Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναμένεται να αυξήσει αυτή την εβδομάδα τα επιτόκια, για πρώτη φορά ύστερα από δυόμισι χρόνια, καθώς το ενεργειακό σοκ του πολέμου στο Ιράν τροφοδοτεί τον πληθωρισμό.
Η ΕΚΤ έχει κρατήσει το κόστος δανεισμού σταθερό για κάποιο χρονικό διάστημα, καθώς οι αυξήσεις των τιμών στην Ευρωζώνη βρίσκονταν, σε μεγάλο βαθμό, υπό έλεγχο.
Ωστόσο, ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν και το σχεδόν πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν αυξήσει απότομα το παγκόσμιο κόστος της ενέργειας, τροφοδοτώντας υψηλότερο πληθωρισμό.
Οι αυξήσεις των τιμών καταναλωτή στις 21 χώρες που χρησιμοποιούν το ευρώ επιταχύνθηκαν στο 3,2% τον Μάιο, πάνω από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η ΕΚΤ.
Οι αναλυτές αναμένουν ότι το Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Τράπεζας θα προχωρήσει σε αύξηση κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας στο βασικό της επιτόκιο καταθέσεων, αυξάνοντας το από 2,00% που είναι σήμερα σε 2,25%, κατά τη συνεδρία της την ερχόμενη Πέμπτη.
«Οτιδήποτε εκτός από μια αύξηση των επιτοκίων στη συνεδρίαση της ΕΚΤ θα ήταν μεγάλη έκπληξη», δήλωσε ο οικονομολόγος της ING, Κάρστεν Μπρζέσκι.
Το υψηλότερο κόστος δανεισμού τείνει να μειώνει τη ζήτηση, συμβάλλοντας στη μείωση του πληθωρισμού.
Άλλες μεγάλες Κεντρικές Τράπεζες, συμπεριλαμβανομένων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και της Τράπεζας της Αγγλίας, έχουν μέχρι στιγμής διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, καθώς συνεχίζουν να αξιολογούν τις επιπτώσεις της σύγκρουσης.
Η κίνηση της ΕΚΤ την ερχόμενη Πέμπτη θα σηματοδοτήσει την πρώτη αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ από τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ιστορική αύξηση του πληθωρισμού που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Στη συνέχεια, η Τράπεζα προχώρησε σε σειρά μειώσεων επιτοκίων καθώς ο πληθωρισμός υποχώρησε, ενώ διατήρησε τα επιτόκια αμετάβλητα από τον Ιούνιο του 2025.
Θέτοντας τις βάσεις
Αρκετοί αξιωματούχοι της ΕΚΤ έχουν θέσει τις βάσεις για την αύξηση του κόστους δανεισμού στις δημόσιες δηλώσεις τους.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, άφησε να εννοηθεί, στα τέλη Μαΐου, ότι επίκειται αύξηση, αναφέροντας πως αναμένει οι προβλέψεις της ΕΚΤ για τον πληθωρισμό να αυξηθούν εκ νέου στη συνεδρίαση της Πέμπτης.
«Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που σχετίζονται με τον πόλεμο στο Ιράν που δείχνουν ότι οι μακροοικονομικές προοπτικές έχουν επιδεινωθεί», ανέφερε στην ιαπωνική οικονομική εφημερίδα Nikkei.
Ωστόσο, ορισμένοι οικονομολόγοι έχουν επικρίνει την αναμενόμενη αύξηση των επιτοκίων, καθώς θεωρούν ότι θα μπορούσε να περιορίσει περαιτέρω την ανάπτυξη στην υποτονική οικονομία της Ευρωζώνης, καθιστώντας πιο δαπανηρό τον δανεισμό για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, τον περασμένο μήνα, μείωσε την πρόβλεψη της ανάπτυξης για την Ευρωζώνη στο 0,9% για το 2026, από την προηγούμενη πρόβλεψη του 1,2%.
Τα αναθεωρημένα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή έδειξαν ότι η οικονομία της Ευρωζώνης συρρικνώθηκε κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο.
