Η Κομισιόν ανακοίνωσε την Τετάρτη την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τεσσάρων κρατών της Ανατολικής και Νότιας Αφρικής (ESA).
Πρόκειται για τις Κομόρες, τη Μαδαγασκάρη, τον Μαυρίκιο και τις Σεϋχέλλες, για μία ενισχυμένη Συμφωνία Οικονομικής Εταιρικής Σχέσης (Economic Partnership Agreement - EPA), η οποία, σύμφωνα με την Κομισιόν, αποτελεί την πρώτη συμφωνία αυτού του είδους μεταξύ της Ε.Ε. και εταίρων της Υποσαχάριας Αφρικής.
Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της Κομισιόν, ο Επίτροπος Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας, Μάρος Σέφτσοβιτς, συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης στην τελετή ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων που πραγματοποιήθηκε στον Μαυρίκιο. Η συμφωνία θα παραμείνει ανοικτή για προσχώρηση και άλλων χωρών της ομάδας ESA, ενώ οι διαπραγματεύσεις με τη Ζιμπάμπουε συνεχίζονται.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η αναβαθμισμένη συμφωνία δημιουργεί ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο οικονομικής συνεργασίας, το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση των εμπορικών και επενδυτικών σχέσεων μεταξύ των δύο πλευρών, στη διαφοροποίηση των οικονομιών των αφρικανικών χωρών και στην προώθηση της περιφερειακής και ηπειρωτικής οικονομικής ολοκλήρωσης.
Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η νέα συμφωνία επεκτείνει σημαντικά το πεδίο συνεργασίας σε σχέση με την υφιστάμενη ενδιάμεση EPA, η οποία επικεντρωνόταν κυρίως στο εμπόριο αγαθών και στην αναπτυξιακή συνεργασία. Το νέο πλαίσιο καλύπτει πλέον τομείς όπως οι υπηρεσίες, οι επενδύσεις, οι δημόσιες συμβάσεις, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, το ψηφιακό εμπόριο και η βιώσιμη ανάπτυξη.
Στον τομέα των υπηρεσιών και των επενδύσεων, η συμφωνία προβλέπει μεγαλύτερη νομική ασφάλεια και προβλεψιμότητα για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις αγορές των δύο πλευρών, καθώς και διασφάλιση δίκαιης και μη διακριτικής μεταχείρισης των επενδυτών.
Σε ό,τι αφορά τις δημόσιες συμβάσεις, η συμφωνία θεσπίζει κανόνες διαφάνειας και πρόσβασης στην πληροφόρηση, με στόχο τη διευκόλυνση της συμμετοχής επιχειρήσεων σε δημόσιους διαγωνισμούς και την υποστήριξη των αναπτυξιακών και εκσυγχρονιστικών σχεδίων των τεσσάρων αφρικανικών χωρών.
Η Κομισιόν αναφέρει επίσης ότι η συμφωνία περιλαμβάνει σύγχρονο πλαίσιο προστασίας δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, το οποίο καλύπτει τις βασικές κατηγορίες δικαιωμάτων και ενισχύει τους μηχανισμούς επιβολής της νομοθεσίας. Παράλληλα, προβλέπεται η προστασία 135 ευρωπαϊκών γεωγραφικών ενδείξεων στη Μαδαγασκάρη, τον Μαυρίκιο και τις Σεϋχέλλες μετά την ολοκλήρωση μεταβατικής περιόδου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ψηφιακό εμπόριο. Σύμφωνα με την Κομισιόν, η συμφωνία διευκολύνει τις ηλεκτρονικές συναλλαγές και το ηλεκτρονικό εμπόριο, καταργεί την επιβολή τελωνειακών δασμών στις ηλεκτρονικές μεταδόσεις, ενισχύει την προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο και περιορίζει τη γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αφιερώνεται στη βιώσιμη ανάπτυξη, περιλαμβάνοντας δεσμευτικές και εκτελεστές υποχρεώσεις για ζητήματα εργασιακών δικαιωμάτων, προστασίας του περιβάλλοντος, δράσης για το κλίμα, ισότητας των φύλων και υπεύθυνης επιχειρηματικής συμπεριφοράς. Η Συμφωνία του Παρισιού αναγνωρίζεται ως ουσιώδες στοιχείο της συμφωνίας.
Η Κομισιόν επισημαίνει ακόμη ότι η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία ειδικής αγροτικής εταιρικής σχέσης, η οποία θα προωθεί τον διάλογο για πιο βιώσιμες αλυσίδες αξίας στον αγροδιατροφικό τομέα, ενώ η εφαρμογή της θα υποστηριχθεί από χρηματοδοτική και αναπτυξιακή συνεργασία με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών και επενδυτικών πλαισίων στις χώρες ESA.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η Κομισιόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο των τεσσάρων χωρών, αντιπροσωπεύοντας το 24% του συνολικού εμπορίου αγαθών και το 33% του συνολικού εμπορίου υπηρεσιών τους.
Το 2024, το συνολικό εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ της Ε.Ε. και των τεσσάρων χωρών ESA ανήλθε σε 9,7 δισεκατομμύρια ευρώ. Από το ποσό αυτό, οι εισαγωγές της Ε.Ε. ανήλθαν σε 5,2 δισ. ευρώ και οι εξαγωγές της Ε.Ε. σε 4,5 δισ. ευρώ.
Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους ευρωπαίους επενδυτές και παρόχους υπηρεσιών, ιδίως λόγω των δεσμεύσεων που αναλαμβάνονται σε τομείς όπως η εξόρυξη, η μεταποίηση και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίοι θεωρούνται κρίσιμοι για την πράσινη μετάβαση τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αφρική.
Σε δήλωσή του, ο Επίτροπος Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας, Μάρος Σέφτσοβιτς, χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορικό ορόσημο» στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αφρικής, σημειώνοντας ότι πρόκειται για την πρώτη σύγχρονη και ολοκληρωμένη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου της Ε.Ε. με εταίρους της Υποσαχάριας Αφρικής.
Όπως ανέφερε, οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των δύο πλευρών προσεγγίζουν τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι άμεσες ξένες επενδύσεις ανήλθαν σε περίπου 20 δισ. ευρώ το 2024.
Πρόσθεσε ότι η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων αποτελεί το πρώτο βήμα και ότι η έμφαση πλέον μεταφέρεται στην εφαρμογή της συμφωνίας και στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που δημιουργούνται για τις επιχειρήσεις και τις οικονομίες των δύο πλευρών.
