Η 18η Μαΐου έχει καθιερωθεί ως η Διεθνής Ημέρα για τις Γυναίκες στη Ναυτιλία, από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, με στόχο την αναγνώριση της συμβολής των γυναικών στον κλάδο και την προώθηση της ισότητας των φύλων. Εδώ, η Άννα Πιττάλη, Πρόεδρος της WISTA Cyprus, αναλύει τον τρόπο με τον οποίο η Women’s International Shipping & Trading Association ωθεί τη ναυτιλιακή βιομηχανία προς ένα πιο συμπεριληπτικό και τελικά πιο ανθεκτικό μέλλον.
Κατά τη διάρκεια της θητείας σας ως Προέδρου της WISTA Cyprus, ποιες ήταν οι βασικές στρατηγικές σας προτεραιότητες και ποιες προκλήσεις αντιμετωπίσατε;
Οι βασικές μας στρατηγικές προτεραιότητες έχουν επικεντρωθεί σε τρεις πυλώνες, την ορατότητα, την επιρροή και τον αντίκτυπο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η εστίασή μας ήταν στην ενίσχυση της ανάπτυξης ηγετικών δεξιοτήτων, στην αύξηση της ευαισθητοποίησης για τη συμβολή των γυναικών στον ναυτιλιακό τομέα και στην ενθάρρυνση περισσότερων γυναικών να αναλάβουν ηγετικούς ρόλους. Κεντρική προτεραιότητα υπήρξε η ενίσχυση της προβολής του γυναικείου ταλέντου και η προώθηση της ενημέρωσης γύρω από τις ευκαιρίες επαγγελματικής εξέλιξης στη ναυτιλία.
Οι βασικές προκλήσεις αφορούν τη μετατροπή της ένταξης από ένα επαναλαμβανόμενο θέμα συζήτησης σε μετρήσιμη δράση σε έναν παραδοσιακά συντηρητικό κλάδο, καθώς και τη διατήρηση σταθερής εμπλοκής σε μια επαγγελματική κοινότητα που εξελίσσεται γρήγορα. Η διασφάλιση της συνέχειας πέρα από μεμονωμένες εκδηλώσεις παραμένει μια διαρκής προσπάθεια.
Η ναυτιλία παραμένει ένας από τους πιο παραδοσιακά ανδροκρατούμενους κλάδους παγκοσμίως, παρά τα χρόνια συζήτησης για την ισορροπία των φύλων. Ποιο θεωρείτε ότι είναι το ένα δομικό εμπόδιο που εξακολουθεί να κρατά πίσω τον κλάδο και γιατί είναι τόσο δύσκολο να αντιμετωπιστεί;
Παρότι η πρόοδος είναι ορατή, ιδιαίτερα σε θέσεις ξηράς, η πραγματική πρόκληση παραμένει η εξέλιξη σε θέσεις επιρροής. Στη θάλασσα η εκπροσώπηση παραμένει πολύ χαμηλή, όπως καταδεικνύει η πιο πρόσφατη έρευνα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού και της WISTA για τις γυναίκες στη ναυτιλία. Κατά τη γνώμη μου, ένα από τα πιο επίμονα εμπόδια βρίσκεται εκτός του χώρου εργασίας. Είναι η άνιση κατανομή των ευθυνών φροντίδας. Χωρίς ισχυρότερη κοινωνική και οργανωσιακή στήριξη, η σταθερή επαγγελματική εξέλιξη καθίσταται δύσκολη, ιδιαίτερα σε απαιτητικούς κλάδους όπως η ναυτιλία. Αυτό απαιτεί συντονισμένη δράση μεταξύ κρατών, εργοδοτών και φορέων του κλάδου.
Τελικά, δεν πρόκειται μόνο για ζήτημα δικαιοσύνης, αλλά και για μια χαμένη ευκαιρία. Ένα πιο ποικιλόμορφο εργατικό δυναμικό ενισχύει τη λήψη αποφάσεων, την καινοτομία και την ανθεκτικότητα σε ολόκληρο τον κλάδο.
Η Κύπρος αποτελεί ένα από τα κορυφαία ναυτιλιακά κέντρα παγκοσμίως. Ποια δομικά προβλήματα θεωρείτε ότι εξακολουθούν να περιορίζουν την εξέλιξή της σε ένα πλήρως έτοιμο για το μέλλον ναυτιλιακό κέντρο; Ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος οργανισμών όπως η WISTA στην αντιμετώπισή τους;
Η Κύπρος είναι πράγματι ένα κορυφαίο ναυτιλιακό κέντρο, ωστόσο η εξέλιξή της σε ένα πλήρως έτοιμο για το μέλλον κέντρο εξαρτάται από την αντιμετώπιση ορισμένων δομικών κενών. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν η προσέλκυση και διατήρηση ταλέντου, οι ισχυρότεροι δεσμοί μεταξύ εκπαίδευσης και βιομηχανίας, καθώς και η ταχύτερη υιοθέτηση του ψηφιακού μετασχηματισμού και της βιωσιμότητας σε ολόκληρο το οικοσύστημα. Παρότι η Κύπρος είναι ισχυρή στη διαχείριση πλοίων και στις υπηρεσίες, πρέπει να συνεχίσει να διευρύνει τη δεξαμενή ταλέντου και να ενισχύσει την ελκυστικότητά της προς τις νεότερες γενιές.
- Διαβάστε επίσης: Μαρίνα Χατζημανώλη: Ισότητα και συμπερίληψη βασικές προϋποθέσεις για βιώσιμο ναυτιλιακό τομέα
Η WISTA Cyprus συμβάλλει μέσα από την προώθηση του διαλόγου για τις μελλοντικές δεξιότητες και την ηγεσία, καθώς και μέσω της υποστήριξης έργων όπως το ATALANTA, ένα ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα που προωθεί την πρόσβαση σε ναυτιλιακές καριέρες και την ενίσχυση της ποικιλομορφίας στον κλάδο.
Η WISTA λειτουργεί τόσο ως παγκόσμιο δίκτυο όσο και ως σύνολο ισχυρών εθνικών παραρτημάτων. Πώς διαχειρίζεται η WISTA Cyprus την ισορροπία ανάμεσα στην παγκόσμια φιλοδοξία και τις τοπικές πραγματικότητες του κλάδου; Υπάρχουν τομείς όπου η Κύπρος λειτουργεί διακριτικά ως παράδειγμα προς μίμηση;
Η WISTA Cyprus ευθυγραμμίζεται στενά με το όραμα της WISTA International, προσαρμόζοντας παράλληλα τις δράσεις της στη διεθνή και έντονα διασυνδεδεμένη ναυτιλιακή κοινότητα της Κύπρου. Η εστίασή μας είναι στην ενίσχυση του δικτύου μας και στην ενδυνάμωση των μελών μας, διατηρώντας μια πρακτική και ουσιαστική προσέγγιση, δημιουργώντας χώρο για διάλογο, ανταλλαγή εμπειριών και συζήτηση θεμάτων που αφορούν τον τοπικό κλάδο.
Η Κύπρος σημειώνει σταθερή πρόοδο, ιδιαίτερα στην ενίσχυση της ορατότητας των γυναικών στις επαγγελματικές υπηρεσίες και στην αυξανόμενη παρουσία τους σε εμπορικούς και ηγετικούς ρόλους, με τη στήριξη ισχυρής διατομεακής συνεργασίας.
Ο κλάδος καλείται ταυτόχρονα να διαχειριστεί την απανθρακοποίηση, την ψηφιοποίηση και τις γεωπολιτικές αναταράξεις. Σε ένα τόσο πιεστικό περιβάλλον, κινδυνεύει η ένταξη να γίνει δευτερεύουσα προτεραιότητα ή μπορεί να τοποθετηθεί ως μέρος της λύσης;
Η ένταξη δεν πρέπει να θεωρείται δευτερεύουσα προτεραιότητα. Θα πρέπει ήδη να είναι ενσωματωμένη στον τρόπο λειτουργίας του κλάδου. Δεν αποτελεί απλώς μέρος της λύσης, αλλά αποτελεί και δρόμο προς πιο αποτελεσματικά και βιώσιμα αποτελέσματα. Η πολυπλοκότητα του σημερινού ναυτιλιακού περιβάλλοντος απαιτεί μεγαλύτερη ποικιλία σκέψης και πιο προσαρμοστική λήψη αποφάσεων.
Η απανθρακοποίηση, η ψηφιοποίηση και οι γεωπολιτικές αναταράξεις αυξάνουν την ανάγκη για ανθεκτικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, η ένταξη ενισχύει τον μετασχηματισμό. Οι διαφορετικές οπτικές οδηγούν σε καλύτερες απαντήσεις στην αβεβαιότητα και την τεχνολογική αλλαγή, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα, τη δημιουργικότητα και την εκτέλεση υπό πίεση.
Η έναρξη των Diversity and Inclusion Honours in Maritime 2026 στις Βρυξέλλες, υπό την Κυπριακή Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί μια σημαντική στιγμή. Πώς βλέπετε αυτή την πρωτοβουλία να συμβάλλει στην ενίσχυση της επιρροής της Κύπρου στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ναυτιλιακής πολιτικής και στην ανάδειξή της ως χώρας με ρόλο διανοητικού ηγέτη πέρα από τα παραδοσιακά ναυτιλιακά της πλεονεκτήματα;
Τα Diversity and Inclusion Honours in Maritime 2026 βασίζονται σε μια επιτυχημένη πρώτη διοργάνωση που εγκαινιάστηκε από τη WISTA Belgium το 2024, υπό την Προεδρία του Βελγίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αντανακλώντας την αυξανόμενη σημασία αυτής της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας. Η σημασία τους ενισχύεται από την υποστήριξη βασικών φορέων, μεταξύ των οποίων η WISTA International, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της πλατφόρμας Women in Transport της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ECSA, η ICS, η ETF, η ITF και η InterManager, καθώς και η Κυπριακή Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτό το επίπεδο συλλογικής στήριξης δείχνει ότι η ποικιλομορφία και η ένταξη ενσωματώνονται ολοένα και περισσότερο στις ευρύτερες προτεραιότητες της ναυτιλίας και δεν αντιμετωπίζονται ως απομονωμένα ζητήματα. Για την Κύπρο, η ανάληψη αυτής της διοργάνωσης αποτελεί τιμή αλλά και ευθύνη. Ενισχύει τη θέση της πέρα από τα παραδοσιακά ναυτιλιακά της πλεονεκτήματα, συμβάλλοντας στον διάλογο του κλάδου και προωθώντας βέλτιστες πρακτικές. Το πιο σημαντικό, συμβάλλει ώστε τα Honours να καθιερωθούν ως μια συνεχής ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, αναδεικνύοντας μετρήσιμη πρόοδο τόσο στη θάλασσα όσο και στη στεριά και ενισχύοντας τον ρόλο της Κύπρου στη διαμόρφωση ενός πιο συμπεριληπτικού ναυτιλιακού μέλλοντος.
*Η συνέντευξη είχε δημοσιευτεί στο αγγλικό περιοδικό GOLD στα πλαίσια μεγάλου αφιερώματος για τη Ναυτιλία, το οποίο υπογράφουν οι Μαριάννα Νικολάου, Νικόλας Πράκας και Νικόλας Θεοδούλου.
