Τα χαρακτηριστικά που πρέπει να διέπουν ένα αποτελεσματικό και δίκαιο συνταξιοδοτικό σύστημα, αναδεικνύει ο Οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης, τονίζοντας-μεταξύ άλλων-ότι για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά του απαιτούνται σταθερά έσοδα μέσω εισφορών, ισχυρή επενδυτική στρατηγική και αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων.
Ταυτόχρονα σχολιάζοντας αναφορές για καθορισμό κατώτατης σύνταξης, αφού αναφέρει ότι η αρχή της αναλογικότητας πρέπει να συνδυάζεται και με την αρχή της κοινωνικής αλληλεγγύης, υποδεικνύει πως «οποιεσδήποτε αναφορές για την κατώτατη σύνταξη θα πρέπει να εξεταστούν μέσα σε αυτά τα πλαίσια, καθώς και με την ανάλυση των άλλων ενδεχόμενων εισοδημάτων που μπορεί να έχει κάποιος συνταξιούχος, και όχι ως ένα οριζόντιο και αστόχευτο μέτρο που ενδεχομένως να δημιουργήσει σημαντικό βάρος στα δημόσια οικονομικά».
- Διαβάστε ακόμη: Έκθεση Κεντρικής Τράπεζας: Τρίτη στην ευρωζώνη σε αριθμό συνταξιοδοτικών ταμείων η Κύπρος, παρά τη μείωση 30% την τελευταία 5ετία
Ειδικότερα σε δηλώσεις του στο InBusinessNews και κληθείς να σχολιάσει την εν εξελίξει συζήτηση για το συνταξιοδοτικό, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι η υιοθέτηση ενός αποτελεσματικού και δίκαιου συνταξιοδοτικού συστήματος πρέπει ν’ αποτελεί προτεραιότητα για την Πολιτεία, έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς και παράγοντες για τη λειτουργία μιας σύγχρονης κοινωνίας.
Όπως τόνισε, «δεν πρέπει να θεωρείται μόνο ως ένας οικονομικός μηχανισμός, μέσω του οποίου οι εργαζόμενοι εξασφαλίζουν εισόδημα μετά τη συνταξιοδότησή τους, είναι ένας θεσμός ο οποίος αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία αντιλαμβάνεται την κοινωνική δικαιοσύνη και ισονομία, την αλληλεγγύη των γενεών και τον σεβασμό προς τον άνθρωπο που έχει εργαστεί και συνεισφέρει, έχοντας υπόψη του τη διασφάλιση μιας καθώς πρέπει καθημερινής διαβίωσης στα γεράματα».
Τι πρέπει να συνδυάζει
Σύμφωνα με τον ίδιο, «ένα συνταξιοδοτικό σύστημα πρέπει να συνδυάζει οικονομική βιωσιμότητα, κοινωνική αποτελεσματικότητα, διαφάνεια και προσαρμοστικότητα», υποδεικνύοντας ότι «ένα σύστημα που επιβαρύνει ασύμμετρα τα δημόσια οικονομικά ή που εξαρτάται από συνεχείς εισφορές του κράτους δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τον στόχο του στο μέλλον».
«Για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα απαιτούνται σταθερά έσοδα μέσω εισφορών, ισχυρή επενδυτική στρατηγική και αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων», υπέδειξε.
Κατώτατη σύνταξη
Κληθείς να σχολιάσει αναφορές για καθορισμό κατώτατης σύνταξης, ο κ. Γιασεμίδης επεσήμανε αρχικά ότι «η αρχή της αναλογικότητας, ότι δηλαδή όσοι συνεισφέρουν περισσότερο λαμβάνουν και μεγαλύτερη σύνταξη, πρέπει να συνδυάζεται με την αρχή της κοινωνικής αλληλεγγύης, η οποία προστατεύει τους χαμηλόμισθους, όσους είχαν διακεκομμένη εργασία ή όσους αντιμετώπισαν δυσκολίες που δεν μπορούσαν να προβλέψουν».
Οπότε, τόνισε, «οποιεσδήποτε αναφορές για την κατώτατης σύνταξη θα πρέπει να εξεταστούν μέσα σε αυτά τα πλαίσια καθώς και με την ανάλυση των άλλων ενδεχόμενων εισοδημάτων που μπορεί να έχει κάποιος συνταξιούχος, και όχι ως ένα οριζόντιο αστόχευτο μέτρο που ενδεχομένως να δημιουργήσει σημαντικό βάρος στα δημόσια οικονομικά».
- Διαβάστε ακόμη: Κόβει κάθε κουβέντα για αύξηση συντάξεων στα 1.088 ευρώ ο Μαρίνος Μουσιούττας - «Δεν μπορεί να αυξηθεί κατά 125%»
- Διαβάστε επίσης: Έντονη ανησυχία ΟΕΒ για εξωπραγματικές δηλώσεις για το ύψος των συντάξεων - «Η πραγματικότητα είναι αδιαμφισβήτητη»
Παράλληλα, συνέχισε, «η ισορροπία μεταξύ των γενεών είναι καθοριστική. Ένα σύστημα που επιβαρύνει υπέρμετρα τη νέα γενιά για να χρηματοδοτήσει τις συντάξεις των παλαιότερων κινδυνεύει να καταστεί άδικο και να προκαλέσει κοινωνικούς και οικονομικούς τριγμούς».
«Το σωστό σύστημα πρέπει να εξισορροπεί τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα, ώστε οι σημερινοί νέοι να μην αισθάνονται ότι θα συνεισφέρουν σε ένα ταμείο από το οποίο ίσως δεν ωφεληθούν ποτέ», υπογράμμισε.
Διαφάνεια και λογοδοσία
Πέραν των πιο πάνω, ο κ. Γιασεμίδης υπέδειξε πως η διαφάνεια και η λογοδοσία πρέπει να είναι εκ των απαραίτητων στοιχείων, σημειώνοντας ότι «οι ασφαλισμένοι πρέπει να γνωρίζουν με σαφήνεια πώς υπολογίζονται οι εισφορές τους, πού επενδύονται τα χρήματά τους και τι σύνταξη μπορούν να αναμένουν στο μέλλον».
«Είναι απαραίτητο να λαμβάνονται υπόψη όχι μόνο τα εισοδήματα από την εργασιακή ζωή, αλλά και το κόστος ζωής, οι αυξήσεις τιμών, οι ανάγκες για υγεία και φροντίδα, και άλλοι κοινωνικοί παράγοντες. Ένα σύστημα που δεν αναπροσαρμόζει περιοδικά τις παροχές του με βάση τον πληθωρισμό ή το κόστος ζωής οδηγεί τους συνταξιούχους σε μείωση της αγοραστικής αξίας του διαθέσιμου εισοδήματός τους», εξήγησε.
Η σημασία της ιδιωτικής αποταμίευσης
Την ίδια ώρα διεμήνυσε πως «είναι ξεκάθαρο ότι κανένα δημόσιο σύστημα δεν μπορεί μόνο του να καλύψει πλήρως το εισόδημα της συνταξιοδότησης».
«Ένα σωστό μοντέλο πρέπει να ενθαρρύνει και την ιδιωτική αποταμίευση, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο σύστημα σύνταξης. Το πρώτο επίπεδο είναι η δημόσια βασική σύνταξη που εγγυάται κοινωνική προστασία. Το δεύτερο επίπεδο μπορεί ν’ αφορά επαγγελματικά ταμεία ή ταμεία προνοίας, στα οποία εργοδότες και εργαζόμενοι συνεισφέρουν. Το τρίτο επίπεδο αποτελείται από ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα, που επιτρέπουν στον εργαζόμενο να χτίσει επιπλέον αποθέματα για το μέλλον.
Ο συνδυασμός πολλών πηγών συνταξιοδοτικού εισοδήματος μειώνει τον κίνδυνο αβεβαιότητας και ενισχύει τη σταθερότητα του συστήματος συνολικά», εξήγησε ο κ. Γιασεμίδης.
Διαχωρισμός πυλώνων
Αναφορικά με τον διαχωρισμό των πυλώνων της μεταρρύθμισης, είπε ότι από τη μία πλευρά, γίνεται αντιληπτό ότι ο διαχωρισμός μπορεί να διευκολύνει την προώθηση ώριμων και ευρύτερα αποδεκτών μέτρων χωρίς να καθυστερούν από πιο σύνθετα ζητήματα.
Από την άλλη, όμως, συμπλήρωσε, «υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί η συνοχή της μεταρρύθμισης και να αντιμετωπιστούν αποσπασματικά αλληλένδετα προβλήματα».
Κατά συνέπεια, υπέδειξε, «η ορθότητα της επιλογής θα κριθεί από το κατά πόσο διατηρείται ένας σαφής συνολικός σχεδιασμός και χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση όλων των αναγκαίων αλλαγών λαμβάνοντας υπόψη την αναγκαιότητα και των τριών πυλώνων όπως αναφέρονται πιο πάνω».
Απαραίτητη η εμπιστοσύνη των πολιτών
Επιπρόσθετα ο κ. Γιασεμίδης τόνισε στις δηλώσεις του στο InBusinessNews πως κανένα σύστημα δεν μπορεί να πετύχει και χωρίς την εμπιστοσύνη των πολιτών. «Οι άνθρωποι πρέπει να γνωρίζουν ότι οι εισφορές τους αποδίδουν, ότι το κράτος λειτουργεί με συνέπεια και ότι οι κανόνες δεν αλλάζουν απρόβλεπτα. Η σταθερότητα του ρυθμιστικού πλαισίου είναι κλειδί για τη δημιουργία εμπιστοσύνης», είπε σημειώνοντας ότι «η κοινωνική αποδοχή χτίζεται επίσης με ενημέρωση, απλοποιημένες διαδικασίες και εκπαιδευτικά εργαλεία που βοηθούν τους εργαζομένους να κατανοήσουν τις επιλογές τους. Όσο περισσότερο κατανοούν το σύστημα, τόσο περισσότερο το στηρίζουν».
Αξιοποίηση της τεχνολογίας
Κατά τον κ. Γιασεμίδη, εξάλλου, ένα σύγχρονο συνταξιοδοτικό σύστημα πρέπει να αξιοποιεί την τεχνολογία για να γίνεται πιο αποτελεσματικό και φιλικό προς τον χρήστη.
«Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών μειώνει το κόστος λειτουργίας, περιορίζει τα λάθη, επιταχύνει την εξυπηρέτηση και διευκολύνει τον έλεγχο. Επιπλέον, πλατφόρμες που επιτρέπουν στους ασφαλισμένους να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τις εισφορές, τις αποδόσεις των ταμείων και τις μελλοντικές προβλέψεις ενισχύουν σημαντικά τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη», επεσήμανε.
Καταληκτικά ο κ. Γιασεμίδης τόνισε πως «ένα σωστό συνταξιοδοτικό σύστημα δεν μπορεί να είναι στατικό, απαιτεί συνεχή αναθεώρηση, επιστημονική τεκμηρίωση και πολιτική βούληση», υποδεικνύοντας ότι «πρέπει να συνδυάζει οικονομική βιωσιμότητα, κοινωνική δικαιοσύνη, διαφάνεια, προσαρμοστικότητα και επάρκεια παροχών».
