Την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο για την πρόταση Κανονισμού που αφορά τη θέσπιση του ψηφιακού ευρώ ενέκριναν την Πέμπτη οι Ευρωβουλευτές, κατά την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που διεξάγεται στο Στρασβούργο.
Η θέση του Κοινοβουλίου εγκρίθηκε με 416 ψήφους υπέρ, 169 κατά και 22 αποχές.
Η πρόταση αφορά τη δημιουργία ψηφιακής μορφής του ευρώ, με καθεστώς νόμιμου χρήματος, για χρήση σε πληρωμές λιανικής. Σύμφωνα με το κείμενο, στόχος είναι να προσφερθεί στους πολίτες ένας ασφαλής τρόπος πληρωμής και να μειωθεί η εξάρτηση από παρόχους εκτός Ε.Ε..
Το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να υποστηρίζει διάφορες περιπτώσεις πληρωμών λιανικής, όπως πληρωμές μεταξύ ιδιωτών, μεταξύ πολιτών και επιχειρήσεων, μεταξύ πολιτών και δημόσιων αρχών, μεταξύ επιχειρήσεων, καθώς και πληρωμές με συμμετοχή δημόσιων αρχών. Στο κείμενο αναφέρεται επίσης ότι θα πρέπει να μπορεί να καλύπτει μελλοντικές ανάγκες πληρωμών, όπως πληρωμές από μηχανή σε μηχανή στο πλαίσιο της Βιομηχανίας 4.0 και πληρωμές στο αποκεντρωμένο διαδίκτυο.
Η πρόταση δεν αφορά πληρωμές χονδρικής μεταξύ χρηματοπιστωτικών διαμεσολαβητών, παρόχων υπηρεσιών πληρωμών και άλλων συμμετεχόντων στην αγορά, για τις οποίες υπάρχουν συστήματα διακανονισμού σε χρήμα κεντρικής τράπεζας.
Στο κείμενο τονίζεται ότι σε μία ταχέως ψηφιοποιούμενη οικονομία, το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να στηρίζει τη χρηματοοικονομική ένταξη. Προβλέπεται να σχεδιαστεί με τρόπο που να διευκολύνει την πρόσβαση ευάλωτων ομάδων, ατόμων χωρίς τραπεζικό λογαριασμό ή με περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες, με βασικά χαρακτηριστικά την ευκολία χρήσης, την ασφάλεια, τη δωρεάν πρόσβαση και την ευρεία αποδοχή.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα είναι αρμόδια να εκδίδει και να εγκρίνει την έκδοση του ψηφιακού ευρώ από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών των οποίων το νόμισμα είναι το ευρώ. Με βάση το προτεινόμενο πλαίσιο, η ΕΚΤ θα μπορεί να αποφασίζει αν θα εκδώσει το ψηφιακό ευρώ, πότε και σε ποιες ποσότητες.
Το κείμενο προβλέπει σαφή διαχωρισμό μεταξύ των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που σχετίζονται με τη διαχείριση του ψηφιακού ευρώ και των καθηκόντων της στους τομείς της νομισματικής πολιτικής, της εποπτείας και της επίβλεψης των συστημάτων πληρωμών. Στόχος είναι η αποφυγή συγκρούσεων συμφερόντων και η διατήρηση της εμπιστοσύνης του κοινού.
Η ΕΚΤ θα πρέπει να ανακοινώσει δημόσια την προβλεπόμενη ημερομηνία πρώτης έκδοσης του ψηφιακού ευρώ, μόλις εγκρίνει την έκδοσή του. Μετά την έγκριση, προβλέπεται φάση ανάπτυξης διάρκειας τουλάχιστον 24 μηνών, ώστε το Ευρωσύστημα, οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών και οι χρήστες να προετοιμαστούν για ασφαλή και σταδιακή προσαρμογή.
Όπως τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα ευρώ, το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί άμεση υποχρέωση στον ισολογισμό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ή των εθνικών κεντρικών τραπεζών της ζώνης του ευρώ έναντι των χρηστών του. Οι χρήστες θα χρειάζεται να συνάπτουν συμβατική σχέση με παρόχους υπηρεσιών πληρωμών για το άνοιγμα λογαριασμών πληρωμών σε ψηφιακό ευρώ, χωρίς να δημιουργείται λογαριασμός ή συμβατική σχέση με την ΕΚΤ ή τις εθνικές κεντρικές τράπεζες.
Στο κείμενο αναφέρεται επίσης ότι η αφερεγγυότητα παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, δεν θα επηρεάζει τους χρήστες ψηφιακού ευρώ, καθώς οι πάροχοι θα διαχειρίζονται τους λογαριασμούς για λογαριασμό των χρηστών.
Για τη στήριξη της εφαρμογής του ψηφιακού ευρώ, προβλέπεται η δημιουργία από την ΕΚΤ συμβουλευτικής πλατφόρμας για το εγχειρίδιο κανόνων του συστήματος. Η πλατφόρμα θα ασχολείται, μεταξύ άλλων, με τη διαλειτουργικότητα μεταξύ παρόχων υπηρεσιών πληρωμών, τη λειτουργία της υποδομής διακανονισμού, ζητήματα χρηστικότητας και την ανάπτυξη τεχνικών προτύπων.
Η σύνθεση της πλατφόρμας θα περιλαμβάνει συμμετέχοντες από την αγορά υπηρεσιών πληρωμών, εμπόρους, εκπροσώπους τελικών χρηστών και οργανώσεις καταναλωτών, ενώ προβλέπεται διαφάνεια ως προς τη συμμετοχή και τις μεθόδους εργασίας της.
Το κείμενο προβλέπει ακόμη ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν και να εφαρμόζουν κανόνες σχετικά με κυρώσεις για παραβάσεις, με στόχο την προστασία του καθεστώτος νόμιμου χρήματος του ψηφιακού ευρώ και τη διασφάλιση της αποδοχής πληρωμών σε ψηφιακό ευρώ.
Τα κράτη μέλη, οι αρμόδιες αρχές και οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν μέτρα ενημέρωσης των πολιτών και των εμπόρων σχετικά με την πρόσβαση, τη χρήση και τον αντίκτυπο του ψηφιακού ευρώ στην ανθεκτικότητα, τη συμπεριληπτικότητα και την προσβασιμότητα.
