Φάνος Χατζηκυριάκου: Η ιδέα και τα πρώτα βήματα της 2050 Materials, οι δυσκολίες του κατασκευαστικού κλάδου και η εξαγορά από τον όμιλο Once For All

«Ιδρύσαμε την 2050 Materials το 2021, με την απλή ιδέα να φτιάξουμε για τα δομικά υλικά κάτι αντίστοιχο με αυτό που κάνει το Bloomberg για τη χρηματοοικονομική βιομηχανία» αναφέρει σε συνέντευξή του στο InBusinessNews, o co-founder και CEO της 2050 Materials, Φάνος Χατζηκυριάκου, ο οποίος, παράλληλα, μιλά για την εξαγορά από τον όμιλο Once For All και για τις αλλαγές στον κατασκευαστικό κλάδο, μέσα στα επόμενα χρόνια. 

«Το να πείσουμε έναν συντηρητικό κλάδο ήταν, και είναι, η δύσκολη δουλειά. Το μάθημα που πήραμε νωρίς ήταν ότι δεν πείθεις κανέναν με ηθικολογία για το κλίμα... Πείθεις όταν κάνεις τη δουλειά του πιο γρήγορη, πιο φθηνή και πιο σίγουρη», εξηγεί, μεταξύ άλλων o ίδιος. 

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για την 2050 Materials και πόσο δύσκολο ήταν να πείσετε μια παραδοσιακή βιομηχανία, όπως οι κατασκευές, να υιοθετήσει μια data-driven προσέγγιση;

Η ιδέα γεννήθηκε από τη συνάντηση δύο διαφορετικών κόσμων. Ξεκινήσαμε την 2050 Materials μαζί με τον Στέφανο Στεφάνοβ - φίλο από το σχολείο και quantity surveyor στο επάγγελμα. Ο ένας από εμάς ερχόταν από τον κόσμο των δεδομένων και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος στις επενδύσεις, ο άλλος από τη σκληρή πραγματικότητα του εργοταξίου και του κοστολογίου. Βλέπαμε το ίδιο παράδοξο από δύο πλευρές: ο κλάδος που ευθύνεται για τεράστιο μέρος των εκπομπών παγκοσμίως δεν είχε ένα σοβαρό «επίπεδο δεδομένων». Οι πληροφορίες υπήρχαν, αλλά ήταν θαμμένες σε PDF, σε EPDs και σε δεκάδες ασύνδετα sites. Ιδρύσαμε την 2050 Materials το 2021, με την απλή ιδέα να φτιάξουμε για τα δομικά υλικά κάτι αντίστοιχο με αυτό που κάνει το Bloomberg για τη χρηματοοικονομική βιομηχανία.

Το να πείσουμε έναν συντηρητικό κλάδο ήταν, και είναι, η δύσκολη δουλειά. Το μάθημα που πήραμε νωρίς ήταν ότι δεν πείθεις κανέναν με ηθικολογία για το κλίμα και αυτό μας το θύμιζε συνεχώς η εμπειρία του Στέφανου από το εργοτάξιο. Πείθεις όταν κάνεις τη δουλειά του πιο γρήγορη, πιο φθηνή και πιο σίγουρη. Όταν ένας μηχανικός δει ότι σε δευτερόλεπτα μπορεί να συγκρίνει υλικά, κάτι που προηγουμένως του έπαιρνε μέρες, και ότι το νούμερο στηρίζεται σε επαληθευμένη πηγή και όχι σε greenwashing, τότε αλλάζει στάση. Φροντίσαμε η βιωσιμότητα να γίνει αποτέλεσμα μιας καλύτερης απόφασης, όχι μια επιπλέον αγγαρεία.

Πώς διασφαλίζετε την ακρίβεια και την αξιοπιστία των περιβαλλοντικών δεδομένων που παρέχετε για τα δομικά υλικά;

Με μια αρχή που δεν παραβιάζουμε: δεν εφευρίσκουμε νούμερα. Η βάση μας στηρίζεται σε δεδομένα από επαληθευμένες, ανεξάρτητες πηγές, κυρίως Environmental Product Declarations (EPDs) και πιστοποιήσεις όπως το Cradle to Cradle. Σήμερα μιλάμε για πάνω από 180.000 επαληθευμένα προϊόντα.

Τρία πράγματα κάνουν τη διαφορά στην αξιοπιστία. Πρώτον, διαφάνεια: δείχνουμε πάντα από πού προέρχεται ένα νούμερο, ώστε ο χρήστης να μπορεί να το ελέγξει, όχι απλώς να μας εμπιστευτεί. Δεύτερον, ξεκάθαρος διαχωρισμός: όπου υπάρχει συγκεκριμένο δεδομένο προϊόντος, το δίνουμε, όπου δεν υπάρχει, χρησιμοποιούμε γενικές, περιφερειακά προσαρμοσμένες τιμές και το λέμε καθαρά, ώστε να μην μπερδεύεται ποτέ μια εκτίμηση με μια επαληθευμένη μέτρηση. Τρίτον, συνέπεια στη μεθοδολογία, ώστε δύο υλικά να συγκρίνονται πραγματικά με τους ίδιους όρους. Στο τέλος της ημέρας, η αξιοπιστία δεν είναι feature για εμάς — είναι όλο το προϊόν.

Ποια ήταν τα βασικά κριτήρια που σας οδήγησαν στην απόφαση να ενταχθείτε στον όμιλο Once For All, πώς έχει επηρεάσει την εταιρεία η εξαγορά και ποια είναι τα επόμενα στρατηγικά βήματα;

Για εμάς δεν ήταν ποτέ ζήτημα μόνο κεφαλαίου. Τρία κριτήρια μετρούσαν. Το πρώτο ήταν η ευθυγράμμιση οράματος: η Once For All είναι ευρωπαϊκός ηγέτης στη διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας και στις λύσεις για το δομημένο περιβάλλον, και πιστεύει στο ίδιο πράγμα με εμάς — ότι το μέλλον των κατασκευών είναι data-driven. Το δεύτερο ήταν η διανομή και η εμβέλεια: εμείς χτίσαμε το επίπεδο δεδομένων βιωσιμότητας, εκείνοι έχουν χτίσει την υποδομή που συνδέει εργολάβους, προμηθευτές, φορείς πιστοποίησης και πλαίσια συμμόρφωσης σε όλη την Ευρώπη. Το τρίτο ήταν η στρατηγική λογική: τα δεδομένα μας μέσα στη δική τους υποδομή σημαίνει ότι η βιωσιμότητα παύει να είναι ξεχωριστή αναφορά και γίνεται κομμάτι κάθε απόφασης.

Η εξαγορά ανακοινώθηκε τον Νοέμβριο του 2025. Η μεγαλύτερη αλλαγή για εμάς είναι η κλίμακα — πρόσβαση σε πελάτες, πόρους και αγορές που μόνοι μας θα θέλαμε χρόνια να φτάσουμε. Τα επόμενα στρατηγικά μας βήματα είναι να ενώσουμε άνθρακα, συμμόρφωση και κόστος σε ένα συνδεδεμένο σύστημα, από τη φάση του σχεδιασμού μέχρι την παράδοση, ώστε η βιώσιμη επιλογή να γίνεται η προεπιλογή και όχι η εξαίρεση.

Ποιοι είναι οι βασικοί πελάτες σας σήμερα και σε ποιες αγορές βλέπετε τις μεγαλύτερες ευκαιρίες ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια;

Ο πυρήνας μας είναι όσοι παίρνουν αποφάσεις για υλικά: αρχιτέκτονες, μηχανικοί και σύμβουλοι βιωσιμότητας, αλλά και κατασκευαστικές εταιρείες, developers, επενδυτές ακινήτων και βιομηχανίες παραγωγής υλικών. Μας χρησιμοποιούν αρκετά από τα κορυφαία γραφεία αρχιτεκτονικής και μηχανικής, τόσο για εσωτερικές διαδικασίες όσο και μέσα στα δικά τους εμπορικά εργαλεία. Έχουμε επίσης συνεργασίες όπου τα δεδομένα μας «τρέχουν» μέσα σε λογισμικό τρίτων, για παράδειγμα με τη RIB Software μέσα στη λύση CostX.

Τη μεγαλύτερη ευκαιρία τη βλέπουμε στην Ευρώπη, και ο λόγος είναι η ρύθμιση. Όταν η αναφορά άνθρακα γίνεται υποχρεωτική, η ανάγκη για αξιόπιστα δεδομένα παύει να είναι «nice to have». Με την Once For All πίσω μας, το ευρωπαϊκό αποτύπωμα είναι το προφανές πεδίο ανάπτυξης και ιδιαίτερα το embedded κομμάτι, όπου άλλες πλατφόρμες χτίζουν πάνω στα δεδομένα μας.

Πώς βλέπετε να αλλάζει ο κατασκευαστικός κλάδος τα επόμενα χρόνια λόγω των απαιτήσεων για βιωσιμότητα και μείωση εκπομπών;

Η μεγάλη αλλαγή που βλέπουμε είναι ότι ο άνθρακας θα γίνει περιορισμός σχεδιασμού, ακριβώς όπως είναι σήμερα το κόστος. Μέχρι τώρα ο ενσωματωμένος άνθρακας ενός κτιρίου ήταν κάτι που υπολόγιζες στο τέλος, για μια αναφορά. Στα επόμενα χρόνια θα είναι κάτι που λαμβάνεις υπόψη από την πρώτη μέρα, μαζί με τον προϋπολογισμό. Οι αποφάσεις για τα υλικά θα μετακινηθούν πολύ πιο νωρίς στη διαδικασία.

Το δεύτερο που αλλάζει είναι η διαφάνεια: η «πράσινη» δήλωση χωρίς δεδομένα δεν θα περνάει πια. Όποιος αντιμετωπίζει τη βιωσιμότητα ως γραφειοκρατία συμμόρφωσης θα χάνει χρόνο και χρήμα, όποιος τη βάλει μέσα στη ροή εργασίας του θα κερδίζει ταχύτητα και αξιοπιστία. Αυτή ακριβώς είναι η μετάβαση που θέλουμε να κάνουμε εύκολη.

Ποια νέα προϊόντα ή τεχνολογίες αναπτύσσετε αυτή την περίοδο για να ενισχύσετε την αξία που προσφέρετε στους πελάτες σας;

Εστιάζουμε εκεί που χάνεται ο περισσότερος χρόνος των πελατών. Δουλεύουμε πάνω στο automated matching - τεχνολογία που παίρνει ακατάστατα δεδομένα, όπως τιμολόγια και προμετρήσεις (BoQs), και τα αντιστοιχίζει αυτόματα με επαληθευμένα δεδομένα άνθρακα, εξαλείφοντας μεγάλο μέρος της χειροκίνητης εργασίας.

Συνεχίζουμε επίσης να εξελίσσουμε τον Embodied Carbon Optimizer, που δεν δείχνει απλώς το αποτύπωμα αλλά προτείνει πώς να το μειώσεις.

Το πιο σημαντικό αυτή την περίοδο είναι η ενσωμάτωσή μας με την υποδομή της Once For All: να ενώσουμε τα δεδομένα προϊόντων, τη συμμόρφωση και το κόστος σε ένα ενιαίο σύστημα. Εκεί η αξία για τον πελάτη πολλαπλασιάζεται, γιατί παίρνει άνθρακα, κόστος και compliance σε ένα μέρος, αντί για τρία.

Κοιτάζοντας πίσω στα πρώτα βήματα της 2050 Materials, ποιοι ήταν οι άνθρωποι ή οι οργανισμοί που πίστεψαν πρώτοι στο όραμά σας και σας βοήθησαν, είτε μέσω χρηματοδότησης είτε μέσω τεχνικής και επιχειρηματικής υποστήριξης;

Όλα ξεκίνησαν από εμάς τους δύο, εμένα και τον Στέφανο Στεφάνοβ, φίλο από το σχολείο και quantity surveyor, που άφησε ένα σταθερό επάγγελμα για να ποντάρει τον χρόνο του σε μια ιδέα. Είμαστε Κύπριοι ιδρυτές, και η πρώτη θεσμική στήριξη ήρθε από εκεί: λάβαμε 500.000 ευρώ από το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας και ένα μικρότερο ποσό από angel investors. Αυτά τα πρώτα κεφάλαια μάς έδωσαν την πολυτέλεια να χτίσουμε σωστά τα δεδομένα από την αρχή.