Τεράστια ποσά που ξεπερνούν τα 65 εκατομμύρια ευρώ οφείλουν στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων εργοδότες και αυτοτελώς εργαζόμενοι για αδήλωτη εργασία, με αποτέλεσμα αρκετοί εξ αυτών να οδηγούνται ακόμη και στα Δικαστήρια για έκδοση δικαστικών αποφάσεων ή/και διαταγμάτων εναντίον τους για τα οφειλόμενα ποσά.
Αιτία για τη συσσώρευση αυτού του μεγάλου ποσού, η αύξηση -με βάση την ισχύουσα νομοθεσία- του επιβληθέντος προστίμου σε περίπτωση μη έγκαιρης καταβολής του κατά 50 ευρώ για κάθε μέρα καθυστέρησης.
Σε μία προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος, το Υπουργείο Εργασίας ετοίμασε και κατέθεσε στη Βουλή νομοσχέδιο για τροποποίηση του «περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου», ώστε να τεθεί ανώτατο όριο στην αύξηση διοικητικού προστίμου που επιβάλλεται για αδήλωτη εργασία, σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής του.
Ειδικότερα, με το λόγω νομοσχέδιο καθορίζεται ότι η αύξηση του διοικητικού προστίμου, λόγω καθυστέρησης στην εξόφλησή του από τους εργοδότες ή τα αυτοτελώς εργαζόμενα πρόσωπα, δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από το διπλάσιο ποσό του επιβληθέντος προστίμου.
Δηλαδή, επεξηγείται στην εισηγητική έκθεση, το συνολικό πρόστιμο δεν θα υπερβαίνει το ποσό του επιβληθέντος διοικητικού προστίμου και του διπλάσιου του ποσού αυτού, όπως προβλέπεται και στον «περί της Σύστασης Υπηρεσίας Επιθεωρήσεων στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμο του 2020» [N. 88(1)/2020].
Όπως αναφέρεται περαιτέρω στην έκθεση, σύμφωνα με το άρθρο 10(8) του «περί της Σύστασης Υπηρεσίας Επιθεωρήσεων στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου», σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής, η αύξηση δεν μπορεί στο σύνολό της να υπερβαίνει το διπλάσιο του επιβληθέντος διοικητικού προστίμου.
Σύμφωνα, επίσης, με τις πρόνοιες του εν λόγω Νόμου, διοικητικά πρόστιμα επιβάλλονται από τους αρμόδιους επιθεωρητές σε εργοδότες σε περίπτωση παραβίασης τριάντα (30) και πλέον νομοθεσιών που αναφέρονται στον Νόμο αυτό.
Η ισχύουσα νομοθεσία
Όσον αφορά στο ισχύον «περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων» νομοθετικό πλαίσιο, προστίθεται, σύμφωνα με το άρθρο 85Α(6) και 85Δ(3) των «περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμων του 2010-2025», σε περίπτωση που εργοδότες ή αυτοτελώς εργαζόμενα πρόσωπα, στα οποία έχει επιβληθεί διοικητικό πρόστιμο για αδήλωτη εργασία δεν προχωρήσουν στην έγκαιρη καταβολή του προστίμου, τότε το επιβληθέν ποσό αυξάνεται κατά πενήντα (€50) ευρώ για κάθε μέρα καθυστέρησης.
Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω προνοιών της νομοθεσίας, τονίζεται στην έκθεση, μεγάλος αριθμός εργοδοτών και αυτοτελώς εργαζόμενων προσώπων, οι οποίοι δεν αποπλήρωσαν/-ουν εντός προθεσμίας το επιβληθέν σε αυτούς διοικητικό πρόστιμο, να οφείλουν από το 2017 και εντεύθεν [Ν.52(1)/2017], που τέθηκε σε εφαρμογή η τροποποιητική «περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων» νομοθεσία που αφορά στα διοικητικά πρόστιμα για αδήλωτη εργασία, πολύ μεγάλα ποσά στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Περαιτέρω, εφαρμόζοντας το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο οι Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων έχουν καταχωρήσει ενώπιον των Επαρχιακών Δικαστηρίων, αριθμό αστικών αγωγών, με σκοπό την έκδοση δικαστικών αποφάσεων ή διαταγμάτων εναντίον νομικών και φυσικών προσώπων αναφορικά με τα οφειλόμενά τους στο για τα θέματα που αφορούν στην έκδοση διοικητικών προστίμων για ζητήματα που άπτονται των εργασιακών θεμάτων.
Πράσινο φως από Υπουργείο Οικονομικών
Στη βάση των πιο πάνω, το Υπουργείο Εργασίας ετοίμασε το νομοσχέδιο που προώθησε στη Βουλή, αφού πρώτα έλαβε τη θετική γνώμη και του Υπουργείου Οικονομικών, ένεκα του ότι η υλοποίηση της προτεινόμενης νομοθετικής ρύθμισης θα έχει αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά (έσοδα ΤΚΑ).
Σημειώνεται ότι για το προτεινόμενο νομοσχέδιο έχουν ενημερωθεί τα μέλη του Συμβουλίου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ενώ το θέμα συζητήθηκε ενώπιον των μελών του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος στις 6.4.2026, τα οποία συμφώνησαν με την προτεινόμενη νομοθετική ρύθμιση.
Ακόμη το νομοσχέδιο αναρτήθηκε και στην πλατφόρμα η-διαβούλευση χωρίς να παραληφθούν από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων οποιαδήποτε σχόλια ή/και να τεθούν οποιαδήποτε ερωτήματα.
Οι οφειλές
Αξίζει να αναφερθεί πως σε σχετικό παράρτημα που συνοδεύει την εισηγητική έκθεση και καταγράφει στοιχεία για την περίοδο αναφοράς από τις 02/06/2017 μέχρι τις 31/3/2026, παρουσιάζεται το συνολικό ύψος των οφειλών με βάση το επιβληθέν διοικητικό πρόστιμο, αλλά και το συνολικό ύψος των διοικητικών προστίμων συνυπολογίζοντας τις αυξήσεις που επιβλήθηκαν σε αυτούς στη βάση των προνοιών της ισχύουσας νομοθεσίας.
Επίσης, παρουσιάζονται το υπολογιζόμενο συνολικό ύψος των οφειλών σε περίπτωση εφαρμογής της προτεινόμενης νομοθετικής ρύθμισης, καθώς και τα σύνολα των οφειλών προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στα οποία περιλαμβάνεται το αρχικό πρόστιμο με τις αυξήσεις, αλλά και το ποσό που μέχρι σήμερα εξοφλήθηκε.
Με βάση τον πίνακα-όπως φαίνεται και πιο κάτω-, από το 2017 και εντεύθεν επιβλήθηκαν πρόστιμα σε 722 εργοδότες και 105 αυτοτελώς εργαζόμενους, με το αρχικό ποσό των διοικητικών προστίμων να αγγίζει τα 2,4 εκατ. ευρώ για τους εργοδότες και τις 74.000 ευρώ για τους αυτοεργοδοτούμενους.
Οι οφειλές αυτές, ωστόσο, με την επιβολή του πρόσθετου τέλους 50 ευρώ ανά μέρα καθυστέρησης, εκτοξεύθηκαν για τους εργοδότες στα 56,8 εκατ. ευρώ και για τους αυτοτελώς εργαζομένους στα 8,8 εκατ. ευρώ.
Τα ποσά αυτά, πάντως, σε περίπτωση που εγκριθεί η αλλαγή στη νομοθεσία που προωθεί το Υπουργείο Εργασίας, θα μειωθούν σημαντικά και συγκεκριμένα σε 7,7 εκατ. ευρώ για τους εργοδότες και στις 223.670 ευρώ για τους αυτοτελώς εργαζόμενους.
Σημειώνεται, δε, πως το εισπραχθέν ποσό από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων από την ημερομηνία εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας μέχρι και τις 31 Μαρτίου 2026, ανέρχεται στα 6,2 εκατ. ευρώ.
