Η μετάβαση προς κλιματικά ουδέτερες «μπλε» πόλεις αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις σύγχρονες κοινωνίες, απαιτώντας συντονισμό πολιτικών, θεσμών και τοπικών αρχών, αλλά και αποτελεσματική διακυβέρνηση σε όλα τα επίπεδα.
Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε συζήτηση πάνελ με τίτλο From Vision to Action: Governing the Transition to Climate-Neutral Blue Cities, στο συνέδριο «Climate Neutral Blue Cities by 2030: Accelerating Local Change under the EU Cities and Ocean Missions – Η Λεμεσός στην Πορεία για την Κλιματική Ουδετερότητα», το οποίο διοργάνωσε ο Δήμος Λεμεσού.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης εξετάστηκαν τα ζητήματα διακυβέρνησης και συντονισμού μεταξύ διαφορετικών επιπέδων διοίκησης, με έμφαση στις προκλήσεις που προκύπτουν κατά τη μετάβαση από τον στρατηγικό σχεδιασμό στην πρακτική εφαρμογή.
- Διαβάστε επίσης: Γιάννης Αρμεύτης: Η μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα είναι επείγουσα και συλλογική αποστολή
Στο πάνελ συμμετείχαν η Policy Officer in DG Research & Innovation της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Laura Hetel, ο Full Professor του Technical University of Madrid (UPM) και Director του citiES 2030, Julio Lumbreras, η International Projects Expert και CapaCITIES Coordinator του M100 Romania (UEFISCDI), Elena Simion, ο Executive Director του CLIMANET EGTC (Greece–Cyprus), Χρυσόστομος Καλογήρου, καθώς και ο Professor του Instituto Superior Técnico του University of Lisbon, Paulo Manuel Cadete Ferrão.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η Laura Hetel ανέφερε ότι «πολλοί κρατούν ένα κομμάτι από το παζλ της κλιματικής ουδετερότητας των πόλεων, αλλά δεν υπάρχει ένα κοινό “τραπέζι” για να ενωθούν αυτά τα κομμάτια», αναδεικνύοντας τα προβλήματα οριζόντιας διακυβέρνησης εντός των πόλεων, αλλά και τη δυσκολία συνεργασίας μεταξύ δημόσιου τομέα, πολιτών, ιδιωτικού τομέα και ακαδημαϊκής κοινότητας. Παράλληλα, σημείωσε ότι υπάρχει και πρόβλημα «κάθετης διακυβέρνησης», καθώς παρατηρείται ασυνέχεια και ασυμβατότητα μεταξύ τοπικού, περιφερειακού, εθνικού και ευρωπαϊκού επιπέδου, γεγονός που επηρεάζει άμεσα την υλοποίηση έργων.
Ο Julio Lumbreras σημείωσε ότι «η δύναμη βρίσκεται στη συνεργασία και όχι στον κατακερματισμό», εξηγώντας πως στην Ισπανία πόλεις ενώθηκαν κατά την περίοδο της πανδημίας με στόχο να επανασχεδιάσουν το μέλλον τους με πιο βιώσιμο και ανθεκτικό τρόπο. Όπως ανέφερε, η δημιουργία πολυ-συμμετοχικών πλατφορμών επέτρεψε στις πόλεις να συνεργαστούν αντί να ανταγωνίζονται για πόρους και επενδύσεις, επιτυγχάνοντας καλύτερα αποτελέσματα.
Η Elena Simion υπογράμμισε ότι «η δημιουργία εθνικών πλατφορμών απαιτεί χρόνο, συντονισμό και πολιτική βούληση», αναφέροντας ότι στη Ρουμανία δημιουργήθηκε ένα μοντέλο συνεργασίας μεταξύ έξι υπουργείων και πόλεων, με επίσημη έγκριση σε κυβερνητικό επίπεδο. Όπως εξήγησε, εξασφαλίστηκε αρχική χρηματοδότηση ύψους 3 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της συνεργασίας και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η εφαρμογή τέτοιων πρωτοβουλιών παραμένει μια σύνθετη διαδικασία.
Από την πλευρά του, ο Χρυσόστομος Καλογήρου ανέφερε ότι «χρειάζεται ένας οργανωμένος και θεσμικός μηχανισμός για την ωρίμανση των έργων», εξηγώντας πως η δημιουργία ενός νομικού φορέα συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου στοχεύει στην επιτάχυνση της προετοιμασίας και υλοποίησης έργων. Όπως σημείωσε, ιδιαίτερη πρόκληση αποτελεί το γεγονός ότι τα έργα εμπλέκουν διαφορετικά επίπεδα διοίκησης και απαιτούν σημαντικό χρόνο και πόρους πριν φτάσουν στο στάδιο υλοποίησης.
Ο Paulo Manuel Cadete Ferrão σημείωσε ότι «οι πόλεις δεν μπορούν να προχωρήσουν χωρίς τα κατάλληλα εργαλεία και τεχνική υποστήριξη», επισημαίνοντας ότι στην Πορτογαλία δημιουργήθηκε μια άτυπη αλλά λειτουργική πλατφόρμα συνεργασίας μεταξύ 20 πόλεων και ερευνητικών φορέων. Όπως εξήγησε, μέσα από αυτή τη συνεργασία αναπτύχθηκαν εργαλεία και λύσεις που βοηθούν τις πόλεις να αντιμετωπίσουν ζητήματα όπως η ενέργεια, η κινητικότητα και η χρηματοδότηση, με ενεργή συμμετοχή της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Η συζήτηση ανέδειξε ότι η μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα δεν είναι μόνο θέμα σχεδιασμού, αλλά κυρίως εφαρμογής, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της συνεργασίας, του συντονισμού και της ανάπτυξης νέων μηχανισμών διακυβέρνησης.
Το πάνελ συντόνισε ο Managing Director του NetZeroCities, Thomas Osdoba.
Το συνέδριο διοργανώθηκε από τον Δήμο Λεμεσού.
