Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η ενεργειακή αναταραχή που ακολούθησε έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν έντονα την οικονομική ψυχολογία των επιχειρήσεων της Ευρωζώνης, σύμφωνα με νέα έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Οι επιχειρήσεις φαίνεται να αναθεωρούν προς τα πάνω τις βραχυπρόθεσμες προσδοκίες τους για το κόστος, τις τιμές και τον πληθωρισμό, ενώ παράλληλα εκφράζουν αυξανόμενες ανησυχίες για τον κύκλο εργασιών, τις επενδύσεις και την πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Η επιδείνωση του κλίματος είναι ιδιαίτερα έντονη στους ενεργοβόρους κλάδους, γεγονός που δείχνει ότι το σοκ μεταδίδεται κυρίως μέσω της εκτίναξης των τιμών ενέργειας. Παρά τις πιέσεις, οι επιχειρήσεις δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να θεωρούν ότι το φαινόμενο θα έχει μόνιμο χαρακτήρα, καθώς οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν σταθερές.
Αναλυτικότερα, μέσα από τα ευρήματα της έρευνας, φαίνεται ότι οι επιχειρήσεις της Ευρωζώνης πριν από το ξέσπασμα του πολέμου ανέμεναν σχετικά σταθερές αυξήσεις στις τιμές πώλησης (3%) και στο κόστος εισροών (3,9%), ωστόσο μετά τις 28 Φεβρουαρίου αναθεώρησαν έντονα προς τα πάνω τις προσδοκίες τους, με τις προβλέψεις για τις τιμές πώλησης να φτάνουν το 4,1% και για το κόστος εισροών το 7,7%, κυρίως λόγω της εκτίναξης των τιμών ενέργειας. Αντιθέτως, οι προσδοκίες για το μισθολογικό κόστος υποχώρησαν ελαφρώς από 3% σε 2,8%.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις στο κόστος εισροών -δηλαδή τα χρήματα που χρειάζεται μια επιχείρηση για να λειτουργήσει- καταγράφηκαν σε ενεργοβόρους κλάδους όπως οι κατασκευές και οι μεταφορές, δείχνοντας ότι οι εταιρείες που εξαρτώνται περισσότερο από τα ορυκτά καύσιμα επηρεάζονται πιο έντονα από την άνοδο των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου.
Αναφορικά με τον πληθωρισμό, ο πόλεμος αύξησε τις βραχυπρόθεσμες προσδοκίες των επιχειρήσεων, χωρίς όμως να επηρεάσει σημαντικά τις προβλέψεις για τα επόμενα τρία και πέντε χρόνια, κάτι που δείχνει ότι οι εταιρείες θεωρούν το σοκ προσωρινό.
Οι βραχυπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό αυξήθηκαν από 2,5% σε 3%, μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών ενέργειας και των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα, ενώ οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες (3-5 έτη) παρέμειναν σταθερές.
Πιο απαισιόδοξες οι επιχειρήσεις για τον δανεισμό
Επιπλέον οι επιχειρήσεις στη ζώνη του ευρώ φαίνεται να είναι σημαντικά πιο απαισιόδοξες για τον κύκλο εργασιών, τις επενδύσεις και τη διαθεσιμότητα τραπεζικών δανείων στους επόμενους τρεις και έξι μήνες, αντανακλώντας την αυξημένη οικονομική αβεβαιότητα που προκάλεσε η σύγκρουση.
Πριν από τον πόλεμο οι εταιρείες ανέμεναν ευκολότερη πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια μέσα στο επόμενο εξάμηνο, ενώ μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης προέβλεπαν επιδείνωση των πιστωτικών συνθηκών, εξέλιξη που, σύμφωνα με την έρευνα, υποδηλώνει ότι η γεωπολιτική αστάθεια ενδέχεται να κάνει τις τράπεζες πιο επιφυλακτικές απέναντι στον κίνδυνο και ωθεί τις επιχειρήσεις να γίνουν πιο απαισιόδοξες για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές τους, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχουν προχωρήσει σε μεγάλες αλλαγές στα μακροπρόθεσμα επενδυτικά τους σχέδια.
Να σημειωθεί ότι η επιδείνωση του οικονομικού κλίματος μετά το ξέσπασμα του πολέμου ήταν εντονότερη στις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, δείχνοντας ότι οι κλάδοι με μεγαλύτερη εξάρτηση από την ενέργεια επηρεάστηκαν δυσανάλογα από τη σύγκρουση.
Οι εν λόγω επιχειρήσεις εμφανίζονται πιο απαισιόδοξες κυρίως για τον κύκλο εργασιών και την απασχόληση λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους, χωρίς όμως να έχουν προχωρήσει ακόμη σε σημαντικές αλλαγές στα επενδυτικά τους σχέδια, κάτι που δείχνει ότι αντιμετωπίζουν το σοκ κυρίως ως ενεργειακή κρίση και όχι ακόμη ως μόνιμη οικονομική μεταβολή.
