Την διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου και βιώσιμου πλαισίου ανάπτυξης που θα μετατρέψει την Παρεκκλησιά σε πρότυπο σύγχρονης και αειφόρου κοινότητας, προωθεί το Κοινοτικό Συμβούλιο της κοινότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, προχώρησε στην προκήρυξη διαγωνισμού για παροχή υπηρεσιών συμβούλων μελετητών για την εκπόνηση Γενικής Χωροταξικής Μελέτης (Master Plan) για την κοινότητα Παρεκκλησιάς.
Όπως αναφέρεται στα έγγραφα του διαγωνισμού, που προκηρύχθηκε μέσω του Ηλεκτρονικού Συστήματος Σύναψης Συμβάσεων (e-procurement), η Παρεκκλησιά αποτελεί μια δυναμικά αναπτυσσόμενη κοινότητα της επαρχίας Λεμεσού, βορειοανατολικά της πόλης και σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα.
Η στρατηγική της θέση, προστίθεται, σε απόσταση περίπου 12 χιλιομέτρων από το κέντρο της Λεμεσού και με άμεση πρόσβαση στον αυτοκινητόδρομο Λεμεσού-Λευκωσίας, ενισχύει τη συνδεσιμότητα και την ελκυστικότητά της ως τόπο διαμονής και ανάπτυξης.
Η έκταση της κοινότητας ανέρχεται σε 25,3 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με πληθυσμό 3.489 κατοίκων σύμφωνα με την απογραφή του 2021, ενώ το τοπίο χαρακτηρίζεται από λόφους, γεωργική γη, ελαιώνες και αμπελώνες, ενώ ιστορικά στοιχεία που εντοπίζονται στην περιοχή -όπως τα αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή «Σιλλουρόκαμπος»- καταδεικνύουν τη διαχρονική παρουσία ανθρώπινης δραστηριότητας στην περιοχή.
Η σημερινή εικόνα της κοινότητας
Σε σχέση με την σημερινή εικόνα της κοινότητας τονίζεται πως αντιμετωπίζει συγκεκριμένα χωρικά και λειτουργικά προβλήματα, τα οποία καθιστούν αναγκαία την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου στρατηγικού σχεδιασμού:
1. Απουσία κεντρικού δημόσιου χώρου - πλατείας, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα κοινωνικών δραστηριοτήτων, συναντήσεων και καθημερινής χρήσης από όλες τις ηλικιακές ομάδες.
2. Έντονη κυκλοφοριακή επιβάρυνση, ιδιαίτερα από βαριά οχήματα, με αρνητικές επιπτώσεις στην ασφάλεια και τη λειτουργικότητα της κοινότητας.
3. Έλλειψη ενιαίας αισθητικής ταυτότητας και συνοχής, η οποία εντείνει την εικόνα αποσπασματικής ανάπτυξης.
4. Χωρική και λειτουργική διάσπαση, η οποία αποδυναμώνει τον χαρακτήρα της κοινότητας ως ενιαίου οργανισμού καθημερινής ζωής.
5. Ανεπαρκής αξιοποίηση δημόσιου χώρου, με αποτέλεσμα τη χαμηλή ποιότητα ζωής και την περιορισμένη χρήση υπαίθριων εγκαταστάσεων από τους κατοίκους.
Συνεκτικό και μακροπρόθεσμο πλαίσιο ανάπτυξης
Με γνώμονα τα πιο πάνω, η Γενική Χωροταξική Μελέτη (Master Plan) δεν θα πρέπει να προσεγγίζει την Παρεκκλησιά ως απλό οικιστικό υποδοχέα της ευρύτερης Λεμεσού, αλλά ως μια αυτόνομη κοινότητα με ανάγκη για:
- σαφή χωρική ταυτότητα,
- οργανωμένο κέντρο ζωής,
- ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής,
- αναβάθμιση της ποιότητας της καθημερινότητας.
Η ανάγκη για στρατηγικό σχεδιασμό, επισημαίνεται περαιτέρω, προκύπτει από τις υφιστάμενες αδυναμίες και τη συσσωρευμένη έλλειψη ολοκληρωμένης χωρικής πολιτικής τα τελευταία είκοσι χρόνια.
Ως εκ τούτου, υπογραμμίζεται, το αντικείμενο της μελέτης είναι ο σχεδιασμός ενός συνεκτικού και μακροπρόθεσμου πλαισίου ανάπτυξης, το οποίο θα επιτρέψει στην κοινότητα να εξελιχθεί σε πρότυπο βιώσιμης, λειτουργικής και ελκυστικής περιοχής κατοικίας και κοινωνικής ζωής.
Περιοχή παρέμβασης
Αξίζει να αναφερθεί ότι η περιοχή παρέμβασης της παρούσας Γενικής Χωροταξικής Μελέτης θα περιλαμβάνει το σύνολο των χωρικών ορίων της Παρεκκλησιάς, αντιμετωπίζοντάς την ως ενιαία και συνεκτική χωρική και λειτουργική οντότητα.
Η μελέτη θα αναπτύσσεται σε δύο συμπληρωματικά επίπεδα κλίμακας. Σε στρατηγικό επίπεδο, αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου γενικού πλάνου για ολόκληρη την Κοινότητα, το οποίο θα καθορίζει τις βασικές κατευθύνσεις χωρικής οργάνωσης, τις αναπτυξιακές προτεραιότητες, τις σχέσεις μεταξύ των επιμέρους ενοτήτων (κέντρο, παραλιακό μέτωπο, ορεινό τοπίο) και το συνολικό όραμα μακροπρόθεσμης εξέλιξης.
Παράλληλα, ιδιαίτερη προτεραιότητα δίνεται στον κεντρικό πυρήνα της Κοινότητας και ειδικότερα στον κεντρικό δημόσιο χώρο – πλατεία, ο οποίος αποτελεί τον βασικό τόπο κοινωνικής ζωής και σημείο αναφοράς της Παρεκκλησιάς.
Για την περιοχή αυτή, μάλιστα, η μελέτη θα προχωρήσει σε λεπτομερέστερη αποτύπωση, ανάλυση και σχεδιαστική ωρίμανση, με στόχο την προετοιμασία ώριμων παρεμβάσεων που μπορούν να οδηγήσουν σε άμεσα και απτά αποτελέσματα εντός της τρέχουσας πενταετούς θητείας του Κοινοτικού Συμβουλίου.
Οι υπόλοιπες περιοχές της Κοινότητας θα ενταχθούν στο Master Plan σε κατάλληλο επίπεδο ανάλυσης, αναλόγως του ρόλου, των χαρακτηριστικών και των αναπτυξιακών τους προοπτικών, διασφαλίζοντας τη συνοχή του σχεδιασμού και τη λειτουργική διασύνδεση με τον κεντρικό πυρήνα.
Η προσέγγιση αυτή, σύμφωνα με τα έγγραφα του διαγωνισμού, επιτρέπει την αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, χωρίς να αναιρεί τον ολοκληρωμένο και ενιαίο χαρακτήρα της μελέτης.
Οι στόχοι
Βάσει, εξάλλου, των εγγράφων, κύριος στόχος της μελέτης είναι η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου και βιώσιμου πλαισίου ανάπτυξης που θα μετατρέψει την Παρεκκλησιά σε πρότυπο σύγχρονης και αειφόρου κοινότητας.
Την ίδια ώρα, το όραμα βασίζεται στη συνδυασμένη ενίσχυση της ποιότητας ζωής, της λειτουργικότητας, της περιβαλλοντικής ευαισθησίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς, με στόχο τη δημιουργία ενός μοναδικού περιβάλλοντος για κατοίκους και επισκέπτες.
Τονίζεται, δε, πως η μελέτη δεν θα αποτελεί θεωρητική άσκηση, αλλά δεσμευτικό πλαίσιο λήψης αποφάσεων που:
- ορίζει προτεραιότητες,
- θέτει χωρικά και λειτουργικά όρια,
- καθοδηγεί τις αναπτυξιακές παρεμβάσεις των επόμενων ετών.
Κεντρικός πυρήνας αυτής της στρατηγικής θα είναι η δημιουργία ζωντανού κέντρου κοινότητας, με δημόσιο χώρο – πλατεία που θα λειτουργεί ως σημείο αναφοράς καθημερινής ζωής.
Βασικοί πυλώνες χωρικής στρατηγικής
Σημειώνεται, ακόμη, πως η χωρική στρατηγική της Γενικής Χωροταξικής Μελέτης (Master Plan) βασίζεται σε τρεις αλληλένδετους πυλώνες:
1. Επαναδραστηριοποίηση του κέντρου της κοινότητας, με δημιουργία ζωντανού δημόσιου χώρου και πλατείας ως βασικού τόπου κοινωνικής ζωής.
2. Ενίσχυση της συνδεσιμότητας μεταξύ κέντρου και παραλιακού μετώπου, μέσω ασφαλών και ποιοτικών υποδομών πεζής και ποδηλατικής μετακίνησης, φωτισμού και ήπιων παρεμβάσεων.
3. Ήπια αξιοποίηση του ορεινού τοπίου και των μονοπατιών φύσης, για την ενίσχυση της επαφής με τη φύση, της άθλησης και της ευεξίας.
Αναμενόμενα αποτελέσματα
Στα έγγραφα τονίζεται, επίσης, ότι η εφαρμογή της μελέτης αναμένεται να οδηγήσει σε:
- ολοκληρωμένο και λειτουργικό αστικό περιβάλλον,
- ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής,
- αναβάθμιση της καθημερινότητας και των υπηρεσιών προς τους κατοίκους,
- περιορισμό της άναρχης ανάπτυξης και δημιουργία ενιαίας αισθητικής ταυτότητας,
- βελτίωση της ασφάλειας, της προσβασιμότητας και της βιώσιμης κινητικότητας.
Αξία και διάρκεια σύμβασης
Αξίζει, εξάλλου, να αναφερθεί πως η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης που θα υπογραφεί, έχει καθοριστεί στις 140.000 ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Η εκτιμώμενη ημερομηνία έναρξης είναι εντός 15 ημερών από την υπογραφή της σύμβασης και η μέγιστη διάρκεια της σύμβασης είναι 44 εβδομάδες από αυτήν την ημερομηνία.
Σημειώνεται ότι, στο χρόνο αυτό δεν λογίζεται ο χρόνος για την έγκριση της τελικής έκθεσης/παρουσίασης από την Αναθέτουσα Αρχή.
