Την ώρα που το κόστος ηλεκτρισμού παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα και ενώ ο κίνδυνος για νέες περικοπές ρεύματος κατά τους καλοκαιρινούς μήνες παραμένει ορατός, μια μεγάλη ιδιωτική επένδυση στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής βρίσκεται ακόμη σε αναμονή, λόγω εκκρεμοτήτων που μπορούν να επιλυθούν, εφόσον υπάρξει η αναγκαία βούληση.
Πρόκειται για τον πρώτο ιδιωτικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Power Energy Cyprus Ltd, θυγατρικής του Ομίλου Cyfield, μια επένδυση που ξεπερνά τα €200 εκατομμύρια και η οποία αναμένεται να ενισχύσει ουσιαστικά την επάρκεια ηλεκτρισμού της χώρας.
Ο σταθμός έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί με φυσικό αέριο, όταν αυτό καταστεί διαθέσιμο στην Κύπρο, με δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε τιμή έως και 30% χαμηλότερη από τα σημερινά επίπεδα.
Μέχρι τότε, λόγω της καθυστέρησης στην έλευση φυσικού αερίου, η εταιρεία έχει προχωρήσει στις απαιτούμενες τροποποιήσεις ώστε η μονάδα να λειτουργήσει προσωρινά με diesel, ενισχύοντας άμεσα το ενεργειακό μείγμα.
Η σημασία του έργου έχει αναδειχθεί ήδη από το 2019, όταν κατά την κατάθεση του θεμέλιου λίθου, ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, είχε χαρακτηρίσει τον σταθμό στρατηγικής σημασίας για την Κύπρο, σημειώνοντας ότι πρόκειται για έργο υποδομής με μεταρρυθμιστικό χαρακτήρα, ικανό να αλλάξει τον χάρτη της ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα.
- Διαβάστε ακόμη: ΠτΔ: Στρατηγικής σημασίας ο νέος ηλεκτροπαραγωγός σταθμός
- Διαβάστε επίσης: Κ. Χρυσοχός: Θεμελίωση του σημαντικότερου ιδιωτικού έργου υποδομής
Η πορεία του έργου και το ζήτημα που προέκυψε
Το έργο εξασφάλισε πολεοδομική άδεια το 2014 και άδεια οικοδομής το 2018, ενώ οι εργασίες ανέγερσης ξεκίνησαν το 2019. Η κατασκευή του βρίσκεται σήμερα στο τελικό στάδιο, με τον σταθμό να είναι πολύ κοντά στο σημείο όπου θα μπορεί να τεθεί σε λειτουργία.
Ωστόσο, ένα ζήτημα που ήγειρε η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου το 2023 έχει δημιουργήσει καθυστερήσεις στη διαδικασία ολοκλήρωσης και ανανέωσης των σχετικών αδειών. Συγκεκριμένα, τον Νοέμβριο του 2023 η ΑΗΚ κατήγγειλε στον τέως Γενικό Ελεγκτή, ότι μέρος της υποδομής του σταθμού, και συγκεκριμένα το αντλιοστάσιο, ανεγέρθηκε σε γη της Αρχής.
- Διαβάστε ακόμη: Αλλάζει τον χάρτη ηλεκτρικής ενέργειας ο 1ος ιδιωτικός ηλεκτροπαραγωγός σταθμός της PEC
Για την ιστορία, το αντλιοστάσιο είχε κατασκευαστεί στο συγκεκριμένο τεμάχιο κατόπιν σχετικών εγκρίσεων, σε σημείο που συνορεύει με τη Ναυτική Βάση «Ευάγγελος Φλωράκης». Μετά την καταγγελία, το θέμα μπήκε σε μια διαδικασία εξέτασης και ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των εμπλεκόμενων, με αποτέλεσμα να επηρεαστεί και η πορεία υλοποίησης του έργου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, καταβάλλονται πλέον προσπάθειες για εξεύρεση πρακτικής λύσης, περιλαμβανομένης και της δυνατότητας μετακίνησης του αντλιοστασίου σε παραπλήσιο τεμάχιο. Στόχος είναι να αρθούν τα εμπόδια που έχουν προκύψει, χωρίς να επηρεαστεί περαιτέρω η δυνατότητα λειτουργίας μιας υποδομής η οποία θεωρείται κρίσιμη για την ενεργειακή επάρκεια της χώρας.
Υπαρκτός ο κίνδυνος των περικοπών
Το ζήτημα, παραμένει σε εκκρεμότητα εδώ και αρκετούς μήνες, με αποτέλεσμα η συνολική πορεία του έργου να έχει καθυστερήσει. Και αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες σε ηλεκτρική ενέργεια αυξάνονται, ενώ το ηλεκτρικό σύστημα της Κύπρου δοκιμάζεται κάθε καλοκαίρι από την αυξημένη ζήτηση.
Το ενδεχόμενο περικοπών ηλεκτρικής ενέργειας δεν είναι θεωρητικό ιδιαίτερα ενόψει της καλοκαιρινής περιόδου, όταν η κατανάλωση αυξάνεται σημαντικά. Άλλωστε το πρόβλημα είχε ήδη εμφανιστεί τον Αύγουστο του 2025 όταν έγιναν περικοπές σε συγκεκριμένες περιοχές προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αυξημένη ζήτηση.
Την ίδια ώρα, οι αυξημένες ανάγκες για ηλεκτρισμό συνδέονται και με άλλες κρίσιμες υποδομές, όπως οι μονάδες αφαλάτωσης, οι οποίες καθίστανται ολοένα και πιο απαραίτητες για την κάλυψη των αναγκών της χώρας σε νερό.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η λειτουργία μιας νέας μονάδας παραγωγής ηλεκτρισμού μπορεί να προσφέρει ουσιαστικές ανάσες στο σύστημα. Μπορεί να ενισχύσει την επάρκεια, να προσθέσει παραγωγική ισχύ σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων και να συμβάλει στη λειτουργία της Ανταγωνιστικής Αγοράς Ηλεκτρισμού με περισσότερους συμμετέχοντες.
Η ανάγκη για αποφάσεις
Το ζητούμενο πλέον είναι να βρεθεί άμεσα μια λειτουργική λύση, ώστε το έργο να μπορέσει να προχωρήσει χωρίς νέες καθυστερήσεις. Η εκκρεμότητα που αφορά το αντλιοστάσιο είναι υπαρκτή και χρειάζεται να αντιμετωπιστεί με τρόπο θεσμικά σωστό. Την ίδια ώρα, όμως, η συνολική σημασία του σταθμού για το ενεργειακό σύστημα δεν μπορεί να παραγνωριστεί.
Η Κύπρος βρίσκεται σε μια περίοδο όπου χρειάζεται περισσότερη παραγωγή, περισσότερη ενεργειακή ασφάλεια και περισσότερες επενδύσεις που να μπορούν να ενισχύσουν τον ανταγωνισμό και να περιορίσουν το κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Υπό αυτά τα δεδομένα, κάθε μήνας καθυστέρησης σε ένα έργο τέτοιας κλίμακας έχει πρακτικό αντίκτυπο.
Ο πρώτος ιδιωτικός ηλεκτροπαραγωγικός σταθμός της χώρας δεν αποτελεί απλώς μια επιχειρηματική επένδυση. Είναι μια υποδομή που συνδέεται με την επάρκεια, τον ανταγωνισμό και τη δυνατότητα της Κύπρου να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες ενεργειακές της ανάγκες. Για αυτό και η επίλυση των εκκρεμοτήτων που παραμένουν ανοικτές θεωρείται πλέον ζήτημα ευρύτερου δημόσιου ενδιαφέροντος.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι καθοριστικό. Εφόσον οι εμπλεκόμενες πλευρές καταλήξουν σε λύση, ο σταθμός θα μπορέσει να μπει στην τελική ευθεία για λειτουργία, προσθέτοντας μια νέα, αναγκαία πηγή παραγωγής στο ηλεκτρικό σύστημα της Κύπρου. Σε διαφορετική περίπτωση, η χώρα κινδυνεύει να παραμείνει αντιμέτωπη με τα ίδια προβλήματα που εδώ και χρόνια ταλαιπωρούν καταναλωτές, επιχειρήσεις και την ίδια την οικονομία.
