Η ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της κυπριακής οικονομίας σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών αναταράξεων, αλλά και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της κυβέρνησης για την ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας ως νέου παραγωγικού τομέα, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης στο πλαίσιο του Nicosia Economic Congress, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη να τοποθετείται ανοιχτά ενώπιον επιχειρηματικών ηγετών.
Κατά την παρέμβασή του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα της άμυνας, σημειώνοντας ότι η ενίσχυση του αμυντικού τομέα δεν αφορά μόνο ζητήματα ασφάλειας αλλά μπορεί να συμβάλει και στη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας. Όπως ανέφερε, η Κύπρος μπορεί να αναπτύξει δυνατότητες ακόμη και σε επίπεδο εξαγωγών στον τομέα του αμυντικού εξοπλισμού, κάτι που, όπως είπε, εξετάζεται ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής ενίσχυσης της οικονομίας.
Την ίδια στιγμή, ο Πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι σε πρακτικές που, όπως ανέφερε, παρατηρούνται στη Βουλή των Αντιπροσώπων, εκφράζοντας ανησυχία για τη νομοθετική διαδικασία. Με αυστηρό τόνο σημείωσε ότι δεν είναι ένδειξη σοβαρότητας να εγκρίνονται μαζικά δεκάδες νομοθετήματα στην τελευταία συνεδρίαση της Βουλής.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, πολλές φορές του δημιουργείται η εντύπωση ότι κατατίθενται προτάσεις ακόμη και με ζητήματα συνταγματικότητας, απλώς για να παρουσιαστεί προς την κοινωνία ότι η Βουλή «προστατεύει» τους πολίτες, ενώ στη συνέχεια η κυβέρνηση καλείται να τις υπογράψει (σ.σ. ενώ είναι αντισυνταγματικές). «Ποιο μήνυμα στέλνουμε για τη χώρα;» διερωτήθηκε,
προσθέτοντας ότι οι εκλογές αφορούν το μέλλον της χώρας.
Ο Πρόεδρος άσκησε επίσης κριτική στη διαδικασία ψήφισης μεγάλου αριθμού νομοθετημάτων κατά την τελευταία συνεδρία της Ολομέλειας της Βουλής, σημειώνοντας πως «δεν γίνεται στην τελευταία συνεδρίαση της Βουλής να περνούν εκατό νομοθετήματα (με το σκεπτικό) ελάτε να τα ψηφίσουμε όλα πριν τις εκλογές. Έχω στο γραφείο απίστευτα νομοθετήματα που πέρασαν, τα οποία πρέπει να δω αν είναι αντισυνταγματικά ή αν δεν είναι, ποιά θα υπογράψω, ποιά θα στείλω πίσω», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι «δεν είναι ένδειξη, λυπούμαι που το λέω, σοβαρότητας την τελευταία στιγμή να περνούμε εκατό νομοθετήματα. Ποιο μήνυμα στέλνουμε ως χώρα; Ήρθαν, δεν ξέρω πόσες προτάσεις για το θέμα των εκποιήσεων", ανέφερε, εκφράζοντας ανησυχία για τον τρόπο λήψης αποφάσεων.
Παράλληλα, είπε ότι «κάποτε νιώθω ότι περνούν προτάσεις οι οποίες γνωρίζουν ότι είναι αντισυνταγματικές απλά και μόνο για να έρθουν σε εμένα να τις στείλω στο δικαστήριο για να έχω εγώ την ευθύνη. Δεν έχω πρόβλημα, θα το κάνω όταν είναι αντισυνταγματικό, αλλά δεν γίνεται να περνούν προτάσεις οι οποίες γνωρίζουμε ότι είναι αντισυνταγματικές απλά για να βγούμε να πούμε στον κόσμο ότι ξέρετε προσπάθησα να σας προστατεύσω, σε εισαγωγικά σας προστατεύσω, αλλά η Κυβέρνηση δεν το υπογράφει», ανέφερε.
Καταληκτικά, υπογράμμισε την ευθύνη των πολιτών, σημειώνοντας ότι «έχουμε ευθύνη εσύ, εγώ, κάθε ένας που εμάς που ψηφίζει στις εκλογές. Γι' αυτό πρέπει να ψηφίσουμε στις εκλογές, γιατί αφορά το μέλλον της χώρας μας».
Η ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας
Η πορεία της κυπριακής οικονομίας, οι προοπτικές ενίσχυσης της επιχειρηματικής δραστηριότητας και ο ρόλος της χώρας σε ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον αποτέλεσαν αντικείμενο της συζήτησης, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να συνομιλεί με επιχειρηματικούς ηγέτες για τις βασικές προκλήσεις της οικονομίας.
Στη συζήτηση τέθηκαν ζητήματα που αφορούν την ενίσχυση της επιχειρηματικής καινοτομίας στην Κύπρο, την αύξηση της παραγωγικότητας και του μεγέθους των επιχειρήσεων, καθώς και τη δημιουργία ευκαιριών για τους νέους ώστε να αναπτύξουν επαγγελματική δραστηριότητα στη χώρα.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Μίλτος Μιχαηλάς, Διευθύνων Σύμβουλος της Alpha Bank Κύπρου, ο Ιωάννης Γεωργούλας, Ανεξάρτητος Μη Εκτελεστικός Διευθυντής της ECOMMBX, ο Χρίστος Β. Βασιλείου, Διευθύνων Σύμβουλος της KPMG Limited, ο Βασίλης Πετρίδης, CEO της Laiko Cosmos Trading Ltd, και ο Παναγιώτης Πολύδωρος, Country Manager για Ελλάδα, Κύπρο και Μάλτα της Mastercard.
Αναφερόμενος αρχικά στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον αντίκτυπό τους στη διεθνή οικονομία, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έκανε λόγο για ένα «άναρχο διεθνές σύστημα», στο οποίο, όπως σημείωσε, οι επιχειρήσεις ζητούν από το κράτος σταθερότητα, προβλεψιμότητα και ασφάλεια.
Τόνισε ότι μια κυβέρνηση πρέπει να διαθέτει ξεκάθαρο σχέδιο και να λαμβάνει αποφάσεις στη βάση συγκεκριμένου ιδεολογικού και πολιτικού πλαισίου. Όπως είπε, η κυβέρνηση λειτουργεί στη βάση του κοινωνικού φιλελευθερισμού και όλες οι αποφάσεις στο Υπουργικό Συμβούλιο λαμβάνονται μέσα σε αυτό το πλαίσιο.
Ο Πρόεδρος σημείωσε επίσης ότι η διακυβέρνηση της χώρας τα τελευταία τρία χρόνια πραγματοποιείται σε συνθήκες διαδοχικών κρίσεων, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση δεν αντιδρά με ευκαιριακό τρόπο αλλά λειτουργεί με σχέδιο και προοπτική για το μέλλον της χώρας.
Αναφερόμενος στην οικονομία, υπογράμμισε ότι η Κύπρος καταγράφει από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη, ενώ για πρώτη φορά από το 2011 η χώρα βρίσκεται στην κατηγορία Alpha από όλους τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης. Παράλληλα σημείωσε ότι η ανεργία κινείται περίπου στο 5%, επίπεδο που συνιστά πλήρη απασχόληση, ενώ το δημόσιο χρέος έχει μειωθεί σημαντικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ισχυρή οικονομική πορεία της χώρας επιτρέπει στο κράτος να στηρίζει την κοινωνία σε περιόδους κρίσης, όπως συνέβη με τις πυρκαγιές στη Λεμεσό ή με τα προγράμματα στήριξης για τη στέγαση.
Το ενεργειακό κόστος, όπως ανέφερε, αποτελεί σήμερα το σημαντικότερο πρόβλημα για την κυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό ανακοίνωσε ότι σύντομα θα παρουσιαστούν σχέδια για αποθήκευση ενέργειας, ενώ στόχος είναι και η αξιοποίηση του φυσικού αερίου, με εξελίξεις που, όπως είπε, αναμένονται πριν από το τέλος Απριλίου.
Ο Πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη ενίσχυσης του εργατικού δυναμικού της χώρας και στη σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, σημειώνοντας ότι η Κύπρος διαθέτει μια εξαιρετικά δυναμική επιχειρηματική κοινότητα.
Σε ό,τι αφορά την εξωστρέφεια της οικονομίας, αναφέρθηκε σε επικείμενες διεθνείς επαφές, μεταξύ των οποίων επίσκεψη στην Ινδία, καθώς και αποστολές στο Καζακστάν και στις Ηνωμένες Πολιτείες, σημειώνοντας ότι υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για την Κύπρο.
Από την πλευρά του, ο Μίλτος Μιχαηλάς σημείωσε ότι το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, μετά τις μεταρρυθμίσεις της τελευταίας δεκαετίας, με αποτέλεσμα σήμερα οι τράπεζες να διαθέτουν ισχυρούς ισολογισμούς. Όπως ανέφερε, η σωστή εξυπηρέτηση των επενδυτών που έρχονται στην Κύπρο αποτελεί κρίσιμο ζήτημα, ενώ σημείωσε ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα στον εκσυγχρονισμό του τραπεζικού τομέα.
Ο Ιωάννης Γεωργούλας ανέφερε ότι η Κύπρος έχει καταφέρει τα τελευταία χρόνια να δημιουργήσει σταθερά θεμέλια για την επιχειρηματικότητα, εκφράζοντας εμπιστοσύνη στη στάση της κυβέρνησης απέναντι στις επενδύσεις. Εξέφρασε ωστόσο προβληματισμό για τη συνεργασία μεταξύ κυβέρνησης και Βουλής στο μέλλον, επισημαίνοντας ότι φαινόμενα λαϊκισμού μπορεί να δημιουργήσουν πολιτικό ρίσκο για τις επιχειρήσεις.
Παράλληλα εισηγήθηκε την ανάπτυξη μιας συντονισμένης εθνικής στρατηγικής για τον τομέα του fintech και των ηλεκτρονικών ιδρυμάτων πληρωμών, με τη συμμετοχή της κυβέρνησης και των εποπτικών αρχών.
Ο Χρίστος Β. Βασιλείου αναφέρθηκε στην πορεία του τομέα των επαγγελματικών υπηρεσιών, σημειώνοντας ότι έχει αποδειχθεί ανθεκτικός, ευέλικτος και δυναμικός. Όπως ανέφερε, ο τομέας συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση οικονομικών πολιτικών και στην προώθηση της Κύπρου ως επενδυτικού προορισμού, ενώ υπογράμμισε ότι τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί σημαντική εξειδίκευση που επιτρέπει στην Κύπρο να εξάγει γνώση και τεχνογνωσία.
Ο Βασίλης Πετρίδης σημείωσε ότι η κυπριακή οικονομία έχει σημαντικές προοπτικές, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενα λειτουργικά κόστη και πληθωριστικές πιέσεις. Τόνισε επίσης ότι η εξεύρεση ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τη βελτίωση της παραγωγικότητας, ενώ αναφέρθηκε και στις νέες κανονιστικές απαιτήσεις που προκύπτουν από ευρωπαϊκές πολιτικές, όπως η πράσινη φορολογία.
Ο Παναγιώτης Πολύδωρος ανέφερε ότι η παγκόσμια οικονομία είναι πλέον ιδιαίτερα διασυνδεδεμένη και υπογράμμισε τη σημασία των στρατηγικών συνεργασιών. Όπως σημείωσε, στην Κύπρο πάνω από το 40% των συναλλαγών πραγματοποιείται με τη χρήση κάρτας, προτείνοντας παράλληλα την ενίσχυση κινήτρων για τη χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών.
Τη συζήτηση συντόνισε ο Γιάγκος Χατζηγιάννης, CEO του CIM Cyprus Business School και Αντιπρόεδρος του Invest Cyprus.
