Συμβούλιο της ΕΕ και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε συμφωνία για την εφαρμογή των δασμολογικών στοιχείων της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ, γνωστής και ως συμφωνίας Turnberry, ανοίγοντας τον δρόμο για τη σταθεροποίηση της διατλαντικής εμπορικής σχέσης.
Η συμφωνία αφορά δύο κανονισμούς που προτάθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 28 Αυγούστου 2025. Ο πρώτος καταργεί τους εναπομείναντες δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά αγαθά και παρέχει προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά για ορισμένα θαλασσινά και μη ευαίσθητα αγροτικά προϊόντα των ΗΠΑ. Ο δεύτερος επεκτείνει την αναστολή δασμών στις εισαγωγές αστακού, με αναδρομική ισχύ από την 1η Αυγούστου 2025.
Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί ένας ισχυρός μηχανισμός διασφαλίσεων: εφόσον τρία ή περισσότερα κράτη μέλη, η ευρωπαϊκή βιομηχανία ή συνδικαλιστικές οργανώσεις υποβάλουν τεκμηριωμένο αίτημα, η Επιτροπή μπορεί να κινήσει διαδικασία εξέτασης για πιθανή σοβαρή ζημία στους ευρωπαίους παραγωγούς.
Επιπλέον, εισάγεται ρήτρα λήξης ισχύος στα τέλη του 2029, ενώ ενισχύονται οι προϋποθέσεις αναστολής είτε μερικής είτε στο σύνολο εφαρμογής των κανονισμών σε περίπτωση που οι ΗΠΑ δεν τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους. Ειδικά για χάλυβα και αλουμίνιο, η Επιτροπή αποκτά εξουσία να αναστείλει παραχωρήσεις εάν οι ΗΠΑ εξακολουθούν να εφαρμόζουν δασμό άνω του 15% έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
«Η ΕΕ και οι ΗΠΑ μοιράζονται τη μεγαλύτερη και πιο ολοκληρωμένη οικονομική σχέση στον κόσμο. Η διατήρηση μιας σταθερής, προβλέψιμης και ισορροπημένης διατλαντικής εταιρικής σχέσης εξυπηρετεί τα συμφέροντα και των δύο πλευρών. Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση τηρεί τις δεσμεύσεις της. Είμαστε και θα παραμείνουμε αξιόπιστος εταίρος στο παγκόσμιο εμπόριο. Έχουμε διασφαλίσει στη συμφωνία μας ισχυρές εγγυήσεις για την προστασία των ευρωπαϊκών συμφερόντων, επιχειρήσεων και εργαζομένων», δήλωσε ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός, εκ μέρους της Προεδρίας του Συμβουλίου. Επικεφαλής στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για την Κύπρο ήταν η Μόνιμη Αντιπρόσωπος στην ΕΕ, Χριστίνα Ράφτη.
«Η συμφωνία είναι συμφωνία, και η ΕΕ τηρεί τις δεσμεύσεις της», είπε, σε ανάρτησή της στο Χ η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρετίζοντας τη συμφωνία που επιτεύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τη μείωση των δασμών για τις βιομηχανικές εξαγωγές των ΗΠΑ προς την ΕΕ. «Αυτό σημαίνει ότι σύντομα θα υλοποιήσουμε το μέρος μας της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ, όπως υποσχεθήκαμε», σημείωσε.
«Τώρα καλώ τους συννομοθέτες να κινηθούν γρήγορα και να ολοκληρώσουν τη διαδικασία», επεσήμανε η πρόεδρος της Κομισιόν. «Μαζί, μπορούμε να διασφαλίσουμε σταθερό, προβλέψιμο, ισορροπημένο και αμοιβαία επωφελές διατλαντικό εμπόριο,» τόνισε κλείνοντας η Πρόεδρος, νωρίς το πρωί της Τετάρτης.
«Σημαντική επιτυχία για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βελτιώθηκε σε βασικά σημεία», σημείωσε ο επικεφαλής διαπραγματευτής για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και πρόεδρος της Επιτροπής Εμπορίου, Μπερντ Λάνγκε. «Έχουν ληφθεί υπόψη οι απαιτήσεις για ένα ισχυρότερο δίχτυ ασφαλείας,» πρόσθεσε, εκτιμώντας πως «η αρχική πτήση στα τυφλά έχει αποτραπεί", και κάνοντας λόγο για την προσθήκη σαφών κατευθυντήριων αρχών που έκαναν το Κοινοβούλιο να πει ναι στη συμφωνία.
«Η ΕΕ έδειξε για άλλη μια φορά ότι είμαστε ένας αρκετά αξιόπιστος εμπορικός εταίρος που τηρεί τις δεσμεύσεις του», δήλωσε ο επικεφαλής Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, αφού αποχώρησε από την αίθουσα διαπραγματεύσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο.
Η διμερής εμπορική σχέση ΕΕ - ΗΠΑ αντιπροσωπεύει σχεδόν το 30% του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών και το 43% του παγκόσμιου ΑΕΠ, με το διμερές εμπόριο να έχει διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, φτάνοντας περίπου το 1,7 τρισεκατομμύριο ευρώ το 2024. Όπως σημειώνει το Συμβούλιο της ΕΕ, αυτή η βαθιά και ολοκληρωμένη συνεργασία υποστηρίζεται από αμοιβαίες επενδύσεις: το 2023 οι εταιρείες της ΕΕ και των ΗΠΑ κατείχαν επενδύσεις άνω των 4,7 τρισεκατομμυρίων ευρώ στις αντίστοιχες αγορές.
Όσον αφορά τη συμφωνία αυτή πρέπει να επικυρωθεί και να εγκριθεί επίσημα και από τα δύο θεσμικά όργανα πριν τη δημοσίευση της στην Επίσημη Εφημερίδα. Οι κανονισμοί τίθενται σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή τους.
