Η επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης περνά μέσα από τη συνεργασία, τη γνώση και τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, η οποία καλείται να παίξει πιο ενεργό και ουσιαστικό ρόλο τόσο στη διαμόρφωση όσο και στην υλοποίηση πολιτικών.
Στο πλαίσιο αυτό η κοινωνία των πολιτών δεν αρκείται πλέον σε ρόλο παρατηρητή, αλλά διεκδικεί θέση στο επίκεντρο των εξελίξεων, απαιτώντας διαφάνεια, λογοδοσία και πραγματική συμμετοχή εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.
Τα πιο πάνω συζητήθηκαν στο πλαίσιο του Euro-Mediterranean CSO Conference που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.
Σύμφωνα με τη Marta Garcia-Haro, Senior Manager, UN Sustainable Development Solutions Network, η πρόοδος στους SDGs βασίζεται στη σύνδεση της επιστήμης με την πολιτική και την κοινωνία. Όπως ανέφερε, το δίκτυο «είναι το μεγαλύτερο παγκόσμιο δίκτυο ακαδημαϊκών ιδρυμάτων για τους SDGs», με πέραν των 2.000 μελών και παρουσία σε όλες τις ηπείρους. Στάθηκε σε τρεις βασικούς άξονες δράσης: εκπαίδευση, τοπική προσαρμογή πολιτικών και ανάπτυξη λύσεων που «μετατρέπουν ιδέες σε πράξη». Τόνισε ότι «αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνοι μας», υπογραμμίζοντας πως οι συνεργασίες είναι το κλειδί, ενώ σημείωσε ότι τα πανεπιστήμια μπορούν να διασφαλίσουν συνέχεια στη δράση «ακόμη και όταν άλλοι θεσμοί διαταράσσονται».
Η Susana Fonseca, ZERO - Association for the Sustainability of the Earth System, Portugal, έφερε την εμπειρία από την Πορτογαλία, τονίζοντας ότι «η κοινωνία των πολιτών είναι θεμελιώδης για την υλοποίηση των SDGs». Όπως εξήγησε, η αποτελεσματικότητα αυξάνεται όταν οι οργανώσεις «ανοίγονται και συνεργάζονται με άλλους φορείς», από πανεπιστήμια μέχρι επιχειρήσεις. Υπογράμμισε ότι οι περιβαλλοντικές οργανώσεις οφείλουν να εντάσσουν τη δράση τους σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, παρουσιάζοντας τις παρεμβάσεις τους όχι μόνο ως περιβαλλοντικές αλλά ως λύσεις που «συμβάλλουν και σε άλλους στόχους», ενισχύοντας έτσι τον συνολικό αντίκτυπο.
Η Νατάσα Ιωάννου, Environmental Campaigner and Project Manager, Friends of the Earth, Cyprus, τόνισε δεχόμενη τα χειροκροτήματα του κοινού πως «βάζουμε πολλή πίεση στους εαυτούς μας… ίσως πρέπει να αρχίσουμε να βάζουμε περισσότερη πίεση στους decision makers». Κατά την ίδια οι οργανώσεις λειτουργούν ήδη ως watchdogs, ωστόσο υπάρχει ζήτημα πρόσβασης στη λήψη αποφάσεων, «από το τοπικό μέχρι το πιο υψηλό επίπεδο». Υπογράμμισε την ανάγκη διαφάνειας, λέγοντας ότι «όταν δεν ξέρουμε τι λέγεται πίσω από κλειστές πόρτες, δεν μπορούμε να συμμετέχουμε ουσιαστικά», ενώ ξεκαθάρισε πως «δεν θα πρέπει να περνά καμία νομοθεσία χωρίς τη συμβολή της κοινωνίας των πολιτών».
Ο Δρ. Θεόδωρος Ζαχαριάδης, Professor, Interim Director at the Energy, Environment and Water Research Centre, Cyprus Institute, Cyprus, επικεντρώθηκε στον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στην εφαρμογή πολιτικών. Όπως ανέφερε, «τα σχέδια είναι καλά, αλλά πρέπει να υλοποιούνται», σημειώνοντας ότι οι οργανώσεις λειτουργούν ως watchdogs που πιέζουν για εφαρμογή πολιτικών σε τομείς όπως το περιβάλλον και η ισότητα. Παράλληλα, επισήμανε ότι συμβάλλουν στο να «ενημερώνουν τόσο το κοινό όσο και τους decision makers για τις επιπτώσεις των αποφάσεων».
Η Anna Dorangricchia, Programme Manager Human Development Division, Union for the Mediterranean, Spain, ανέδειξε τη θεσμική διάσταση, σημειώνοντας ότι τα τελευταία χρόνια «ο ρόλος της κοινωνίας των πολιτών έχει δεχθεί ένα backlash». Όπως τόνισε, στο πλαίσιο της διαμόρφωσης πολιτικών «δεν μπορεί να γίνει τίποτα χωρίς τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών ως co-creator». Υπογράμμισε ότι η συμμετοχή αυτή πρέπει να αφορά όχι μόνο τη διαμόρφωση πολιτικών αλλά και την «παρακολούθηση και τη λογοδοσία», ώστε να υπάρχει ουσιαστική εμπλοκή σε όλα τα στάδια.
Τη συζήτηση συντόνισε η Χαρά Τριταίου, Educational Planning Officer at the Unit of Education for the Environment & Sustainable Development, Ministry of Education, Sport and Youth, Cyprus.
Το Euro-Mediterranean CSO Conference διοργάνωσε το ερευνητικό κέντρο CARDET σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος EU Presidency Project (EUPP5).
