Η εικόνα ασφάλειας που εκπέμπουν τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μπορεί να αποδειχθεί παραπλανητική, σύμφωνα με τη Société Générale, η οποία προειδοποιεί ότι η αγορά εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένου κινδύνου και ακραίας ευαισθησίας απέναντι σε γεωπολιτικά σοκ. Παρά τα μεγάλα θεωρητικά αποθέματα, η γαλλική τράπεζα εκτιμά ότι η πραγματική ποσότητα πετρελαίου που μπορεί να διοχετευθεί άμεσα στην αγορά χωρίς να δημιουργηθούν λειτουργικές δυσλειτουργίες είναι αισθητά περιορισμένη.
Η ανάλυση της τράπεζας επισημαίνει ότι το πετρέλαιο δεν λειτουργεί ως ένα απλό στατικό απόθεμα που μπορεί να αντληθεί απεριόριστα ανάλογα με τις ανάγκες. Αντίθετα, αποτελεί μέρος ενός εξαιρετικά σύνθετου και αλληλοεξαρτώμενου φυσικού συστήματος, στο οποίο η υπερβολικά γρήγορη άντληση ή αποδέσμευση αποθεμάτων μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ανισορροπίες πολύ πριν εξαντληθούν οι συνολικές ποσότητες.
Η Société Générale παρομοιάζει μάλιστα την κατάσταση με τη λειτουργία ενός ηλεκτρικού δικτύου. Θεωρητικά, η παραγωγή μπορεί να συνεχιστεί μέχρι μηδενισμού, όμως στην πράξη απαιτείται συνεχής ισορροπία ώστε να διατηρείται η σταθερότητα και η ομαλή λειτουργία του συστήματος.
Παρά τις εκτιμήσεις ότι τα αποθέματα πετρελαίου μειώνονται με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς, οι αγορές εμφανίζονται σχετικά καθησυχασμένες εξαιτίας του συνολικού μεγέθους των παγκόσμιων αποθεμάτων, τα οποία υπολογίζονται περίπου στα 7,8 δισ. βαρέλια. Ωστόσο, σύμφωνα με την τράπεζα, μόνο περίπου 600 εκατ. βαρέλια μπορούν να θεωρηθούν πραγματικά διαθέσιμα χωρίς να δημιουργηθούν σοβαρές πιέσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού.
Το «κατώφλι συναγερμού»
Στην ανάλυση της γαλλικής τράπεζας, τα 6,4 δισ. βαρέλια θεωρούνται το ελάχιστο ασφαλές επίπεδο για τη λειτουργία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Κάτω από αυτό το όριο, οι πιέσεις στις ροές και στις τιμές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν σημαντικά.
Οι πρώτες μειώσεις αφορούν κυρίως τα αποθέματα που βρίσκονται σε μεταφορά ή σε πλωτή αποθήκευση, δηλαδή τις ποσότητες που μπορούν να αξιοποιηθούν ευκολότερα και ταχύτερα. Η συγκεκριμένη κατηγορία αποθεμάτων έχει ήδη περιοριστεί κατά περίπου 200 εκατ. βαρέλια μέσα στους τελευταίους δύο μήνες.
Στη συνέχεια, οι πιέσεις μεταφέρονται στα εμπορικά αποθέματα που βρίσκονται στην ξηρά, ενώ ακολουθούν συντονισμένες αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων από κυβερνήσεις και οργανισμούς. Παράλληλα, η άνοδος των τιμών και η συρρίκνωση της διαθέσιμης προσφοράς οδηγούν σταδιακά σε περιορισμό της ζήτησης, η οποία σύμφωνα με τη Société Générale θα μπορούσε να μειωθεί έως και κατά 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Η τράπεζα επιμένει ότι το βασικό πρόβλημα της αγοράς δεν είναι η γεωλογική έλλειψη πετρελαίου αλλά η κυκλοφορία του μέσα στο σύστημα. Όπως επισημαίνεται, οι αγορές δεν αποσταθεροποιούνται επειδή δεν υπάρχει πετρέλαιο, αλλά επειδή δεν μετακινείται επαρκώς και με την απαιτούμενη ταχύτητα στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Πόσο πετρέλαιο είναι πραγματικά διαθέσιμο
Από τα συνολικά 7,8 δισ. βαρέλια παγκόσμιων αποθεμάτων, μεγάλο μέρος θεωρείται πρακτικά μη διαθέσιμο. Περίπου 2,5 δισ. βαρέλια αντιστοιχούν στο ελάχιστο επίπεδο στρατηγικών αποθεμάτων που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν χωρίς σοβαρές συνέπειες για την ενεργειακή ασφάλεια.
Επιπλέον, περίπου 1,6 δισ. βαρέλια βρίσκονται διαρκώς σε μεταφορά και πρέπει να συνεχίσουν να κυκλοφορούν για να διατηρείται η λειτουργία της αγοράς. Άλλα 800 εκατ. βαρέλια απαιτούνται για τη λειτουργία διυλιστηρίων και κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων, ενώ περίπου 500 εκατ. βαρέλια θεωρούνται τεχνικά μη αξιοποιήσιμα.
Παράλληλα, περίπου 300 εκατ. βαρέλια παραμένουν δεσμευμένα μέσα σε αγωγούς και άλλες υποδομές μεταφοράς. Με βάση αυτούς τους υπολογισμούς, το πραγματικά διαθέσιμο πετρέλαιο περιορίζεται κοντά στα 1,4 δισ. βαρέλια, στοιχείο που κατά τη Société Générale αλλοιώνει πλήρως την αίσθηση ασφάλειας που δημιουργούν τα συνολικά νούμερα των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Η τράπεζα εκτιμά επίσης ότι όσο η αγορά πλησιάζει αυτό το κρίσιμο όριο, οι τιμές θα επιταχύνουν ανοδικά προκειμένου να περιορίσουν τη ζήτηση και να αποτρέψουν περαιτέρω αποσταθεροποίηση του συστήματος.
Γεωπολιτική ένταση και OPEC+
Η Société Générale υπολογίζει ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου στην ξηρά διαμορφώθηκαν περίπου στα 6,2 δισ. βαρέλια στα τέλη Απριλίου και ενδέχεται να μειωθούν στα 5,9 δισ. έως τα μέσα Μαΐου και στα 5,8 δισ. μέχρι το τέλος του μήνα.
Από αυτά, περίπου 3,9 δισ. βαρέλια βρίσκονται στις χώρες του ΟΟΣΑ και 2,3 δισ. βαρέλια στις υπόλοιπες οικονομίες, ενώ περίπου 1,6 δισ. βαρέλια παραμένουν «εν πλω».
Η αύξηση των αποθεμάτων στη Μέση Ανατολή κατά περίπου 100 εκατ. βαρέλια τον Απρίλιο κάλυψε αντίστοιχη μείωση στην Κίνα, δημιουργώντας μια εικόνα μεγαλύτερης σταθερότητας από αυτή που πραγματικά υπάρχει στην αγορά.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να αποχωρήσουν από τον OPEC και τον OPEC+ από την 1η Μαΐου. Βραχυπρόθεσμα, η κίνηση αυτή αυξάνει την αβεβαιότητα, ενώ μακροπρόθεσμα θεωρείται αρνητική για τις τιμές, καθώς υποδηλώνει πιθανή αύξηση της παραγωγής.
Παρά ταύτα, η αντίδραση της αγοράς έδειξε πόσο κυρίαρχος παραμένει ο γεωπολιτικός παράγοντας. Αν και υπό φυσιολογικές συνθήκες μια τέτοια είδηση θα οδηγούσε σε πτώση των τιμών, το Brent crude oil ενισχύθηκε σχεδόν κατά 4%, καθώς οι ανησυχίες για την κρίση στα Στενά του Ορμούζ επισκίασαν τα θεμελιώδη στοιχεία της αγοράς.
Συνολικά, η Société Générale εκτιμά ότι η αγορά πετρελαίου εισέρχεται σε μια περίοδο εξαιρετικά αυξημένης μεταβλητότητας, όπου η περιορισμένη ρευστότητα αποθεμάτων και η γεωπολιτική αβεβαιότητα μπορούν να οδηγήσουν σε απότομες και επιθετικές διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Πηγή: newmoney
