Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε συνεχώς μάρτυρες σοκαριστικών και προκλητικών αποκαλύψεων που αφορούν την πολιτική και την οικονομία της χώρας. Την ίδια στιγμή, το αναπτυξιακό μοντέλο και η ποιότητα ζωής των πολιτών παρουσιάζουν σημάδια κατάρρευσης. Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η πραγματική έκταση της διαφθοράς και της διαπλοκής παραμένει σε μεγάλο βαθμό αθέατη, αφού στη δημοσιότητα έρχονται μόνο όσα περιστατικά γίνονται αντιληπτά και καταγγέλλονται. Δεν είναι, λοιπόν, παράξενο που η κοινωνία αισθάνεται αγανάκτηση και οργή.
Η διαφθορά, η διαπλοκή και οι κάθε είδους ατασθαλίες έχουν πλέον παγιωθεί ως μέρος της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής πραγματικότητας της χώρας μας. Το εύλογο ερώτημα που τίθεται είναι τι πράττει η κάθε κυβέρνηση απέναντι σε αυτή την κατάσταση. Ποια συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να εφαρμόσει για την αντιμετώπιση του φαινομένου; Και κυρίως, διαθέτει την αποφασιστικότητα και το πολιτικό θάρρος να συγκρουστεί με κατεστημένα συμφέροντα;
Οι σχέσεις εξάρτησης μεταξύ πολιτικών προσώπων και οικονομικών παραγόντων, η κατάχρηση εξουσίας, οι αποφάσεις αμφισβητούμενων κινήτρων με σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία, καθώς και οι ανεκπλήρωτες υποσχέσεις και η παντελής έλλειψη ανάληψης ευθυνών, έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Τα πολιτικά κόμματα συμμετείχαν σε πολλές περιπτώσεις ενεργά στη δημιουργία και τη διατήρηση αυτού του συστήματος και δεν μπορούν να αποποιηθούν τις ευθύνες τους.
Οι πολίτες καθημερινά έρχονται αντιμέτωποι με νέα περιστατικά διαφθοράς που ξεπερνούν κάθε όριο λογικής και δοκιμάζουν την αντοχή της κοινωνίας σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την Κύπρο. Η απογοήτευση και η αβεβαιότητα κυριαρχούν, ενώ πολλοί αναζητούν εναγωνίως λόγους για να διατηρήσουν την ελπίδα τους.
Τα ποιο πάνω ενισχύονται ακόμη περισσότερο μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς για την υπόθεση «Κράτος Μαφία». Το πόρισμα, αποτέλεσμα μακρόχρονης έρευνας, καταγράφει ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες για δεκαπέντε φυσικά και νομικά πρόσωπα και αναφέρεται σε πιθανά αδικήματα, όπως κατάχρηση εξουσίας, δωροδοκία, εμπορία επιρροής και αθέμιτη απόκτηση περιουσιακού οφέλους. Ανεξάρτητα από την τελική δικαστική κατάληξη της υπόθεσης, οι διαπιστώσεις της Αρχής εντείνουν το αίσθημα των πολιτών ότι η διαφθορά δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ένα βαθύτερο και διαχρονικό πρόβλημα που διαβρώνει τους θεσμούς, υπονομεύει το κράτος δικαίου και απομακρύνει τους πολίτες από την εμπιστοσύνη προς το πολιτικό σύστημα.
Τα ίδια τα κόμματα, αντί να ενισχύουν τη δημοκρατία και τη χρηστή διοίκηση, έχουν συμβάλει στην αποδυνάμωσή τους. Αδυνατούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της κοινωνίας και συνεχίζουν να επιδεικνύουν μία εγωκεντρική συμπεριφορά, προκαλώντας ακόμη περισσότερο το κοινό αίσθημα.
Η δυσπιστία των πολιτών απέναντι στην πολιτική, τα κόμματα και το τραπεζικό σύστημα γίνεται ολοένα και πιο έντονη. Πολλοί πιστεύουν ότι δεν υπάρχει πραγματική πολιτική βούληση για την καταπολέμηση της διαφθοράς, καθώς το υπάρχον σύστημα εξυπηρετεί όσους επωφελούνται από αυτό, παρά τις επανειλημμένες προεκλογικές δεσμεύσεις για αλλαγή.
Τα κόμματα εμφανίζονται ως υπερασπιστές της δικαιοσύνης, της δημοκρατίας και της ευημερίας των πολιτών. Ωστόσο, συχνά προωθούν πολιτικές και νομοθεσίες που έρχονται σε αντίθεση με τα συμφέροντα των ίδιων των ανθρώπων που τα στήριξαν, επικαλούμενα το γενικό καλό της χώρας, ενώ την ίδια στιγμή οι πολίτες καλούνται να επωμιστούν το οικονομικό κόστος των επιλογών τους.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα γεννώνται εύλογα ερωτήματα:
- Ποιος φέρει τελικά την ευθύνη για τη διαφθορά, τη διαπλοκή και την υποκρισία που επικρατούν;
- Θα αποδοθεί ποτέ δικαιοσύνη με τρόπο που να ανταποκρίνεται στο κοινό αίσθημα δικαίου;
- Και πώς οφείλει να αντιδράσει ο ίδιος ο λαός;
Οι δημοκρατικές διαδικασίες, όπως οι εκλογές, αποτελούν έναν τρόπο λογοδοσίας και τιμωρίας των υπευθύνων. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από το κατά πόσο οι πολίτες έχουν πλήρη και έγκαιρη ενημέρωση πριν ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα. Διαφορετικά, η άγνοια, η παραπληροφόρηση και η προσδοκία για ένα καλύτερο μέλλον επιτρέπουν σε όσους εμπλέκονται σε φαινόμενα διαπλοκής να συνεχίζουν ανενόχλητοι τη δράση τους, χωρίς πραγματικό σεβασμό προς τη λαϊκή βούληση.
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και η δικαίωση της κοινωνίας προϋποθέτουν την ουσιαστική λογοδοσία και την παραδειγματική τιμωρία όσων ευθύνονται. Είναι σαφές ότι οι λανθασμένοι ή ανεπαρκείς χειρισμοί της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας δεν αποτελούν προϊόν συγκυριών, αλλά συνέπεια αποφάσεων συγκεκριμένων προσώπων που ενήργησαν με γνώμονα το προσωπικό ή μικροκομματικό συμφέρον, οδηγώντας τον κυπριακό λαό σε απογοήτευση, οικονομική δυσχέρεια και κοινωνικό μαρασμό.
Η υπόθεση «Κράτος Μαφία» αποτελεί ακόμη μία υπενθύμιση ότι χωρίς πραγματική πολιτική βούληση, ανεξάρτητους θεσμούς και αποφασιστική εφαρμογή του νόμου, η διαφθορά θα συνεχίσει να αναπαράγεται εις βάρος της δημοκρατίας και των επόμενων γενεών.
