Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ θεωρεί πως απαιτείται κοινή ευρωπαϊκή προσπάθεια για τη στήριξη των αγροτών, την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας, καθώς και τη θωράκιση του τομέα έναντι μελλοντικών κρίσεων, δήλωσε την Τρίτη η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Μαρία Παναγιώτου από τις Βρυξέλλες.
Η κ. Παναγιώτου προήδρευσε συνεδρίας του Συμβουλίου και έθεσε ως κεντρικό θέμα της συζήτησης το Σχέδιο Δράσης της Κομισιόν για τα Λιπάσματα, το οποίο εγκρίθηκε στις 19 Μαΐου.
Σε παρέμβασή της σημείωσε ότι το θέμα της προσιτής τιμής και διαθεσιμότητας των λιπασμάτων βρίσκεται στην ατζέντα της Κυπριακής Προεδρίας από την ανάληψη της εντολής της, ενώ υπενθύμισε ότι είχε ήδη συζητηθεί σε προηγούμενες συνεδριάσεις του Συμβουλίου από τον Ιανουάριο.
Στόχος, συνέχισε, είναι η μείωση του κόστους παραγωγής και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα, με παράλληλη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας σε ολόκληρη την ΕΕ.
Μετά την ολοκλήρωση του κύκλου παρεμβάσεων των κρατών μελών, η Υπουργός παρατήρησε ότι το ζήτημα των λιπασμάτων αναδεικνύεται ως επείγουσα προτεραιότητα για τον ευρωπαϊκό γεωργικό τομέα, ιδιαίτερα υπό το βάρος των γεωπολιτικών εξελίξεων και της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Η κ. Παναγιώτου σημείωσε ότι τα κράτη μέλη χαιρετίζουν το Σχέδιο Δράσης της Κομισιόν για τα Λιπάσματα, το οποίο θεωρείται ότι κινείται στη σωστή κατεύθυνση, συνδυάζοντας βραχυπρόθεσμα μέτρα για την άμεση αντιμετώπιση των πιέσεων στον τομέα, αλλά και μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις για τη στήριξη της παραγωγής και της αγοράς.
Ανέφερε ότι στο πλαίσιο των παρεμβάσεων αναδείχθηκε η ανάγκη για ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, η προώθηση βιο-βασισμένων και ανανεώσιμων λιπασμάτων, καθώς και η θωράκιση της αλυσίδας εφοδιασμού, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του γεωργικού τομέα της ΕΕ.
Υπογράμμισε πως, παρότι η σχετική ανακοίνωση της Κομισιόν του 2022 παραμένει επίκαιρη και ρεαλιστική, υπάρχει ανάγκη για άμεση ενεργοποίηση πρόσθετων μέτρων, τα οποία θα πρέπει να εφαρμοστούν με μεγαλύτερη ταχύτητα και φιλοδοξία, προκειμένου να στηριχθούν οι αγρότες εκεί όπου υπάρχουν οι μεγαλύτερες ανάγκες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και για την αξιοποίηση των εργαλείων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), με έμφαση στην ανάγκη για ουσιαστική στήριξη του αγροτικού τομέα. Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε ότι έχει ήδη ενεργοποιηθεί το αποθεματικό κρίσης, ενώ εξετάζονται επίσης ζητήματα ευελιξίας των μέτρων, τροποποιήσεις στρατηγικών σχεδίων και καλύτερη ενημέρωση για την εφαρμογή τους.
Η Υπουργός Γεωργίας επισήμανε πως τέθηκε ακόμη η ανάγκη διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του αγροτικού τομέα, ενώ αρκετά κράτη μέλη τάχθηκαν υπέρ της μετάβασης σε πιο κυκλικά και βιώσιμα συστήματα θρεπτικών στοιχείων.
Κλείνοντας τη διαδικασία, η κ. Παναγιώτου υπογράμμισε ότι, παρά τις προκλήσεις που καταγράφονται, η Προεδρία θεωρεί πως απαιτείται κοινή ευρωπαϊκή προσπάθεια για τη στήριξη των αγροτών, την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας, καθώς και τη θωράκιση του τομέα έναντι μελλοντικών κρίσεων.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων, Κριστόφ Χάνσεν, τόνισε ότι την ανάγκη άμεσης και συντονισμένης ευρωπαϊκής δράσης για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών και της περιορισμένης διαθεσιμότητας λιπασμάτων.
Όπως ανέφερε, η προσιτότητα και η διαθεσιμότητα των λιπασμάτων επηρεάζουν άμεσα το εισόδημα των αγροτών, την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας και κατ’ επέκταση τις τιμές για τους καταναλωτές.
Ο κ. Χάνσεν σημείωσε ότι, παρά τη μερική αποκλιμάκωση μετά την κορύφωση του 2022, οι τιμές δεν έχουν επιστρέψει στα προ πανδημίας επίπεδα, ενώ η παραγωγή στην ΕΕ παραμένει μειωμένη λόγω και του κλεισίματος ορισμένων μονάδων.
Ο Επίτροπος ανέφερε ότι για τη συγκομιδή του 2026 οι ανάγκες θεωρούνται σε μεγάλο βαθμό καλυμμένες, ωστόσο εξέφρασε ανησυχία για το 2027.
Στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης για τα Λιπάσματα, ο Κριστόφ Χάνσεν παρουσίασε μία τριπλή προσέγγιση που περιλαμβάνει αύξηση της εγχώριας παραγωγής, ενίσχυση της ενιαίας αγοράς με μεγαλύτερη διαφάνεια και σύνδεση της παραγωγής με τους στόχους κυκλικής οικονομίας και απανθρακοποίησης.
Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, ανακοίνωσε την πρόθεση της Κομισιόν να κινητοποιήσει το γεωργικό αποθεματικό και να προτείνει ενίσχυσή του, καθώς και την προώθηση στοχευμένου πακέτου στο πλαίσιο της ΚΑΠ, που θα περιλαμβάνει μηχανισμό ρευστότητας, ευελιξία στις προκαταβολές και μέτρα για την αποδοτικότερη χρήση λιπασμάτων.
Υπογράμμισε επίσης την ανάγκη ενίσχυσης της παρακολούθησης της αγοράς και των μηχανισμών έγκαιρης προειδοποίησης, καθώς και τη δημιουργία πλαισίου συνεργασίας μεταξύ παραγωγών, αγροτών και κρατών μελών για την καλύτερη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας.
