Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε νέους κανόνες για την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας, οι οποίοι προβλέπουν ότι τα νέα οχήματα θα πρέπει να σχεδιάζονται και να κατασκευάζονται με τρόπο που να διευκολύνει την επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση και την ανάκτηση των υλικών τους σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής τους.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Συμβουλίου της ΕΕ, το Συμβούλιο ενέκρινε τη Δευτέρα τον Κανονισμό για τις απαιτήσεις κυκλικότητας στον σχεδιασμό των οχημάτων και τη διαχείριση των οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους, ολοκληρώνοντας το τελευταίο στάδιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας.
Προβλέπεται ότι έξΟ Κανονισμός εισάγει απαιτήσεις που καλύπτουν όλα τα στάδια του κύκλου ζωής των οχημάτων, από τον σχεδιασμό και την παραγωγή έως τη διαχείρισή τους όταν αποσύρονται από την κυκλοφορία.ι χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του Κανονισμού, τουλάχιστον το 15% του πλαστικού που χρησιμοποιείται για την κατασκευή νέων οχημάτων θα πρέπει να προέρχεται από ανακυκλωμένα υλικά, ενώ ο στόχος αυξάνεται στο 25% μέσα σε δέκα χρόνια. Επιπλέον, τουλάχιστον το 20% του ανακυκλωμένου πλαστικού θα πρέπει να προέρχεται από οχήματα που έχουν φτάσει στο τέλος του κύκλου ζωής τους.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο, οι κατασκευαστές θα αναλαμβάνουν την οικονομική και την οργανωτική ευθύνη για ολόκληρο τον κύκλο ζωής των οχημάτων τους, συμπεριλαμβανομένου του σταδίου κατά το οποίο αυτά καθίστανται απόβλητα. Η διευρυμένη ευθύνη περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον σχεδιασμό με γνώμονα την κυκλικότητα, καθώς και τη δωρεάν παραλαβή και την ορθή επεξεργασία όλων των οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους.
Ο νέος Κανονισμός περιλαμβάνει επίσης μέτρα για την αντιμετώπιση των λεγόμενων «εξαφανισμένων οχημάτων», τα οποία αποσυναρμολογούνται ή εξάγονται παράνομα. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, ενισχύονται οι μηχανισμοί ιχνηλασιμότητας και ελέγχου, ενώ προβλέπεται ότι οχήματα που πληρούν τα κριτήρια χαρακτηρισμού ως οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους θα πρέπει να οδηγούνται σε εξουσιοδοτημένες μονάδες επεξεργασίας και δεν θα μπορούν να εξάγονται νόμιμα ή να μεταπωλούνται ως μεταχειρισμένα.
Παράλληλα, απαγορεύεται η εξαγωγή μεταχειρισμένων οχημάτων που δεν είναι πλέον κατάλληλα για κυκλοφορία, με στόχο τη μείωση της μεταφοράς ρύπανσης σε τρίτες χώρες και τη διατήρηση πολύτιμων πρώτων υλών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι νέοι κανόνες θα εφαρμόζονται πλήρως στα επιβατικά αυτοκίνητα και στα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα. Για τα βαρέα οχήματα, τις μοτοσικλέτες και τα οχήματα ειδικού σκοπού θα ισχύει περιορισμένο σύνολο απαιτήσεων, που αφορά κυρίως τη διαχείρισή τους όταν φθάνουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο κανονισμός θα αρχίσει να εφαρμόζεται δύο χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του. Παράλληλα, η Κομισιόν θα κληθεί να προτείνει στόχους και για άλλα ανακυκλωμένα υλικά, όπως ο χάλυβας, το αλουμίνιο, το μαγνήσιο και οι κρίσιμες πρώτες ύλες, βάσει μελέτης σκοπιμότητας που θα ολοκληρωθεί ένα έτος μετά την έναρξη ισχύος.
Το Συμβούλιο σημειώνει ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση παράγονται κάθε χρόνο περισσότερα από έξι εκατομμύρια οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους, δηλαδή (οχήματα που αποσύρονται και αντιμετωπίζονται ως απόβλητα). Παρότι οι ισχύοντες κανόνες έχουν αυξήσει την ανακύκλωση περίπου στο 85% των υλικών που περιέχουν τα οχήματα αυτά, επισημαίνεται ότι απαιτούνται πρόσθετα μέτρα για τη βελτίωση του σχεδιασμού των οχημάτων, την αύξηση της χρήσης ανακυκλωμένων υλικών και τον περιορισμό των εξαγωγών οχημάτων που προκαλούν περιβαλλοντική επιβάρυνση.
