Σε υποβάθμιση των προβλέψεων της για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας το 2026, στο 2,5%, από 2,7% που ανέμενε τον περασμένο Μάρτιο, και το 2027 στο 2,9%, από 3,0% προηγουμένως, προχώρησε την Τετάρτη η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (ΚΤΚ), κυρίως λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αναφέροντας παράλληλα ότι «οι κύριοι καθοδικοί κίνδυνοι για το ΑΕΠ συνδέονται με ενδεχόμενη μη οριστικοποίηση και εφαρμογή της συμφωνίας, που έχει ανακοινωθεί μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν».
Ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ το 2028 αναμένεται να επιταχυνθεί στο 3,1%, σύμφωνα με το Οικονομικό Δελτίο Ιουνίου 2026, της ΚΤΚ.
«Ο σχετικά περιορισμένος αντίκτυπος για το 2026, σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Μαρτίου, αποδίδεται στο γεγονός ότι στον προηγούμενο κύκλο προβλέψεων είχαν ήδη ενσωματωθεί κάποιες, συντηρητικές, εκτιμήσεις ως προς τις επιπτώσεις», σημειώνει.
Αναφορικά με τον πληθωρισμό, στη βάση του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, η ΚΤΚ, σε σύγκριση με τις προβλέψεις Μαρτίου του 2026, προχώρησε σε ανοδική αναθεώρηση κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες και προβλέπει τώρα ο πληθωρισμός το 2026 να αυξηθεί σημαντικά στο 3,2%, από 0,8% που ήταν το 2025, λόγω κυρίως των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Αναφέρει ότι το 2027 και το 2028 o πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει στο 1,9%, κυρίως λόγω της αναμενόμενης καθοδικής επίδρασης βάσης στις τιμές της ενέργειας, καθώς επίσης και της σταδιακής επιβράδυνσης στις τιμές των υπηρεσιών και, σε μικρότερο βαθμό, στις τιμές των τροφίμων.
Σε σχέση με τον δομικό πληθωρισμό, ο οποίος εξαιρεί την ενέργεια και τα τρόφιμα, η ΚΤΚ προβλέπει να αυξηθεί στο 2,3% το 2026 σε σύγκριση με 1,9% το 2025 και να υποχωρήσει στο 2,2% και 1,9%, τα έτη 2027 και 2028, αντίστοιχα.
Σε σχέση με τις πιθανότητες για απόκλιση από το βασικό σενάριο των προβλέψεων για το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό την περίοδο 2026- 28, η ΚΤΚ αναφέρει ότι αυτές εκτιμώνται «συνολικά ως καθοδικές για το ΑΕΠ και ανοδικές για τον πληθωρισμό».
Επιπλέον, η ΚΤΚ εκτιμά ότι το ποσοστό ανεργίας θα αυξηθεί οριακά στο 4,6% το 2026, λόγω του αρνητικού αντικτύπου της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ο οποίος μετριάζεται από τη στενότητα στην αγορά εργασίας, ενώ για την περίοδο 2027-28, αναμένει να σταθεροποιηθεί γύρω στο 4,5%, «επίπεδο που αντικατοπτρίζει συνθήκες πλήρους απασχόλησης», όπως σημειώνει.
«Η συνεχιζόμενη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τη σημαντική άνοδο των διεθνών τιμών πετρελαίου, αναμένεται να ασκήσουν άμεσες αρνητικές επιδράσεις στην κυπριακή οικονομία μέσω της αναμενόμενης αρνητικής επίδρασης στην εγχώρια και εξωτερική ζήτηση», υπογραμμίζει.
Η ΚΤΚ εκτιμά ότι οι επιπτώσεις αυτές «θα είναι εντονότερες» σε τομείς όπως ο τουρισμός, η ναυτιλία, καθώς και ο κατασκευαστικός και κτηματομεσιτικός τομέας, οι οποίοι εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισροές ξένων επενδύσεων.
Σημειώνει ότι το βασικό της σενάριο, το οποίο ολοκληρώθηκε πριν την ανακοίνωση συμφωνίας ΗΠΑ και Ιράν, υιοθετεί την υπόθεση εργασίας ότι η σύρραξη θα έχει διάρκεια μέχρι το τελευταίο τρίμηνο του 2026, και εν συνεχεία σταδιακή αποκλιμάκωση.
Συγκεκριμένα, στο Οικονομικό Δελτίο, Ιουνίου 2026, η ΚΤΚ αναφέρει ότι σε περίπτωση που ΗΠΑ και Ιράν δεν διατηρήσουν τις δεσμεύσεις τους και δεν εφαρμοστεί σχετική συμφωνία παραμένουν οι σχετικοί κίνδυνοι που αφορούν πιθανές ελλείψεις καυσίμων και επιβολή ποσοστώσεων, λόγω στο πλαίσιο συνεχιζόμενων πιθανών σοβαρών διαταραχών στην παραγωγή ενέργειας και πρώτων υλών εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς και σε ενδεχόμενες υψηλότερες από τις αναμενόμενες τιμές ενέργειας και εισαγωγών λόγω προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα. Καθοδικοί κίνδυνοι συνδέονται επίσης με μεγαλύτερη από την αναμενόμενη επίπτωση στις εξαγωγές κυπριακών υπηρεσιών λόγω του εξωτερικού περιβάλλοντος καθώς και παράγοντες που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή (π.χ. ακραία καιρικά φαινόμενα, μεγαλύτερη από την αναμενόμενη επίπτωση λόγω υιοθέτησης πράσινων φόρων στο πλαίσιο αλλαγών στην ευρωπαϊκή νομοθεσία).
Από την άλλη, ανοδικοί κίνδυνοι, σύμφωνα με την ΚΤΚ, συνδέονται με υψηλότερους μισθούς από ό,τι αναμένεται λόγω στενότητας στην αγορά εργασίας και/ή υψηλότερα από τα αναμενόμενα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων.
Όσον αφορά τον πληθωρισμό, η ΚΤΚ αναφέρει ότι ανοδικοί κίνδυνοι συνδέονται κυρίως με τα θέματα ενέργειας και πρώτων υλών όπως προαναφέρθηκε για το ΑΕΠ.
Σημειώνει ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να διατηρηθούν σε διαρθρωτικά υψηλότερα επίπεδα εάν η συμφωνία μεταξύ ΉΠΑ και Ιράν δεν οριστικοποιηθεί και εφαρμοστεί πλήρως. Ανοδικοί κίνδυνοι συνδέονται επίσης με παράγοντες που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή όπως προαναφέρθηκε, καθώς και με υψηλότερους μισθούς από ότι αναμένεται λόγω στενότητας στην αγορά εργασίας και/ή υψηλότερα από τα αναμενόμενα περιθώρια κέρδους.
Ειδικότερα, η ΚΤΚ αναφέρει στο Οικονομικό Δελτίο, Ιουνίου 2026, ότι σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Μαρτίου 2026, καταγράφεται προς τα κάτω αναθεώρηση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ κατά 0,2 και 0,1 ποσοστιαίες μονάδες για τα έτη 2026 και 2027, αντίστοιχα, κυρίως λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Αναφέρει ότι η εγχώρια ζήτηση τα έτη 2026-28 αναμένεται να υποστηριχθεί από τη συνεχιζόμενη θετική πορεία της ιδιωτικής κατανάλωσης λόγω της αύξησης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών παρά τις αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις, καθώς και της ανθεκτικότητας που συνεχίζει να καταγράφει η αγορά εργασίας, παρά τους προαναφερθέντες κλυδωνισμούς.
Επιπλέον, αναφέρει ότι παρά τις πιέσεις που ασκεί η γεωπολιτική αβεβαιότητα στην επενδυτική δραστηριότητα, αναμένεται ουσιαστική ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης από τις υπό εξέλιξη μεγάλες ιδιωτικές μη οικιστικές επενδύσεις.
«Αν και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους ενδέχεται να επηρεαστεί από την κρίση στη Μέση Ανατολή, τα έργα αυτά δεν προβλέπεται να ακυρωθούν, δεδομένου του παροδικού χαρακτήρα της γεωπολιτικής αστάθειας και του μακροπρόθεσμου ορίζοντα ολοκλήρωσής τους», προσθέτει.
Όσον αφορά τις καθαρές εξαγωγές, για το 2026 η ΚΤΚ αναμένει αρνητική συμβολή στο ΑΕΠ, λόγω της μείωσης των εξαγωγών, κυρίως εξαιτίας της πτώσης των τουριστικών εσόδων, παρά τη σημαντική επιβράδυνση των εισαγωγών ως απόρροια της εξασθένησης της εγχώριας ζήτησης.
Παράλληλα, προβλέπει μείωση στα έσοδα από τον τομέα της ναυτιλίας, λόγω των διαταραχών που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Επιπρόσθετα, αναφέρει ότι οι εξαγωγές λοιπών υπηρεσιών αναμένεται να αυξηθούν με βραδύτερο ρυθμό, καθώς επηρεάζονται έμμεσα από το λιγότερο ευνοϊκό εξωτερικό περιβάλλον.
Αντίθετα, σύμφωνα με την ΚΤΚ, κατά την περίοδο 2027–2028, οι καθαρές εξαγωγές εκτιμάται ότι θα έχουν θετική συμβολή στο ΑΕΠ, κυρίως λόγω της αναμενόμενης ανάκαμψης του τουρισμού, και παρά την αύξηση των εισαγωγών.
Σύμφωνα με την ΚΤΚ, η αγορά εργασίας εξακολουθεί να στηρίζει την κυπριακή οικονομία, επιδεικνύοντας αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα παρά τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις.
Αναφέρει ότι η απασχόληση αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,3% το 2026, από 1,7% το 2025, κυρίως λόγω των επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή ενώ για την περίοδο 2027- 2028 προβλέπεται επιτάχυνση, κατά 1,5% και 1,7%, αντίστοιχα.
Σημειώνει ότι το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται ότι θα αυξηθεί οριακά στο 4,6% το 2026, λόγω του αρνητικού αντικτύπου της κρίσης στην Μέση Ανατολή, ο οποίος μετριάζεται από τη στενότητα στην αγορά εργασίας.
Για την περίοδο 2027-28, η ΚΤΚ αναμένει να σταθεροποιηθεί γύρω στο 4,5%, επίπεδο που αντικατοπτρίζει συνθήκες πλήρους απασχόλησης.
Προσθέτει ότι η ονομαστική δαπάνη (περιλαμβάνει μισθούς και κοινωνικές εισφορές) ανά μισθωτό προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 2,7% το 2026, από 4,2% το 2025, τόσο λόγω της σχετικής δαπάνης στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, εν μέρει λόγω του χαμηλού πληθωρισμό το 2025, ο οποίος περιορίζει το εύρος της ΑΤΑ που καταβάλλεται.
«Στη συνέχεια, η δαπάνη ανά μισθωτό αναμένεται να ενισχυθεί, λόγω της πορείας του πληθωρισμού και της σταδιακής επαναφοράς της ΑΤΑ στο 100% από τον Ιούλιο του 2027», προσθέτει.
Επίσης, αναφέρει ότι η παραγωγικότητα εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται καθ’ όλη την περίοδο προβλέψεων, αν και με χαμηλότερο ρυθμό σε σχέση με το 2025 (2,1%), κατά μέσο όρο 1,3% ετησίως.
«Η πορεία της παραγωγικότητας αντανακλά τη θετική συμβολή εταιρειών ξένων συμφερόντων κυρίως στον τομέα της τεχνολογίας, την εισροή εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού και την υλοποίηση επενδύσεων μέσω του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της ΕΕ», σημειώνει.
Σε σχέση με το μοναδιαίο εργατικό κόστος εργασίας, η ΚΤΚ αναμένει να επιβραδυνθεί το 2026, λόγω της συγκράτησης της δαπάνης ανά μισθωτό και της συνεχιζόμενης αύξησης της παραγωγικότητας, και να διαμορφωθεί κοντά στο 2% τα έτη 2027-28, σε συνάρτηση με την ανάκαμψη στη δαπάνη ανά μισθωτό.
Στο Οικονομικό Δελτίο, Ιουνίου 2026, η ΚΤΚ αναμένει «σημαντικές ανοδικές πιέσεις» στις τιμές της ενέργειας λόγω αυξήσεων στις διεθνείς τιμές πετρελαίου ένεκα του περιορισμού της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, με έμμεσες ανοδικές επιδράσεις και στις υπόλοιπες υποκατηγορίες του πληθωρισμού.
Αναφέρει επίσης ότι περαιτέρω ανοδικές επιδράσεις αναμένονται στις τιμές των βιομηχανικών προϊόντων εξαιρουμένης της ενέργειας, οι οποίες εξακολουθούν να καταγραφούν αποπληθωριστικές πιέσεις, εντούτοις μικρότερες σε σχέση με το 2025.
Προσθέτει ότι οι ανοδικές επιδράσεις προκύπτουν λόγω διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και στο αυξημένο κόστος παραγωγής, από ελαφρώς αυξημένες τιμές φυσικού αερίου σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
«Ανοδικές πιέσεις αναμένονται και στις τιμές των τροφίμων, λόγω κυρίως υψηλότερων τιμών λιπασμάτων που προκύπτουν από διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα», σημειώνει.
Σε σχέση με το 2027 και το 2028, η ΚΤΚ αναφέρει ότι o πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει στο 1,9%, κυρίως λόγω της αναμενόμενης καθοδικής επίδρασης βάσης στις τιμές της ενέργειας, καθώς επίσης και της σταδιακής επιβράδυνσης στις τιμές των υπηρεσιών και, σε μικρότερο βαθμό, στις τιμές των τροφίμων.
Αναφέρει ότι ο πληθωρισμός το 2028 περιλαμβάνει τον αντίκτυπο στις τιμές της ενέργειας (καύσιμα κίνησης) από την αναμενόμενη εισαγωγή του διευρυμένου Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (Emissions Trading System - ETS2) της ΕΕ.
Σε ό,τι αφορά τον δομικό πληθωρισμό, ο οποίος εξαιρεί την ενέργεια και τα τρόφιμα, η ΚΤΚ προβλέπει να αυξηθεί στο 2,3% το 2026 σε σύγκριση με 1,9% το 2025.
«Η άνοδος αυτή οφείλεται στον αναμενόμενο υψηλότερο πληθωρισμό των υπηρεσιών και των βιομηχανικών προϊόντων, λόγω των έμμεσων επιδράσεων από τον υψηλότερο πληθωρισμό της ενέργειας», υπογραμμίζει.
Τα έτη 2027-2028, η ΚΤΚ προβλέπει ο δομικός πληθωρισμός να υποχωρήσει στο 2,2% και 1,9%, αντίστοιχα, «αντανακλώντας την αναμενόμενη σταδιακή επιβράδυνση του πληθωρισμού των υπηρεσιών η οποία αντισταθμίζεται μερικώς από την επιστροφή των τιμών των βιομηχανικών προϊόντων εξαιρουμένης της ενέργειας σε θετικό έδαφος».
