Ο Θωμάς Α. Καζάκος, Γενικός Γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (ICS), μιλά για τις προκλήσεις της ηγεσίας της ναυτιλίας σε μια περίοδο αναταράξεων, την ανάγκη για σαφές παγκόσμιο κανονιστικό πλαίσιο και τον καθοριστικό ρόλο των ναυτικών στο μέλλον του κλάδου.
Πριν από λίγο περισσότερο από έναν χρόνο αναλάβατε τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ICS, ενώ πρόσφατα η Lloyd’s List σας κατέταξε ανάμεσα στις 100 σημαντικότερες προσωπικότητες με επιρροή στη ναυτιλία. Τι σας έχει εκπλήξει περισσότερο από τότε που βρεθήκατε στο παγκόσμιο προσκήνιο;
Ως Γενικός Διευθυντής του Κυπριακού Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου, που αποτελεί το εθνικό μέλος του ICS στην Κύπρο, για 30 χρόνια είχα πλήρη γνώση του σημαντικού έργου που επιτελεί το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο. Ωστόσο, μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις από τότε που εντάχθηκα στον οργανισμό ήταν η διαπίστωση ότι το ICS και η ομάδα του κάνουν πολύ περισσότερα από όσα είχα αντιληφθεί, καλύπτοντας ένα εξαιρετικά ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν τη ναυτιλία. Αυτό εξηγεί και τη διεθνή αναγνώριση που απολαμβάνει το ICS, καθώς και τη διαχρονικά υψηλή του κατάταξη.
Στο ICS συνεργαζόμαστε στενά με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO) και πολλούς ακόμη φορείς που σχετίζονται με τη ναυτιλία, εκπροσωπώντας ενεργά περισσότερες από 40 εθνικές ενώσεις πλοιοκτητών και το 80% της παγκόσμιας εμπορικής ναυτιλίας.
Η ομάδα μας ασχολείται με όλα τα κρίσιμα ζητήματα που επηρεάζουν τη διεθνή ναυτιλία, από την τελευταία κρίση στον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ μέχρι την απανθρακοποίηση και τη σταδιακή αποδυνάμωση του παγκόσμιου κανονιστικού πλαισίου. Παράλληλα, συνεχίζουμε τη μακρόχρονη δέσμευσή μας για τη βελτίωση του ναυτικού επαγγέλματος και τη βιωσιμότητα της βιομηχανίας μας, η οποία αποτελεί τη ζωτική αρτηρία του διεθνούς εμπορίου.
Αυτή είναι μόνο μια σύντομη εικόνα του έργου που επιτελείται στο ICS και αισθάνομαι ιδιαίτερα περήφανος γι’ αυτό. Ανυπομονώ να συνεργαστώ με τα μέλη και την ομάδα του Επιμελητηρίου για την προώθηση των βασικών μας προτεραιοτήτων.
Ποιες είναι αυτές οι βασικές προτεραιότητες;
Είναι τρεις. Πρώτα και πάνω απ’ όλα, οι ναυτικοί μας. Αποτελούν την καρδιά της βιομηχανίας μας και γι’ αυτό οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι το έργο μας συνεχίζει να τους στηρίζει σε αυτούς τους αβέβαιους και ταραχώδεις καιρούς.
Δεύτερον, η απανθρακοποίηση της ναυτιλίας. Υπάρχει σημαντική απόσταση μεταξύ των φιλοδοξιών και των πραγματικών δυνατοτήτων υλοποίησης, κάτι που συνδέεται κυρίως με την περιορισμένη διαθεσιμότητα εναλλακτικών καυσίμων και τη συνολική ανάγκη μετάβασης σε ένα πιο καθαρό ενεργειακό μοντέλο. Κανένας μεμονωμένος παράγοντας του ναυτιλιακού οικοσυστήματος δεν μπορεί να επιτύχει μόνος του αυτή την ενεργειακή μετάβαση. Γι’ αυτό οι στρατηγικές συνεργασίες είναι καθοριστικής σημασίας.
Τρίτον, η αναχαίτιση της συνεχιζόμενης διάβρωσης του διεθνούς κανονιστικού πλαισίου. Τα οφέλη του ανοικτού εμπορίου και των παγκόσμιων κανόνων είναι ξεκάθαρα. Παρ’ όλα αυτά, παρατηρούμε μια σταδιακή υποχώρηση του πολυμερούς πνεύματος που επί δεκαετίες αποτελούσε το θεμέλιο του παγκόσμιου εμπορίου. Το ICS θα αφιερώσει σημαντικό μέρος του έργου του στην αντιμετώπιση αυτής της εξέλιξης.
Έχετε προειδοποιήσει ότι οι επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυτιλίας στον Κόλπο και στις γύρω θαλάσσιες περιοχές δεν συνιστούν απλώς μια περιφερειακή κρίση, αλλά απειλή για την ακεραιότητα του παγκόσμιου εμπορίου. Βρισκόμαστε πλέον σε μια εποχή όπου ο γεωπολιτικός κίνδυνος πρέπει να ενσωματώνεται μόνιμα στον τρόπο λειτουργίας της παγκόσμιας ναυτιλίας;
Η αυξανόμενη επίδραση των γεωπολιτικών συγκρούσεων στην παγκόσμια ναυτιλία αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος μας, ιδιαίτερα για τους ναυτικούς που εργάζονται σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
Η ασφάλεια και η ευημερία τους πρέπει να παραμένουν η ύψιστη προτεραιότητα της βιομηχανίας. Οι ναυτικοί αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του παγκόσμιου εμπορίου και κάθε απειλή κατά της ευημερίας τους είναι απαράδεκτη.
Οι κυβερνήσεις οφείλουν να διαφυλάξουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και να διασφαλίσουν ότι οι ναυτικοί δεν εκτίθενται σε περιττούς κινδύνους. Παράλληλα, το ICS συνεχίζει να συνεργάζεται στενά με διεθνείς οργανισμούς για τη στήριξη των ναυτικών, την ενίσχυση της προστασίας τους και τη διασφάλιση της ασφαλούς εργασίας τους ακόμη και σε ιδιαίτερα σύνθετα περιβάλλοντα.
Είναι επιτακτική ανάγκη να γίνεται πλήρως σεβαστή η ελευθερία της ναυσιπλοΐας από όλα τα μέρη, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, η νομική βεβαιότητα και η προβλέψιμη εφαρμογή των διεθνών συμβάσεων είναι θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την αποτελεσματική διακίνηση αγαθών και για τη λήψη μακροπρόθεσμων επενδυτικών αποφάσεων.
Όταν το διεθνές δίκαιο αμφισβητείται, εφαρμόζεται επιλεκτικά ή παρακάμπτεται πλήρως, υπονομεύεται η δυνατότητα της ναυτιλίας να λειτουργεί με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.
Έχετε δηλώσει ότι, παρότι ο κλάδος στηρίζει τον στόχο των μηδενικών καθαρών εκπομπών έως ή κοντά στο 2050, αυτό που απαιτείται σήμερα είναι κανονιστική σαφήνεια. Ποιος είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος το 2026: οι ανεπαρκείς φιλοδοξίες ή η κανονιστική ασάφεια που παγώνει τις επενδύσεις;
Η ναυτιλιακή βιομηχανία είναι πλήρως προσηλωμένη στην επίτευξη των στόχων της Στρατηγικής του IMO για τα Αέρια του Θερμοκηπίου του 2023 και έχει ήδη επιτύχει σημαντικές μειώσεις εκπομπών.
Αυτό που απαιτείται τώρα είναι ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που θα στηρίξει τον κλάδο κατά τη διάρκεια της μετάβασης. Μετά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του IMO (MEPC 84) στα τέλη Απριλίου, χαιρετίσαμε την απόφαση για τη διεξαγωγή πρόσθετων διαπραγματεύσεων τον Σεπτέμβριο και το ICS προτίθεται να καταθέσει ιδέες για μια πιθανή πορεία προς τα εμπρός που θα εξασφαλίσει την αναγκαία στήριξη από όλα τα κράτη μέλη.
Είναι ζωτικής σημασίας οι κυβερνήσεις να προχωρήσουν το συντομότερο δυνατό στην υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου και κατάλληλου παγκόσμιου πλαισίου, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στη ναυτιλιακή βιομηχανία να επιταχύνει ακόμη περισσότερο τη μετάβασή της προς εναλλακτικές πηγές ενέργειας.
Το ICS εκπροσωπεί εθνικές ενώσεις πλοιοκτητών που καλύπτουν περισσότερο από το 80% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου. Σε αυτή την περίοδο κατακερματισμού, πόσο δύσκολο είναι να διατηρηθεί μια πραγματικά παγκόσμια φωνή για τον κλάδο όταν τα μέλη σας λειτουργούν υπό πολύ διαφορετικές πολιτικές, κανονιστικές και εμπορικές πιέσεις;
Δεν πιστεύω ότι είναι δύσκολο να διατηρήσουμε την παγκόσμια φωνή μας.
Αναμφίβολα υπάρχουν κατά καιρούς διαφορετικές απόψεις, καθώς εκπροσωπούμε μια πραγματικά διεθνή κοινότητα μελών που περιλαμβάνει πλοιοκτήτες από όλες τις περιοχές του κόσμου και από διαφορετικά πολιτικά περιβάλλοντα.
Για εμένα, όμως, αυτό αποτελεί πλεονέκτημα. Ακριβώς χάρη σε αυτή τη διαφορετικότητα μπορούμε να διατηρούμε μια ισορροπημένη και πρακτική προσέγγιση στα παγκόσμια ζητήματα που επηρεάζουν τη βιομηχανία μας, χωρίς προκαταλήψεις και με γνώμονα το συλλογικό συμφέρον.
Αυτό είναι που καθιστά το Επιμελητήριο τόσο αποτελεσματικό και μέσω αυτού του πνεύματος συνεργασίας καταφέρνουμε να καταλήγουμε σε κοινές θέσεις και συναινέσεις.
*Η συνέντευξη είχε δημοσιευτεί στο αγγλικό περιοδικό GOLD στα πλαίσια μεγάλου αφιερώματος για τη Ναυτιλία, το οποίο υπογράφουν οι Μαριάννα Νικολάου, Νικόλας Πράκας και Νικόλας Θεοδούλου.
