Κατευθυντήριες γραμμές για το κλείσιμο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), δημοσίευσε τη Δευτέρα η Κομισιόν, παρέχοντας τεχνική καθοδήγηση στα κράτη μέλη για την ολοκλήρωση των τελικών σταδίων του προγράμματος χρηματοδότησης ύψους 723,8 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του NextGenerationEU.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα του NextGenerationEU και θεσπίστηκε το 2021 για την υποστήριξη της οικονομικής ανάκαμψης των κρατών μελών της ΕΕ μετά την πανδημία COVID-19, καθώς και για την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας και ανταγωνιστικότητάς τους.
Όπως αναφέρεται, οι νέες κατευθυντήριες γραμμές παρέχουν λεπτομερείς οδηγίες για τον επιχειρησιακό χειρισμό των τελικών αιτημάτων πληρωμής, λαμβάνοντας υπόψη τις ισχύουσες προθεσμίες. Παράλληλα, καθορίζουν τον τρόπο αντιμετώπισης περιπτώσεων στις οποίες ορόσημα και στόχοι δεν έχουν εκπληρωθεί πλήρως, καθώς και περιπτώσεις «ανατροπής» (reversals), όταν ένα ορόσημο θεωρείται αρχικά επιτευχθέν, αλλά στη συνέχεια διαπιστώνεται ότι δεν πληροί τις απαιτήσεις στο τελικό στάδιο αξιολόγησης.
Μεταξύ των κατευθυντήριων γραμμών περιλαμβάνεται η χρηματοδότηση μέσω πράσινων ομολόγων του NextGenerationEU, στο πλαίσιο του NextGenerationEU Green Bonds, που προβλέπει συγκεκριμένες απαιτήσεις ως προς τη χρήση των πόρων. Σε αυτό το πλαίσιο, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν στοιχεία για τις σωρευτικές δαπάνες που συνδέονται με μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις με θετικό κλιματικό δείκτη, οι οποίες αποτελούν τη βάση για την αναφορά της Κομισιόν σχετικά με τη χρήση των εσόδων από τα πράσινα ομόλογα.
Οι κατευθυντήριες γραμμές περιλαμβάνουν επίσης αναλυτικές οδηγίες για υποχρεώσεις που συνεχίζονται και μετά το 2026, όπως η υποβολή εκθέσεων, η παρακολούθηση, οι έλεγχοι και η διατήρηση δεδομένων. Στόχος είναι η διασφάλιση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακόμη και μετά τη λήξη της χρηματοδοτικής φάσης του μηχανισμού.
Παρότι η φάση εκταμίευσης του RRF ολοκληρώνεται το 2026, σημειώνεται πως τα κράτη μέλη θα πρέπει να διατηρήσουν μηχανισμούς εποπτείας και ελέγχου για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ.
Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση του RRF συνδέεται με την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που περιλαμβάνονται στα εθνικά Σχέδια Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα οποία έχουν συμφωνηθεί μεταξύ της Κομισιόν και των κρατών μελών.
Σύμφωνα με το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, η τελική προθεσμία για την επίτευξη των συμφωνημένων οροσήμων και στόχων είναι η 31η Αυγούστου 2026. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλουν τα τελευταία αιτήματα πληρωμής έως τον Σεπτέμβριο του 2026, ενώ όλες οι εκταμιεύσεις από την Κομισιόν πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
