«Η επιστροφή μου σε αυτή τη σκηνή για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά είναι αυτή τη φορά διαφορετική. Όχι επειδή η ευθύνη έχει γίνει ελαφρύτερη, ούτε επειδή έχουμε περισσότερη εμπειρία, αν μη τι άλλο, ισχύει το αντίθετο. Αλλά επειδή ο κόσμος στον οποίο δραστηριοποιούμαστε σήμερα είναι θεμελιωδώς διαφορετικός από εκείνον για τον οποίο μιλούσαμε μόλις πριν από έναν χρόνο. Ο ρυθμός των αλλαγών έχει επιταχυνθεί. Το γεωπολιτικό περιβάλλον έχει γίνει πιο ασταθές. Το παγκόσμιο ρυθμιστικό τοπίο έχει γίνει πιο κατακερματισμένο και πιο απαιτητικό», ανέφερε ο Γρηγόρης Δελλάς, Group Chief Compliance & Risk Officer της ECOMMBX και πρόεδρος του ACAMS Παράρτημα Κύπρου, στο 12ο International Compliance Forum, που παρουσιάζει η ECOMMBX και πραγματοποιείται στη Λεμεσός.
«Η επιστροφή μου σε αυτή τη σκηνή για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά μοιάζει πολύ διαφορετική αυτή τη φορά. Όχι επειδή η ευθύνη έγινε ελαφρύτερη, ούτε επειδή αποκτήσαμε περισσότερη άνεση· αν μη τι άλλο, συμβαίνει το αντίθετο. Ο κόσμος στον οποίο δραστηριοποιούμαστε σήμερα είναι θεμελιωδώς διαφορετικός από εκείνον για τον οποίο μιλούσαμε ακόμη και πριν από έναν χρόνο. Ο ρυθμός των αλλαγών έχει επιταχυνθεί. Το γεωπολιτικό περιβάλλον έχει γίνει πιο ασταθές. Το παγκόσμιο ρυθμιστικό τοπίο έχει γίνει πιο κατακερματισμένο και πιο απαιτητικό», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτερα από όσο μπορούν να αφομοιώσουν οι κυβερνητικοί μηχανισμοί, ενώ οι οργανισμοί κρίνονται πλέον όχι μόνο από την κερδοφορία ή την ανάπτυξή τους, αλλά και από την ανθεκτικότητα, την ακεραιότητα και την ικανότητά τους να διαχειρίζονται την αβεβαιότητα.
«Μπαίνουμε σε μια εποχή όπου ο ίδιος ο κίνδυνος έχει αποδεσμευθεί από τα παραδοσιακά όρια. Γι’ αυτό και ο τίτλος του φετινού φόρουμ, “Compliance Unbound”, είναι πιο επίκαιρος από ποτέ. Η συμμόρφωση πλέον δεν περιορίζεται σε τμήματα, εγχειρίδια ή παραδοσιακά πλαίσια ελέγχου. Τα όρια μεταξύ οικονομικού εγκλήματος, εταιρικής συμπεριφοράς, κυβερνοασφάλειας, επιχειρησιακής ανθεκτικότητας, γεωπολιτικής, κυρώσεων, τεχνολογίας και εθνικής ασφάλειας εξαφανίζονται ταχύτατα», υπογράμμισε.
Ο ίδιος σημείωσε ότι η συμμόρφωση δεν αφορά πλέον αποκλειστικά τη ρύθμιση, αλλά την εμπιστοσύνη, τη σταθερότητα, τη διακυβέρνηση και τελικά την ίδια την επιβίωση των οργανισμών.
Αναφερόμενος στις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια στον τομέα της συμμόρφωσης, ο κ. Δελλάς επεσήμανε ότι, παρά τη δημιουργία περισσότερων συστημάτων, ελέγχων, επιτροπών και πολιτικών, το οικονομικό έγκλημα συνέχισε να εξελίσσεται ταχύτερα από τα πλαίσια που σχεδιάστηκαν για να το αντιμετωπίσουν.
«Η απάτη βιομηχανοποιήθηκε. Το κυβερνοέγκλημα εκτοξεύθηκε. Τα δίκτυα παραβίασης κυρώσεων έγιναν πιο εξελιγμένα. Τα εγκληματικά οικοσυστήματα έγιναν ταχύτερα, εξυπνότερα και πιο προσαρμοστικά, ενώ οι αναδυόμενες τεχνολογίες έδωσαν σε κακόβουλους παράγοντες δυνατότητες και εμβέλεια που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητες», ανέφερε.
Την ίδια ώρα, πρόσθεσε, οι ίδιες οι κοινωνίες έγιναν πιο εύθραυστες, με τις συγκρούσεις να εντείνονται, τον οικονομικό εθνικισμό να επανέρχεται, τις παγκόσμιες συμμαχίες να μεταβάλλονται και τις εφοδιαστικές αλυσίδες να πολιτικοποιούνται.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επαγγελματίες της συμμόρφωσης δεν περιορίζονται πλέον στην ερμηνεία κανονισμών, αλλά καλούνται να διαχειριστούν συστημική αβεβαιότητα. Όπως εξήγησε, το βασικό ερώτημα που θέτουν πλέον οι ρυθμιστικές αρχές δεν είναι αν ένας οργανισμός είναι τυπικά συμμορφωμένος, αλλά αν είναι πραγματικά αποτελεσματικός.
«Δεν αρκεί να υπάρχουν έλεγχοι. Το ζητούμενο είναι αν αυτοί οι έλεγχοι μειώνουν πραγματικά τη ζημιά και αν προστατεύουν την ακεραιότητα του συστήματος. Η δραστηριότητα δεν πρέπει να συγχέεται με την αποτελεσματικότητα», είπε χαρακτηριστικά.
Ο πρόεδρος του συνεδρίου προειδοποίησε ότι ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τον κλάδο είναι η σύγχυση της πολυπλοκότητας με την πρόοδο.
«Χτίζουμε ολοένα και πιο περίπλοκα πλαίσια, παράγουμε τεράστιους όγκους δεδομένων και δημιουργούμε ατελείωτα επίπεδα διακυβέρνησης. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις, οι υποκείμενοι κίνδυνοι αυξάνονται ταχύτερα από την ικανότητά μας να ανταποκριθούμε συλλογικά», σημείωσε.
Όπως είπε, αυτός είναι και ο λόγος που οι συζητήσεις στο συνέδριο αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορούν τη διασύνδεση κινδύνων, εγκλήματος, τεχνολογίας, εταιρικής κουλτούρας, ανθεκτικότητας, γεωπολιτικής και εμπιστοσύνης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη διεθνή μάχη κατά του παράνομου χρήματος, σημειώνοντας ότι οι εποπτικές αρχές γίνονται ολοένα και πιο παρεμβατικές, ενώ οι προσδοκίες για διακυβέρνηση, λογοδοσία και αποτελεσματικότητα αυξάνονται διαρκώς.
«Η εποχή της “χάρτινης συμμόρφωσης” τελειώνει. Οι οργανισμοί καλούνται πλέον να αποδεικνύουν αποτελέσματα και αυτό αλλάζει ριζικά τον ρόλο του επαγγελματία συμμόρφωσης», τόνισε.
Κατά τον κ. Δελλάς, οι σύγχρονοι επαγγελματίες συμμόρφωσης λειτουργούν πλέον ως στρατηγικοί σύμβουλοι κινδύνου, τεχνολόγοι, σύνδεσμοι μεταξύ επιχειρήσεων και ρυθμιστικών αρχών και προστάτες της θεσμικής ανθεκτικότητας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο θέμα των κυρώσεων, τις οποίες χαρακτήρισε ως ένα από τα ισχυρότερα γεωπολιτικά εργαλεία της εποχής μας.
«Η συμμόρφωση με τις κυρώσεις δεν αφορά πλέον απλώς τον έλεγχο ονομάτων σε λίστες. Οι οργανισμοί καλούνται να κατανοούν δομές ιδιοκτησίας, εμπορικές ροές, πραγματικούς δικαιούχους, γεωπολιτικές ευθυγραμμίσεις, κυβερνοαπειλές, οικοσυστήματα κρυπτονομισμάτων και καινοτόμες τεχνολογίες που λειτουργούν ταυτόχρονα σε πολλαπλές δικαιοδοσίες», εξήγησε.
Αναφερόμενος στην ίδρυση της AMLA, σημείωσε ότι πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες ρυθμιστικές εξελίξεις που έχει δει η Ευρώπη εδώ και δεκαετίες.
«Η AMLA έχει τη δυνατότητα να αναδιαμορφώσει την εποπτική σύγκλιση, να ενισχύσει την ανταλλαγή πληροφοριών, να βελτιώσει τη συνέπεια μεταξύ κρατών-μελών και να ενισχύσει συνολικά την αποτελεσματικότητα του ευρωπαϊκού πλαισίου κατά του οικονομικού εγκλήματος», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η επιτυχία της δεν θα κριθεί από τον αριθμό των κατευθυντήριων γραμμών ή των συναντήσεων, αλλά από το κατά πόσο η Ευρώπη θα γίνει πιο συντονισμένη, πιο ευέλικτη και πιο αποτελεσματική.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι οργανισμοί στην Ευρώπη καλούνται ταυτόχρονα να διαχειριστούν κανονιστικά πλαίσια όπως τα MiCA, DORA, η διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης, οι απαιτήσεις επιχειρησιακής ανθεκτικότητας και οι αυξανόμενες προσδοκίες γύρω από την εταιρική κουλτούρα και συμπεριφορά.
«Το ρυθμιστικό βάρος είναι τεράστιο και μας αναγκάζει να θέσουμε ένα δύσκολο αλλά αναγκαίο ερώτημα: Δημιουργούμε πραγματικά ασφαλέστερα συστήματα ή απλώς πιο περίπλοκα συστήματα; Γιατί η ίδια η πολυπλοκότητα έχει εξελιχθεί σε ευαλωτότητα», είπε.
Ο κ. Δελλάς τόνισε επίσης ότι η συνεργασία πρέπει να αποτελέσει βασικό πυλώνα του μέλλοντος της συμμόρφωσης.
«Χρειαζόμαστε πραγματική συνεργασία μεταξύ ρυθμιστικών αρχών, κυβερνήσεων, διωκτικών αρχών και βιομηχανίας. Ο ιδιωτικός τομέας βρίσκεται πλέον στην πρώτη γραμμή της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης. Τράπεζες, εταιρείες πληρωμών, fintechs, πάροχοι κρυπτονομισμάτων, τεχνολογικές εταιρείες και επαγγελματίες συμμόρφωσης εντοπίζουν συχνά αναδυόμενους κινδύνους πριν αυτοί εκδηλωθούν πλήρως σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο», σημείωσε.
Όπως επεσήμανε, ο ιδιωτικός τομέας δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται απλώς ως αποδέκτης ρυθμίσεων, αλλά πρέπει να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση αποτελεσματικών πλαισίων.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα και στην κρίση εμπιστοσύνης που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη εποχή, κάνοντας λόγο για πίεση στην εμπιστοσύνη προς θεσμούς, κυβερνήσεις, μέσα ενημέρωσης, τεχνολογία και χρηματοπιστωτικά συστήματα.
«Η εταιρική κουλτούρα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ρυθμιστικής σκέψης παγκοσμίως. Οι μεγάλες αποτυχίες σπάνια προκύπτουν επειδή δεν υπήρχαν πολιτικές ή διαδικασίες. Συμβαίνουν επειδή απέτυχε η κουλτούρα, τα κίνητρα ή η λογοδοσία», υπογράμμισε.
Αναφερόμενος στην τεχνητή νοημοσύνη, σημείωσε ότι ήδη μετασχηματίζει τον τρόπο λειτουργίας του compliance, από την παρακολούθηση συναλλαγών και τον εντοπισμό απάτης μέχρι το onboarding και τον έλεγχο κυρώσεων.
Την ίδια στιγμή, όμως, όπως είπε, δημιουργεί νέους κινδύνους, όπως deepfakes, συνθετικές ταυτότητες, αυτοματοποιημένη απάτη, αλγοριθμικές προκαταλήψεις και ζητήματα διαφάνειας και λογοδοσίας.
«Η πρόκληση πλέον δεν είναι αν θα χρησιμοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη. Αυτή η συζήτηση έχει τελειώσει. Η πρόκληση είναι αν μπορούμε να διαχειριστούμε υπεύθυνα την τεχνολογία, διατηρώντας την ανθρώπινη κρίση, την ηθική, την αναλογικότητα και την εμπιστοσύνη», τόνισε.
Κλείνοντας, ο Γρηγόρης Δελλάς υπογράμμισε ότι το μέλλον της συμμόρφωσης δεν θα καθοριστεί από το ποιος διαθέτει τα περισσότερα τμήματα ή τις μεγαλύτερες πολιτικές, αλλά από το ποιος μπορεί να οικοδομήσει εμπιστοσύνη σε μια εποχή αβεβαιότητας.
«Η συμμόρφωση δεν αφορά πλέον μόνο την προστασία των οργανισμών από τις ρυθμιστικές αρχές. Αφορά ολοένα και περισσότερο την προστασία των ίδιων των οργανισμών και της κοινωνίας από την αστάθεια. Και αυτή είναι μια ευθύνη που ανήκει σε όλους μας», κατέληξε, παραπέμποντας σε αφρικανική παροιμία: «Αν θέλεις να πας γρήγορα, πήγαινε μόνος. Αν θέλεις να πας μακριά, πήγαινε μαζί με άλλους».
Diamond Sponsor: ECOMMBX
Platinum Sponsor: Freedom Holding Corp.
Gold Sponsors: Treppides, XM
Silver Sponsors: Complyport, KPMG, Moebius, Zygos
Supporters: ACAMS Cyprus Chapter, ACCA, ACEMPI, CCA, ICAEW, Primetel, The Marshall Islands Registry
With the support of: ACB, ACFE, Cyprus Bar Association, CIF, CFA Society, CYFA, Institute of Internal Auditors
Communication Sponsors: CBN News, GOLD, IN Business
