Η Κύπρος διατηρεί θετικές επιδόσεις σε επίπεδο επιχειρηματικής αντίληψης και πρόθεσης για επιχειρηματική δραστηριότητα, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαρθρωτικές προκλήσεις που περιορίζουν τη μετατροπή της επιχειρηματικής πρόθεσης σε πραγματική δημιουργία νέων επιχειρήσεων, σύμφωνα με τα ευρήματα της 9ης Εθνικής Έκθεσης Αναφοράς για την Επιχειρηματικότητα στην Κύπρο 2024/2025 – Global Entrepreneurship Monitor (GEM).
Η παρουσίαση της έκθεσης πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της ακαδημαϊκής κοινότητας, του επιχειρηματικού τομέα και της Πολιτείας.
Σύμφωνα με την έκθεση, το 40,2% των ενηλίκων στην Κύπρο θεωρεί ότι υπάρχουν καλές ευκαιρίες για έναρξη επιχείρησης, διατηρώντας τη θετική τάση των τελευταίων ετών. Παράλληλα, το 47,8% θεωρεί ότι είναι εύκολο να ξεκινήσει κάποιος μια επιχείρηση, ποσοστό που βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ιδιαίτερα υψηλή παραμένει και η αυτοπεποίθηση των πολιτών σε σχέση με τις επιχειρηματικές τους δυνατότητες, καθώς το 59,9% δηλώνει ότι διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις, δεξιότητες και εμπειρία για να ξεκινήσει μια επιχείρηση. Επιπρόσθετα, το 68,3% των ενηλίκων δηλώνει ότι γνωρίζει προσωπικά κάποιον επιχειρηματία, στοιχείο που αναδεικνύει την ισχυρή παρουσία επιχειρηματικών δικτύων στην Κύπρο.
Η πρόθεση για επιχειρηματική δραστηριοποίηση εμφανίζεται επίσης ενισχυμένη, με το 24,1% των ενηλίκων να δηλώνει ότι αναμένει να ξεκινήσει επιχείρηση μέσα στην επόμενη τριετία, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Παρά τη θετική εικόνα, η αποτυχία εξακολουθεί να λειτουργεί αποτρεπτικά για σημαντικό μέρος του πληθυσμού. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 50,8% των πολιτών δηλώνει ότι ο φόβος αποτυχίας επηρεάζει την απόφασή του να προχωρήσει σε επιχειρηματική δραστηριότητα.
Σε επίπεδο πραγματικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, το ποσοστό επιχειρηματικότητας αρχικών σταδίων (TEA) στην Κύπρο ανέρχεται στο 9,7%, ενώ η επιχειρηματικότητα καθιερωμένων επιχειρήσεων ενισχύθηκε περαιτέρω, φθάνοντας το 8,4%.
Η έκθεση καταγράφει επίσης ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα στην Κύπρο είναι εντονότερη στις νεότερες ηλικίες και σε άτομα με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο, ενώ εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην επιχειρηματικότητα αρχικών σταδίων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις προοπτικές ανάπτυξης των νέων επιχειρήσεων, καθώς το 38,3% των επιχειρηματιών αρχικών σταδίων αναμένει ότι θα δημιουργήσει έξι ή περισσότερες θέσεις εργασίας μέσα στην επόμενη πενταετία. Παράλληλα, καταγράφεται αυξημένος προσανατολισμός προς την ψηφιοποίηση και την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης.
Την ίδια στιγμή, στην έκθεση εντοπίζεται ότι η ενσωμάτωση πρακτικών βιωσιμότητας στις επιχειρήσεις παραμένει περιορισμένη, ενώ συνεχίζουν να υπάρχουν αδυναμίες σε θέματα χρηματοδότησης, επιχειρηματικής εκπαίδευσης, έρευνας και ανάπτυξης και κρατικών προγραμμάτων στήριξης.
Σε χαιρετισμό εκ μέρους του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Κύπρου, αναφέρθηκε ότι τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς καταδεικνύουν αυξημένη αυτοπεποίθηση και πρόθεση επιχειρηματικής δραστηριοποίησης από τους πολίτες, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύουν και προκλήσεις που απαιτούν συντονισμένες ενέργειες από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
Όπως σημειώθηκε, το Κέντρο Επιχειρηματικότητας του Πανεπιστημίου Κύπρου λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ ακαδημαϊκής γνώσης, έρευνας και αγοράς, μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα, δράσεις επιτάχυνσης και διεθνείς συνεργασίες.
Η Αναπληρώτρια Διευθύντρια της Υπηρεσίας Βιομηχανίας, του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Θέμις Παπασολομώντος, ανέφερε ότι τα αποτελέσματα του GEM αποτελούν ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο παρακολούθησης της επιχειρηματικότητας και στηρίζουν την προσπάθεια ανάπτυξης της Κύπρου ως ανταγωνιστικού και φιλικού προορισμού για επενδύσεις και επιχειρηματική δραστηριότητα.
Όπως αναφέρθηκε, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κυπριακής οικονομίας, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη όλων των μορφών επιχειρηματικότητας, καθώς συμβάλλουν στην ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Παράλληλα, σημειώθηκε ότι μέχρι σήμερα, στο πλαίσιο της προγραμματικής περιόδου 2021-2027, η Υπηρεσία Βιομηχανίας και Τεχνολογίας έχει εξασφαλίσει €227 εκατ. για χρηματοδότηση και υλοποίηση προγραμμάτων στήριξης επιχειρήσεων, ενώ επιπρόσθετα έχουν διατεθεί €124 εκατ. μέσω σχεδίων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
