Η ενίσχυση του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού αναγνωρίζεται ως βασικός παράγοντας για την πρόληψη οικονομικών δυσκολιών και τη βελτίωση της πρόσβασης των πολιτών σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Την ίδια στιγμή, η έγκαιρη αναγνώριση ενδείξεων οικονομικής πίεσης σε άτομα και νοικοκυριά συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων.
Παράλληλα, πρακτικά εργαλεία και στρατηγικές, όπως εφαρμογές προϋπολογισμού, συμβουλευτική υποστήριξη και απλοί κανόνες λήψης οικονομικών αποφάσεων, μπορούν να ενισχύσουν την οικονομική ανθεκτικότητα και να περιορίσουν συμπεριφορές που οδηγούν σε υπερχρέωση.
Για τα ζητήματα αυτά μίλησε ο Δρ Παναγιώτης Αντρέου, Professor of Finance, Cyprus University of Technology, President, Financial Wellbeing Institute & Creator and Host, Money Doctor στο Harm Reduction Conference 2026.
Στην τοποθέτησή του ανέφερε ότι ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός αποτελεί βασικό εργαλείο για την προστασία των πολιτών από οικονομικούς κινδύνους και λανθασμένες αποφάσεις. Όπως σημείωσε, σε διεθνές επίπεδο έχει αναδειχθεί το φαινόμενο της λεγόμενης «χρηματοοικονομικής βλάβης», δηλαδή των οικονομικών απωλειών που προκύπτουν όταν οι πολίτες δεν κατανοούν βασικές έννοιες που σχετίζονται με χρηματοοικονομικά προϊόντα και υπηρεσίες.
- Διαβάστε επίσης: Η επιστήμη της μείωσης της βλάβης: Από τους περιβαλλοντικούς κινδύνους στην πρόληψη και την καινοτομία για την υγεία
- Διαβάστε επίσης: Μείωση της βλάβης και ασφάλεια στον χώρο εργασίας: Τα εργατικά ατυχήματα και οι καθοριστικοί παράγοντες
- Διαβάστε επίσης: Το φρένο για… μείωση της βλάβης στην οδική ασφάλεια: Ανταλλαγή δεδομένων και άμεση ανάκληση άδειας για επικίνδυνους οδηγούς
Αναφερόμενος σε στοιχεία από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σημείωσε ότι ο μέσος Αμερικανός χάνει περίπου 2.000 δολάρια τον χρόνο εξαιτίας λανθασμένων οικονομικών αποφάσεων που σχετίζονται με ελλιπή γνώση βασικών χρηματοοικονομικών εργαλείων και προϊόντων. Όπως εξήγησε, παρόμοιες τάσεις παρατηρούνται και σε άλλες χώρες, γεγονός που καταδεικνύει ότι πρόκειται για ένα παγκόσμιο πρόβλημα.
Παράλληλα αναφέρθηκε στη σημασία της εκπαίδευσης ήδη από το σχολείο, σημειώνοντας ότι στην Κύπρο τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει βήματα προς αυτή την κατεύθυνση και πως η εκπαίδευση στον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό θα πρέπει να συνεχίζεται και μέσω προγραμμάτων διά βίου μάθησης, ώστε οι πολίτες να μπορούν να διαχειρίζονται αποτελεσματικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό τους.
- Διαβάστε επίσης: Γρηγόρης Καμπέρης: Η αναθεώρηση Ευρωπαϊκής Φορολογικής Οδηγίας για προϊόντα καπνού και νικοτίνης και οι φόβοι για απότομες αυξήσεις
- Διαβάστε επίσης: Α. Βαφεάδης: Τετραπλάσιος ο κίνδυνος σύγκρουσης με τη χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση
- Διαβάστε επίσης: Καινοτομία και συνεργασία για μείωση κινδύνων: O ρόλος κράτους, έρευνας και επιχειρήσεων στην ανάπτυξη ασφαλέστερων λύσεων
Άνω των €3 εκατ. οι ζημιές από 10.000 περιστατικά ψηφιακής οικονομικής απάτης
Ο Δρ Αντρέου αναφέρθηκε επίσης στις νέες προκλήσεις που δημιουργεί η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, επισημαίνοντας ότι οι νέες τεχνολογίες δημιουργούν τόσο ευκαιρίες όσο και κινδύνους. Όπως σημείωσε, εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να λειτουργήσουν ως πηγές ενημέρωσης και εκπαίδευσης για οικονομικά ζητήματα, ωστόσο η ευκολία πρόσβασης στην πληροφορία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι πολίτες αποκτούν και βαθύτερη κατανόηση των χρηματοοικονομικών θεμάτων.
Τέλος, προειδοποίησε για την αύξηση των ψηφιακών οικονομικών απατών, σημειώνοντας ότι στην Κύπρο το 2023 καταγράφηκαν περίπου 10.000 περιστατικά ψηφιακής οικονομικής απάτης, με τις ζημιές να ξεπερνούν τα 3 εκατομμύρια ευρώ. Όπως υπογράμμισε, η ενίσχυση του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού αποτελεί βασικό εργαλείο προστασίας των πολιτών απέναντι σε τέτοιου είδους κινδύνους.
«Πρώτα προστασία και μετά έξοδα», κατέληξε ο Καθηγητής στέλνοντας ένα μήνυμα ορθής διαχείρισης των οικονομικών μας για αποφυγή βλάβης και ζημιών.
