Τη ρύθμιση του καταδυτικού τουρισμού στην Κύπρο, επιχειρεί το κυβερνητικό νομοσχέδιο που κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή και παραπέμφθηκε για συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Τουρισμού.
Όπως είχε αναφέρει τον περασμένο Νοέμβριο μετά την έγκρισή του από το Υπουργικό Συμβούλιο ο Υφυπουργός Τουρισμού, Κώστας Κουμής, επί της ουσίας, το Υφυπουργείο Τουρισμού μέσω του εν λόγω νομοσχεδίου, στοχεύει να καλύψει το νομοθετικό κενό που υπάρχει στον τομέα των καταδύσεων αναψυχής, επενδύοντας ουσιαστικά στην βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, καθώς επίσης και στην ενίσχυση του τομέα της ασφάλειας στον εν λόγω κλάδο.
«Ως Κυβέρνηση παραμένουμε συνεπείς στη δέσμευση μας για τη βελτίωση και αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών που εμπίπτουν στο τουριστικό πλαίσιο», πρόσθεσε.
Σύμφωνα, πάντως, με τα όσα αναφέρονται στην εισηγητική έκθεση, το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται ως «ο περί Καταδύσεων και Παρόχων Υπηρεσιών Καταδύσεων Αναψυχής Νόμος του 2025», στοχεύει στη ρύθμιση της παροχής υπηρεσιών καταδύσεων αναψυχής.
Με το νομοσχέδιο, προστίθεται, ρυθμίζεται η αδειοδότηση των παρόχων υπηρεσιών καταδύσεων αναψυχής. Στον ορισμό αυτό, περιλαμβάνονται: τα καταδυτικά κέντρα, οι σχολές εκμάθησης κατάδυσης, οι εκπαιδευτές αυτόνομης κατάδυσης, οι αδειοδοτημένοι μεταφορέα δυτών διά θαλάσσης, (μέσω εγγεγραμμένου και εγκεκριμένου ακτοπλοϊκού ή άλλου αδειοδοτημένου σκάφους) και είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπά, που παρέχουν μία ή περισσότερες από τις παραπάνω υπηρεσίες, στη βάση των διεθνών προτύπων ελέγχου και διασφάλισης των διαδικασιών, που ακολουθούνται και που συνεπάγονται την ελαχιστοποίηση του κινδύνου ατυχήματος.
Περαιτέρω, με βάση το νομοσχέδιο, στους πάροχους υπηρεσιών καταδύσεων αναψυχής θα χορηγείται τριετής άδεια.
Πρόσθετα, προβλέπεται την τήρηση μητρώου αδειοδοτημένων παρόχων υπηρεσιών καταδύσεων αναψυχής, από το Υφυπουργείο Τουρισμού, η επιβολή ποινών σε όσους παρέχουν υπηρεσίες καταδύσεων αναψυχής, χωρίς άδεια λειτουργίας, καθώς και διαδικασίες έρευνας και εξακρίβωσης, με στόχο την απόδοση ευθύνης, σε περίπτωση ατυχήματος.
Πάροχοι υπηρεσιών καταδύσεων αναψυχής
Βάσει, εξάλλου, προνοιών του νομοσχεδίου, πάροχος υπηρεσιών καταδύσεων αναψυχής σημαίνει το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που παρέχει μία ή περισσότερες από τις παρακάτω υπηρεσίες, σύμφωνα με το Εθνικό Πρότυπο CYS EN ISO 24803:
- Υπηρεσίες εκπαίδευσης αυτόνομων δυτών σύμφωνα με το πιστοποιημένο πρόγραμμα εκπαίδευσης Οργανισμού, από τον οποίο έχει εξουσιοδοτηθεί·
- Υπηρεσίες οργανωμένης κατάδυσης, που περιλαμβάνουν υπηρεσίες μεταφοράς, υποβρύχιας συνοδείας, επιτήρησης και υποστήριξης, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, που προσφέρονται από πάροχο υπηρεσιών σε αυτόνομους δύτες, οι οποίοι διαθέτουν προσόντα και εμπειρία σε επίπεδο ανάλογο με την καταδυτική δραστηριότητα·
- Υπηρεσίες καθοδηγούμενης κατάδυσης – που περιλαμβάνουν υπηρεσίες ή οργανωμένη κατάδυση κατά την οποία οι αυτοδύτες συνοδεύονται από τον πάροχο υπηρεσιών, εφόσον έχουν τα προσόντα που προβλέπονται κατά περίπτωση, από τα Εθνικά Πρότυπα Καταδύσεων Αναψυχής·
- Υπηρεσίες εκμίσθωσης καταδυτικού εξοπλισμού·
- Υπηρεσίες εισαγωγικών καταδυτικών δραστηριοτήτων·
- Κολύμβηση με μάσκα και αναπνευστήρα.
Αίτηση για άδεια λειτουργίας
Σημειώνεται πως η παροχή υπηρεσιών καταδύσεων αναψυχής υπόκειται στη χορήγηση άδειας λειτουργίας από τον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου Τουρισμού και κανένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν μπορεί να προσφέρει εκπαίδευση, προωθεί, οργανώνει ή παρέχει οποιαδήποτε υπηρεσία καταδύσεων αναψυχής, εκτός εάν το πρόσωπο αυτό διαθέτει έγκυρη άδεια λειτουργίας.
Αίτηση για χορήγηση άδειας λειτουργίας θα υποβάλλεται σε καθορισμένο-με βάση τη νομοθεσία-έντυπο, με την καταβολή εφάπαξ ποσού ύψους €200, το οποίο δεν είναι επιστρεπτέο, και ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Τουρισμού θα μπορεί να εκδίδει άδεια λειτουργίας για τις πιο κάτω κατηγορίες:
- Καταδυτικά κέντρα,
- Σχολές εκμάθησης υποβρύχιας κατάδυσης,
- Εκπαιδευτές καταδύσεων οι οποίοι λειτουργούν ως πάροχοι υπηρεσιών και δεν ανήκουν σε καταδυτικό κέντρο/σχολές εκμάθησης υποβρύχιας κατάδυσης, και
- Αδειοδοτημένο μεταφορέα δυτών διά θαλάσσης.
Η άδεια λειτουργίας εκδίδεται εφόσον ο αιτητής πληροί τις πιο κάτω προϋποθέσεις:
- Διαθέτει εκπαιδευτές με τις σχετικές ικανότητες και τα προσόντα που απαιτούνται από τους κανονισμούς και τα Εθνικά Πρότυπα Καταδύσεων Αναψυχής,
- Διαθέτει αντίγραφο έγκυρου πιστοποιητικού από διαπιστευμένο φορέα πιστοποίησης για τη συμμόρφωση του παρόχου υπηρεσιών ως προς το εθνικό πρότυπο CYS EN ISO 24803 “Recreational Diving Services – Requirements for Recreational Diving Provider” με την εκάστοτε εν ισχύει έκδοση του προτύπου,
- Διατηρεί σε ισχύ ασφαλιστική σύμβαση, για Ασφαλιστική Κάλυψη έναντι αστικής ευθύνης για Επαγγελματική αμέλεια ή από άλλο οργανισμό που ασχολείται με παροχή ασφαλειών καταδύσεων, ως πάροχος υπηρεσιών, με αδειούχο ασφαλιστική εταιρεία ή 9 διεθνώς αναγνωρισμένο αλληλασφαλιστικό συνεταιρισμό που εδρεύει σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
- Έχει προσκομίσει φωτοτυπία του δελτίου ταυτότητας ή του διαβατηρίου του και αντίγραφο λευκού ποινικού μητρώου, με ημερομηνία έκδοσης όχι προγενέστερη ενός μηνός από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης,
- Διαθέτει πιστοποιητικό φορολογικής κατοικίας, ή, είναι εγγεγραμμένος στον ΦΠΑ, στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, καθώς επίσης εγγραφή στον Έφορο Εταιρειών ως εταιρεία ή ως εμπορική επωνυμία,
- Έχει προσκομίσει ιατρική βεβαίωση, η οποία θα είναι σύμφωνη με κανονισμούς που εκδίδονται βάση του παρόντος Νόμου για όσα άτομα εμπλέκονται στις καταδυτικές δραστηριότητες. Δεν απαιτείται η προσκόμιση ιατρικής βεβαίωσης για πάροχο υπηρεσιών, που είναι φυσικό πρόσωπο, όταν αυτός δεν συμμετέχει στην εκπαίδευση αυτοδυτών, αλλά μόνο του προσωπικού, το οποίο ενδέχεται να συμμετέχει στις καταδυτικές δραστηριότητες,
- Κάθε πάροχος υπηρεσιών, που λειτουργεί ως καταδυτικό κέντρο ή σχολή, οφείλει να έχει ορισμένο Διευθυντή, ο οποίος θα είναι και ο υπεύθυνος για τη νόμιμη λειτουργία του καταδυτικού κέντρου / σχολή σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου,
- Παρέχει στατιστικά στοιχεία σύμφωνα με τους Κανονισμούς που εκδίδονται στη βάση του παρόντος Νόμου.
Βάσει, δε, των διατάξεων του νομοσχεδίου, η άδεια λειτουργίας θα διαρκεί για τρία χρόνια από την ημερομηνία έκδοσης/ανανέωσης, εκτός σε περίπτωση ανάκλησης λόγω μη εξασφάλισης της πιστοποίησης με το Εθνικό Πρότυπο CYS EN ISO 4803.
Ανάκληση άδειας
Επισημαίνεται, επίσης, πως η άδεια λειτουργίας θα δύναται να ανακληθεί από τον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου Τουρισμού, στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Όταν διαπιστωθεί σοβαρή παράβαση των διατάξεων του Νόμου και των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων Κανονισμών, από τον πάροχο υπηρεσιών, και αφού αυτή γνωστοποιηθεί γραπτώς από το Γενικό Διευθυντή προς τον πάροχο υπηρεσιών, και με την απαραίτητη αιτιολογία,
- Μετά από διαπίστωση ευθύνης του παρόχου υπηρεσιών σχετικά με θανατηφόρο καταδυτικό ατύχημα ή καταδυτικό ατύχημα, το οποίον έχει προκαλέσει μόνιμη σοβαρή αναπηρία με βάση πόρισμα Κρατικού Ιατροσυμβουλίου, κατόπιν διαταγής του Δικαστηρίου, κατόπιν σχετικής αίτησης από τη Νομική Υπηρεσία, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα,
- Όταν οποιαδήποτε από τις προϋποθέσεις χορήγησής της άδειας παρόχου εκλείψει, οπότε γίνεται οριστική ανάκληση της άδειας λειτουργίας, και
- Όταν διαπιστωθεί αλλαγή στο πλαίσιο των υπηρεσιών, που διενεργεί ο πάροχος υπηρεσιών και στη φύση των παρεχόμενων υπηρεσιών του, χωρίς την έγκριση του Γενικού Διευθυντή, που θα καθιστούσε την παροχή τέτοιων υπηρεσιών ασυμβίβαστη με τους όρους της άδειας λειτουργίας της.
Άσκηση ποινικής δίωξης
Σε ό,τι αφορά τις ποινικές ευθύνες και διώξεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του νομοσχεδίου, πάροχος υπηρεσιών, ο οποίος παρέχει υπηρεσίες καταδύσεων αναψυχής, χωρίς άδεια λειτουργίας, θα είναι ένοχος αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης θα υπόκειται σε χρηματική ποινή που δεν θα υπερβαίνει τις οκτώ χιλιάδες ευρώ (€8.000) ή σε φυλάκιση που δεν θα υπερβαίνει τα δύο χρόνια ή σε αμφότερες τις ποινές αυτές.
Επιπρόσθετα με οποιαδήποτε άλλη ποινή, που προβλέπεται από τον Νόμο, το Δικαστήριο, με την καταδίκη οποιουδήποτε προσώπου για αδίκημα, μπορεί κατά την κρίση του να διατάξει τη διακοπή της λειτουργίας του παρόχου υπηρεσιών για όσο χρονικό διάστημα θεωρήσει πρέπον.
Ακόμη, πάροχος υπηρεσιών, που δεν συμμορφώνεται με το Διάταγμα του Δικαστηρίου θα είναι ένοχος αδικήματος και θα υπόκειται σε περίπτωση καταδίκης του σε φυλάκιση για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει το ένα έτος ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις τρεις χιλιάδες ευρώ (€3.000) ή και στις δύο ποινές.
Παράλληλα, το Δικαστήριο το οποίο εκδικάζει κατηγορία εναντίον οποιουδήποτε προσώπου για αδίκημα, που διαπράχθηκε κατά παράβαση των διατάξεων του Νόμου, θα μπορεί, κατόπιν μονομερούς αιτήσεως του Γενικού Διευθυντή του Υφυπουργείου Τουρισμού, να διατάξει αναστολή της άδειας λειτουργίας, μέχρι την τελική εκδίκαση της υπόθεσης.
Τονίζεται, ακόμη, πως οποιοσδήποτε αρνείται ή παραλείπει να συμμορφωθεί προς οποιαδήποτε διάταξη του Νόμου, στην οποία δεν γίνεται ειδική πρόνοια, θα είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται σε περίπτωση καταδίκης του σε χρηματική ποινή που δεν θα υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες ευρώ (€2.000) ή σε φυλάκιση που δεν θα υπερβαίνει τους έξι μήνες ή σε αμφότερες τις ποινές αυτές.
Επίσης, οποιοσδήποτε παρεμποδίζει το Γενικό Διευθυντή, ή εξουσιοδοτημένο λειτουργό του, στην άσκηση των εξουσιών του, που του παρέχει ο Νόμος, παραλείπει να παρέχει προς αυτό όλες τις αναγκαίες διευκολύνσεις, θα είναι ένοχος αδικήματος και θα υπόκειται σε περίπτωση καταδίκης του σε χρηματική ποινή που δεν θα υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες ευρώ (€2.000) ή σε φυλάκιση που να μην υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες ή σε αμφότερες τις πιο πάνω ποινές.
Τονίζεται πως οι ποινικές διώξεις για αδικήματα κατά παράβαση του Νόμου και των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων Κανονισμών θα ασκούνται στο όνομα του Γενικού Διευθυντή του Υφυπουργείου Τουρισμού σε όλα τα Δικαστήρια και σύμφωνα με τις οδηγίες του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.
Μεταβατικές διατάξεις
Αξίζει να αναφερθεί πως προκειμένου να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος σε όλους τους παρόχους υπηρεσιών καταδύσεων αναψυχής για να εξασφαλίσουν την σχετική άδεια, στο νομοσχέδιο περιλήφθηκαν και μεταβατικές διατάξεις, σύμφωνα με τις οποίες:
- Κάθε πάροχος υπηρεσιών οφείλει εντός ενός έτους από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του Νόμου να υποβάλει αίτηση στον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου Τουρισμού για έκδοση άδειας λειτουργίας του.
- Μέχρι ο Κυπριακός Οργανισμός Προώθησης Ποιότητας να υποβληθεί επιτυχώς στην αξιολόγηση από ομότιμους του δυνάμει του άρθρου 10 του Κανονισμού (ΕΚ) αρ.765/2008, όσον αφορά τις δραστηριότητες αξιολόγησης της συμμόρφωσης για τις οποίες ζητείται διαπίστευση, αιτών φορέας πιστοποίησης μπορεί να τύχει διαπίστευσης από άλλον οργανισμό διαπίστευσης, τηρουμένων των διατάξεων του περί Διαπίστευσης, Τυποποίησης και Τεχνικής Πληροφόρησης Νόμου και των διατάξεων του Κανονισμού (ΕΚ) αρ. 765/2008.
- Όλες ανεξαιρέτως οι διατάξεις του Νόμου δεν τυγχάνουν εφαρμογής σε σχέση με την Κυπριακή Ομοσπονδία Υποβρυχίων Δραστηριοτήτων (Κ.Ο.Υ.Δ.) και τους ομίλους / σωματεία, που υπάγονται σε αυτήν, αλλά ούτε σε οποιεσδήποτε άλλες αθλητικές Ομοσπονδίες, που υπάγονται στον Κυπριακό Οργανισμό Αθλητισμού (Κ.Ο.Α.) και τους ομίλους / σωματεία που υπάγονται στις Ομοσπονδίες αυτές.
