Η κοινωνία των πολιτών βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες πιέσεις και περιορισμούς τόσο στην Ευρώπη όσο και στην ευρωμεσογειακή περιοχή, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τη συμμετοχή, τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς. Οι μεταβαλλόμενες συνθήκες δημιουργούν νέους κινδύνους για τη δημοκρατική λειτουργία, καθιστώντας αναγκαία την ανάπτυξη στρατηγικών που ενισχύουν τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών και διασφαλίζουν τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Παράλληλα, η ανάγκη για συντονισμένες πολιτικές και συνεργασίες σε τοπικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ.
Τα πιο πάνω συζητήθηκαν στο πλαίσιο του Euro-Mediterranean CSO Conference.
Ο Mohammed Hafez, Civil Society Unit Coordinator, Anna Lindh Foundation, Egypt, μετέφερε την εμπειρία από χώρες της ευρωμεσογειακής περιοχής, επισημαίνοντας ότι το περιβάλλον γίνεται ολοένα και πιο περιοριστικό για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Όπως εξήγησε, οι περιορισμοί αφορούν τη χρηματοδότηση που συχνά ελέγχεται, αλλά και τη δυνατότητα των οργανώσεων να διατηρούν άμεση επαφή με τις τοπικές κοινότητες. Αυτό, όπως σημείωσε, οδηγεί σε αυξανόμενη δυσπιστία των πολιτών, ενώ παράλληλα πολλές οργανώσεις υιοθετούν στρατηγικές επιβίωσης, προσαρμόζοντας το αφήγημα και τη δράση τους ώστε να είναι πιο αποδεκτές σε εθνικό επίπεδο, κάτι που επηρεάζει την ταυτότητά τους.
Από την πλευρά της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, ο Jan Bazyl, Executive Director, Grupa Zagranica, Poland, υπογράμμισε ότι οι περιορισμοί έχουν διαφορετική ένταση και σημασία ανά χώρα. Όπως ανέφερε, σε χώρες όπως η Πολωνία, οι οργανώσεις λειτουργούν εδώ και χρόνια υπό πίεση, επομένως η συζήτηση περί συρρίκνωσης αποκτά διαφορετική διάσταση. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αλλαγή του αφηγήματος, όπου ο ρόλος της κοινωνίας των πολιτών τίθεται υπό αμφισβήτηση, συχνά με πολιτικούς όρους, ακόμη και σε ζητήματα χρηματοδότησης. Παράλληλα, σημείωσε ότι, παρά τις προσπάθειες προσέγγισης των πολιτών μετά το 1990, το χάσμα με την κοινωνία παραμένει και η εμπιστοσύνη δεν έχει αποκατασταθεί στον βαθμό που θα έπρεπε.
Η Rebekka Blomqvist, Head of Policy and Analysis, Globalt Fokus, Denmark, ανέδειξε την οπτική των βόρειων ευρωπαϊκών χωρών και της διεθνούς συνεργασίας, εστιάζοντας κυρίως στη μείωση της χρηματοδότησης. Όπως ανέφερε, οι περικοπές στην αναπτυξιακή βοήθεια επηρεάζουν άμεσα τη δυνατότητα των οργανώσεων να υλοποιούν δράσεις και να συμμετέχουν σε διεθνή δίκτυα. Τόνισε, ωστόσο, ότι το ζήτημα συνδέεται άμεσα με θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η ελευθερία έκφρασης και συνεταιρισμού, τα οποία δέχονται πιέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Carlotta Besozzi, Director, Civil Society Europe, Belgium, εστίασε στις θεσμικές και πολιτικές εξελίξεις, επισημαίνοντας τις προκλήσεις σε επίπεδο ευρωπαϊκής πολιτικής και νομοθεσίας, σημειώνοντας ότι η κοινωνία των πολιτών δεν αναγνωρίζεται πλέον στον ίδιο βαθμό ως βασικός πυλώνας της δημοκρατίας. Όπως εξήγησε, αναπτύσσονται αφηγήματα που αμφισβητούν τη νομιμότητα, τη διαφάνεια και τον ρόλο των οργανώσεων, ενώ παράλληλα ενισχύονται πολιτικές και δυνάμεις που υιοθετούν πιο ακραίες θέσεις. Η ίδια επεσήμανε ότι αυτή η μετατόπιση επηρεάζει άμεσα τον δημόσιο διάλογο και τη διαμόρφωση πολιτικών, δημιουργώντας ένα πιο δύσκολο περιβάλλον για τη δράση της κοινωνίας των πολιτών.
Τη συζήτηση συντόνισε η Nάτια Καραγιάννη, Head of Business Development, CARDET, Cyprus.
Το Euro-Mediterranean CSO Conference διοργάνωσε το ερευνητικό κέντρο CARDET σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος EU Presidency Project (EUPP5).
