Τις μεγάλες θυσίες που έγιναν προκειμένου οι κυπριακές και οι ελληνικές τράπεζες να βγουν από την κρίση και να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών, ανέδειξαν οι Διοικητές της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, Χριστόδουλος Πατσαλίδης, και της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, τονίζοντας την ανάγκη να μην φθάσουν ξανά σε τέτοιες καταστάσεις.
Την ίδια ώρα, επεσήμαναν και το τι πρέπει να προσέξουν οι τράπεζες σε Κύπρο και Ελλάδα για να διαφυλάξουν τα όσα πέτυχαν και να μην ξαναζήσουν στιγμές του παρελθόντος.
- Διαβάστε ακόμη: Στο επίκεντρο ο Χρηματοοικονομικός Αλφαβητισμός στην Κύπρο - Άνοιξαν τον διάλογο με την κοινωνία Πατσαλίδης και Στουρνάρας
Ειδικότερα σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης που διοργάνωσε η Κεντρική Τράπεζα για τον Χρηματοοικονομικό Αλφαβητισμό και κληθείς να πει πώς οι ελληνικές τράπεζες κατάφεραν να εξέλθουν της κρίσης, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος υπενθύμισε ότι η Ελλάδα είναι μία ιδιαίτερη περίπτωση της κρίσης.
Όπως εξήγησε, «το πρόβλημα της Ελλάδας ήταν πρόβλημα αναχρηματοδότησης δημοσίου χρέους και κατόπιν έγινε τραπεζικό πρόβλημα. Δηλαδή, το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν ξεκίνησε από τις τράπεζες».
Οι τράπεζες στην Ελλάδα, συμπλήρωσε, ποτέ δεν είχαν ισολογισμό πάνω από 1,5 φορά το ελληνικό ΑΕΠ σε αντίθεση με άλλες χώρες και την Κύπρο που είχε πολύ μεγαλύτερο.
Άρα, τόνισε, στην Ελλάδα η κρίση δεν ξεκίνησε από τις τράπεζες, σε αντίθεση με άλλες που μπήκανε σε πρόγραμμα. «Η Πορτογαλία ήταν περίπου στη μέση. Η Ελλάδα, όμως, είναι μία ξεχωριστή περίπτωση, όπου ήτανε το κράτος και αναχρηματοδότησή του χρέους που μετέφερε την κρίση στις τράπεζες μέσω των ομολόγων που κατείχαν οι τράπεζες και μέσω κυρίως των κόκκινων δανείων που δημιουργήθηκαν λόγω της κρίσης. Ως αποτέλεσμα η δημοσιονομική κρίση έγινε και τραπεζική κρίση», επεσήμανε.
Επίπονη η διαχείριση, χρειάστηκαν θυσίες
Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα η αντιμετώπιση της κατάστασης όπως είχε διαμορφωθεί συνεπεία της κρίσης ήταν επίπονη, «με ανακεφαλαιοποιήσεις, με συρρίκνωση του αριθμού των τραπεζών -όταν το ΑΕΠ πέφτει 25%, όταν έφυγαν καταθέσεις έξω σε τόσο μεγάλο βαθμό, δεν μπορούσε το σύστημα να κρατήσει τις τράπεζες που είχαμε πριν-, συγχωνεύσεις, εξυγίανση και σε κατοπινό στάδιο με την εφαρμογή του Προγράμματος ‘Ηρακλής’».
«Με όλα αυτά, κατορθώσαμε και έχουμε ένα τραπεζικό σύστημα σήμερα πολύ πιο υγιές, με κερδοφορία, με ρευστότητα, με προοπτικές», είπε προσθέτοντας ότι «θέλω να τονίσω ένα πράγμα εδώ που πολλοί δεν το αντιλαμβάνονται. Όταν είσαι στην κρίση, υπάρχει μια ανταλλακτική σχέση μεταξύ χρηματοοικονομικής σταθερότητας και ανταγωνισμού».
«Ούτε εμένα μου αρέσει που έχουμε μόνο τέσσερις συστημικές τράπεζες και τώρα αρχίζουμε και δημιουργούμε τον πέμπτο πόλο. Ούτε εμένα μου αρέσει που η Ελλάδα είναι μία χώρα που μαζί με την Κύπρο και την Σλοβενία έχει από τα χαμηλότερα επιτόκια καταθέσεων, είτε προθεσμιακών, είτε σταθμισμένου μέσου όρου», επεσήμανε.
Ως ένα βαθμό, εξήγησε περαιτέρω, «αυτό οφείλεται στην υψηλή συγκέντρωση του συστήματος, η οποία δημιουργήθηκε δυστυχώς λόγω της κρίσης, γιατί όταν έχεις να επιλέξεις μεταξύ χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και ανταγωνισμού εν μέσω κρίσης, επιλέγεις να προστατεύσεις τις καταθέσεις του κόσμου».
«Άρα, λοιπόν, επιλέγεις χρηματοπιστωτική σταθερότητα και αφήνεις τον ανταγωνισμό για μετά. Το μετά στην Ελλάδα, όμως, ήρθε τώρα και πιθανότατα και στην Κύπρο. Τώρα έχουμε μία οικονομία που είναι booming, ένα τραπεζικό σύστημα που πάει πολύ καλά και τώρα νομίζω ήρθε η ώρα και η Τράπεζα της Ελλάδος εδώ και δύο-τρία χρόνια προσπαθεί και φτιάχνει ένα οικοσύστημα μικρότερων τραπεζών ισχυρών, ούτως ώστε να μπορέσουμε να βελτιώσουμε και τον ανταγωνισμό στον τραπεζικό σύστημα, αλλά και το spread», συνέχισε.
Θα βελτιώσεις τις αποδόσεις για καταθέσεις ο ανταγωνισμός
Άρα, εκτίμησε, «με τον ανταγωνισμό, και μέσω της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και τη δημιουργία Λογαριασμού Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, θα μπορέσουμε να βελτιώσουμε και τις αποδόσεις για τις καταθέσεις του νοικοκυριού».
Τα όσα βίωσε η Ελλάδα, υπογράμμισε ο κ. Στουρνάρας, «είναι ένα μάθημα που πρέπει να έχουμε όλοι μας στο μυαλό μας και ποτέ να μην ξαναγυρίσουμε στα αίτια εκείνα που δημιούργησαν αυτή την κρίση, που ήταν ένας συνδυασμός κρατικών ελλειμμάτων, μισθολογικών αυξήσεων και συντάξεων πάνω από κάθε έννοια παραγωγικότητας και βιωσιμότητας ασφαλιστικού συστήματος. Ήτανε πολύ απλά τα αίτια και προσπαθώ να τα εξηγήσω για να μην φτάσουμε ποτέ ξανά εκεί που φτάσαμε τότε».
«Για να φτάσουμε στο σήμερα, όμως, απαιτήθηκαν και αρκετές θυσίες. Κάναμε θυσίες για να μπορέσουμε να ανταπεξέλθουμε. Από την άλλη, η Ελλάδα έχει λάβει τη μεγαλύτερη βοήθεια που έλαβε ποτέ ένα κράτος: πήραμε γύρω στα 280 δις ευρώ, πάνω από 150% σε νέα δάνεια, αναχρηματοδοτήσαμε όλο το δημόσιο χρέος, με επιτόκιο 1,1%, με 20ετή περίοδο αποπληρωμής, με διακράτηση από επίσημους φορείς. Αυτό το μεγάλο επίτευγμα δεν είναι μόνο για εμάς, αλλά είναι για τα παιδιά μας, για τα εγγόνια μας, τις επόμενες γενιές. Άρα πρέπει να έχουν συνείδηση στο τι έγινε και να μην ξαναγίνει ποτέ αυτό», κατέληξε.
Χρ. Πατσαλίδης: Οι τράπεζες να δουν το θέμα του κινδύνου φήμης
Από πλευράς του ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Χριστόδουλος Πατσαλίδης, είπε ότι στην περίπτωση της Κύπρου η κρίση εμπιστοσύνης ήταν σαφώς μεγαλύτερη, διότι στην Κύπρο έγινε κούρεμα, κάτι που δεν συνέβη πουθενά αλλού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για πολλά χρόνια, πρόσθεσε, «δημιούργησε ένα τεράστιο πρόβλημα στον τραπεζικό τομέα και στην οικονομία γενικότερα και έπρεπε ο τραπεζικός τομέας να σταθεί στα πόδια του και να εξέλθει αυτής της κατάστασης».
«Να υπενθυμίσω ότι έκλεισαν τράπεζες, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αυξήθηκαν και ως αποτέλεσμα του θυμού των πολιτών στο 50% -η Τράπεζα Κύπρου είχε φτάσει στο 63%-, υπήρχε έλλειμμα κεφαλαίου παρά το ball in», είπε υπενθυμίζοντας πως «με το πέρασμα των χρόνων, οι τράπεζες στάθηκαν στα πόδια τους και ανέκτησαν την εμπιστοσύνη των πολιτών και σήμερα έχουμε εντυπωσιακά αποτελέσματα με κεφαλαιακή επάρκεια υψηλότερη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τεράστια ρευστότητα και με μέσο όρο μη εξυπηρετούμενων δανείων πιο χαμηλό από την Ευρωπαϊκή Ένωση».
«Πλέον ο τραπεζικός τομέας πρέπει να δει το θέμα της φήμης, του κινδύνου φήμης, ο οποίος δεν πρέπει να υποεκτιμάται, διότι τώρα οι οικονομίες πάνε καλά, αλλά αύριο μπορεί να συμβεί κάτι που να αλλάξει τα δεδομένα. Οπότε θέλουμε πέραν των κεφαλαίων και των μαξιλαριών που έχουμε για την απορρόφηση των κραδασμών, πρέπει να έχουμε και τη σωστή προσέγγιση έναντι της κοινωνίας», κατέληξε ο κ. Πατσαλίδης.
Σημειώνεται πως τη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με τους Διοικητές της Κεντρικής Τράπεζας και της Τράπεζας της Ελλάδος συντόνισε ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κύπρου, Ανδρέας Μιλιδώνης.
Ολόκληρη η συζήτηση στο πιο κάτω βίντεο:
