Η κινητικότητα στις σύγχρονες πόλεις βρίσκεται σε φάση ριζικού μετασχηματισμού, με την ανάγκη για βιώσιμες, έξυπνες και διασυνδεδεμένες λύσεις να καθίσταται ολοένα και πιο επιτακτική.
Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε συζήτηση πάνελ με τίτλο Shaping the Mobility Systems of Tomorrow: Innovation, Integration, and the Net Zero Transition, στο συνέδριο «Climate Neutral Blue Cities by 2030: Accelerating Local Change under the EU Cities and Ocean Missions – Η Λεμεσός στην Πορεία για την Κλιματική Ουδετερότητα», το οποίο διοργάνωσε ο Δήμος Λεμεσού.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στη μετάβαση προς ολοκληρωμένα και πολυτροπικά συστήματα κινητικότητας, στη σύνδεση φυσικών και ψηφιακών υποδομών, καθώς και στη σημασία της αλλαγής συμπεριφοράς των πολιτών, ενώ εξετάστηκαν ζητήματα που αφορούν τη μείωση της εξάρτησης από το ιδιωτικό αυτοκίνητο και την προώθηση εναλλακτικών μορφών μετακίνησης.
Στο πάνελ και στις παρουσιάσεις που προηγήθηκαν συμμετείχαν ο Πρέσβης του Βασιλείου των Κάτω Χωρών στην Κυπριακή Δημοκρατία, Wouter Plomp, ο Δήμαρχος Λευκωσίας, Χαράλαμπος Προύντζος, η Μαρία Καμαργιάννη, ο Giovanni Circella, καθώς και ο Λουκάς Δημητρίου.
Ο Χαράλαμπος Προύντζος σημείωσε ότι «ενέργεια και κινητικότητα πρέπει να προχωρούν μαζί, αν θέλουμε πραγματική απανθρακοποίηση», επισημαίνοντας ότι στη Λευκωσία μόλις το 7% των μετακινήσεων πραγματοποιείται με λεωφορεία, ενώ το 93% βασίζεται στο ιδιωτικό αυτοκίνητο. Όπως εξήγησε, η πόλη εξετάζει την ανάπτυξη τραμ και τη δημιουργία της πρώτης ενεργειακής κοινότητας, της «Lefkothea Energy Community», με στόχο τη στήριξη, τόσο των νοικοκυριών όσο και της ηλεκτροκίνησης, μέσω στοχευμένου σχεδιασμού υποδομών.
Η Μαρία Καμαργιάννη υπογράμμισε ότι «ο βασικός στόχος είναι ένας: πώς θα μετακινήσουμε τους πολίτες από το ιδιωτικό αυτοκίνητο σε πιο βιώσιμα μέσα», εξηγώντας ότι οι πόλεις πρέπει να συνδυάσουν φυσικές υποδομές και ψηφιακά εργαλεία, ώστε να δημιουργήσουν ένα πιο αποδοτικό και ολοκληρωμένο σύστημα κινητικότητας. Όπως σημείωσε, πέρα από τις υποδομές, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η συμπεριφορά των πολιτών, καθώς διαφορετικές ομάδες αξιολογούν διαφορετικά τις επιλογές μετακίνησης.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο Wouter Plomp ανέφερε ότι «οι Ολλανδοί δεν γεννιούνται πάνω σε ποδήλατο», εξηγώντας πως η σημερινή κουλτούρα βιώσιμης κινητικότητας προέκυψε μέσα από σημαντικές κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές. Όπως σημείωσε, τη δεκαετία του 1970 οι ολλανδικές πόλεις αντιμετώπιζαν έντονη κυκλοφοριακή συμφόρηση και υψηλά ποσοστά θανάτων από τροχαία, γεγονός που οδήγησε σε δυναμικές αντιδράσεις από πολίτες – κυρίως γυναίκες ακτιβίστριες – που διεκδίκησαν ασφαλέστερους δρόμους για τα παιδιά τους. «Αυτή η πίεση από την κοινωνία ήταν που έφερε την αλλαγή», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η βελτίωση της οδικής ασφάλειας και η ενίσχυση της ποδηλασίας βασίστηκαν σε τρεις πυλώνες: τη χάραξη πολιτικής, τη νομοθεσία και την αυστηρή εφαρμογή της, αλλά και τον εκσυγχρονισμό των υποδομών, με τη δημιουργία εκτεταμένων δικτύων ποδηλατοδρόμων.
Από την πλευρά του, ο Giovanni Circella ανέφερε ότι «η κινητικότητα δεν αφορά μόνο την αποδοτικότητα, αλλά και την ποιότητα ζωής», αναδεικνύοντας ζητήματα όπως η οδική ασφάλεια, η ηχορύπανση, η ψυχική υγεία και η κοινωνική ισότητα στην πρόσβαση στις μεταφορές. Παράλληλα, παρουσίασε τις βασικές τάσεις που διαμορφώνουν το μέλλον της κινητικότητας, όπως η κοινόχρηστη κινητικότητα, η ηλεκτροκίνηση, η αυτοματοποίηση, η ψηφιοποίηση και οι νέες μορφές, όπως η εναέρια αστική κινητικότητα.
Ο Λουκάς Δημητρίου σημείωσε ότι «η Μεσόγειος αντιμετωπίζει ιδιαίτερες προκλήσεις μεταφορών», εξηγώντας ότι η διάσπαρτη πληθυσμιακή κατανομή και οι έντονες διαφοροποιήσεις μεταξύ αστικών και παράκτιων περιοχών καθιστούν δύσκολη την ανάπτυξη ολοκληρωμένων λύσεων. Όπως ανέφερε, τα mobility hubs που εφαρμόζονται σε χώρες της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης μπορούν να αποτελέσουν απάντηση στη βελτίωση της συνδεσιμότητας και της πολυτροπικότητας.
Τη συζήτηση συντόνισε η Secretary General του POLIS, Karen Vancluysen.
