μετασχηματισμό.
Η Κύπρος διαθέτει όλα τα εχέγγυα για να πρωταγωνιστήσει, συνδυάζοντας την καινοτομία με την επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο και με ισχυρές συνεργασίες μεταξύ της ναυτιλιακής βιομηχανίας και της εκπαιδευτικής κοινότητας.
*Η συνέντευξη είχε δημοσιευτεί στο αγγλικό περιοδικό GOLD στα πλαίσια μεγάλου αφιερώματος για τη Ναυτιλία, το οποίο υπογράφουν οι Μαριάννα Νικολάου, Νικόλας Πράκας και Νικόλας Θεοδούλου.
