Τις βασικές στρεβλώσεις αλλά και τις προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος στην Κύπρο ανέδειξε η συζήτηση πάνελ με τίτλο “Affordable Housing in Cyprus”, στο πλαίσιο του 20ού Real Estate, Property Development & Construction Conference & Exhibition που διοργάνωσε η Altia.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Άντης Χατζηαδάμου, Founder της Domo Properties και Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων Κύπρου, ο Filiep Loosveldt, Managing Director της Build Europe, και ο Στέφανος Πιερίδης, Γενικός Γραμματέας της ΟΣΕΟΚ, Managing Director της MEDCON και Executive Director του Karantokis Group.
Την άποψη ότι το ζήτημα της προσιτής στέγασης αποτελεί πρωτίστως πρόβλημα προσφοράς εξέφρασε ο Άντης Χατζηαδάμου, σημειώνοντας πως «πρέπει να αλλάξουμε τη συζήτηση από τις τιμές και το κόστος στο πώς αυξάνουμε την προσφορά». Όπως ανέφερε, το βασικό ερώτημα είναι «πώς θα χτίσουμε αρκετές κατοικίες για να καλύψουμε τις ανάγκες των πόλεων».
Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η αδειοδότηση αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο, εξηγώντας πως το υφιστάμενο σύστημα παραμένει χρονοβόρο και πολύπλοκο, με διαδοχικά στάδια και καθυστερήσεις που επηρεάζουν άμεσα την ταχύτητα υλοποίησης νέων αναπτύξεων. Όπως είπε, απαιτείται ένα πιο αποδοτικό πλαίσιο ώστε «να μπορέσουμε απλώς να παράγουμε αρκετά διαμερίσματα και πιο γρήγορα».
Παράλληλα, τόνισε ότι τα πρόσφατα σχέδια που περιλαμβάνουν τον ιδιωτικό τομέα κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, επισημαίνοντας ότι «οι developers είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος», καθώς διαθέτουν την κλίμακα και τη δυνατότητα να αυξήσουν την προσφορά κατοικιών στην αγορά.
Από την πλευρά του, ο Filiep Loosveldt ανέδειξε τις ευρύτερες ευρωπαϊκές προκλήσεις, σημειώνοντας ότι παρατηρείται σημαντική μείωση στις άδειες οικοδομής, ενώ το κόστος κατασκευής, η φορολογία και οι διαδικασίες αδειοδότησης δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας. Όπως εξήγησε, οι καθυστερήσεις, αλλά και οι προσφυγές που μπορεί να διαρκέσουν «δύο ή και τρία χρόνια», καθιστούν το σύστημα απρόβλεπτο και αποθαρρύνουν τους επενδυτές.
- Διαβάστε επίσης: Κωνσταντίνος Ιωάννου: Kίνητρα και αυξημένος συντελεστής «κτίζουν» 2.500 σπίτια εντός διετίας
Σύμφωνα με τον ίδιο, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην αγορά, αλλά αφορά και τα ίδια τα συστήματα που «θα έπρεπε να λειτουργούν καλύτερα», ενώ σε αρκετές χώρες η προσιτή ή κοινωνική στέγαση αντιμετωπίζεται ως αποκλειστική δραστηριότητα του δημόσιου ή μη κερδοσκοπικού τομέα. Όπως σημείωσε, ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να συμμετέχει ενεργά, τονίζοντας ότι σημασία έχει το αποτέλεσμα, δηλαδή η παραγωγή κατοικιών.
Τη θέση ότι η προσιτή στέγαση «είναι εξίσωση υλοποίησης και όχι απλώς πολιτική απόφαση» διατύπωσε ο Στέφανος Πιερίδης, υπογραμμίζοντας ότι απαιτούνται συγκεκριμένες και συχνά δύσκολες επιλογές για την εξισορρόπηση της αγοράς.
Όπως ανέφερε, η αύξηση της πυκνότητας μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερες κατοικίες, ωστόσο τα βασικά προβλήματα εντοπίζονται στον χρόνο, στις πολύπλοκες διαδικασίες και στην έλλειψη άμεσων μηχανισμών επίλυσης διαφορών, που μετακυλίουν το χρηματοδοτικό βάρος στους εργολάβους. Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε την ανάγκη για εισαγωγή υποχρεωτικής διαιτησίας ως βασικού μηχανισμού επίλυσης διαφορών.
Αναφερόμενος στους χρηματοοικονομικούς κινδύνους, εξήγησε ότι όταν δεν υπάρχει σωστή κατανομή τους και έγκαιρες πληρωμές, το επιπλέον κόστος ενσωματώνεται τελικά στο τελικό προϊόν, επιβαρύνοντας την τιμή της κατοικίας. Παράλληλα, σημείωσε ότι η πολυπλοκότητα σε θέματα βιωσιμότητας αυξάνει το κόστος, τονίζοντας την ανάγκη αξιοποίησης υφιστάμενων εργαλείων αντί για νέους μηχανισμούς.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ζήτημα της συμμόρφωσης, επισημαίνοντας ότι απαιτείται απλοποίηση των διαδικασιών και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων για τη μείωση του διοικητικού φόρτου.
Κλείνοντας, στάθηκε στην έντονη έλλειψη εργατικού δυναμικού, ιδιαίτερα σε εξειδικευμένα επαγγέλματα, η οποία «καθυστερεί την υλοποίηση έργων, αυξάνει το κόστος και καθιστά την προσιτή στέγαση μαθηματικά δύσκολη χωρίς στοχευμένες παρεμβάσεις». Όπως ανέφερε, απαιτείται επιτάχυνση των διαδικασιών για άδειες εργασίας, ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης και δημιουργία σταθερών συνθηκών για την αγορά εργασίας.
Όπως κατέληξε, «οι κατοικίες δεν γίνονται προσιτές με διατάγματα, αλλά όταν ευθυγραμμίζονται χρόνος, ρίσκο και εργασία ώστε να είναι εφικτή η υλοποίησή τους».
Tη συζήτηση συντόνισε ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων Κύπρου και Πρόεδρος του Imperio Group, Γιάννης Μισιρλής.
