Ο Malte Lohan, CEO του AmCham EU, εκτιμά ότι κατά τη διάρκεια της εξάμηνης Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η Κύπρος έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει το επιχειρηματικό περιβάλλον και να θέσει την Ένωση σε πορεία ευημερίας για τα επόμενα χρόνια. Και αυτό εξαιτίας – και όχι παρά – του μεγέθους της.
Το AmCham EU εκπροσωπεί μερικές από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη. Ποιες είναι οι πιο πιεστικές ανησυχίες των μελών σας για το σημερινό επιχειρηματικό περιβάλλον της ΕΕ;
Η φθίνουσα ελκυστικότητα της Ευρώπης για επενδύσεις, αποτελεί το κορυφαίο ζήτημα για τα μέλη μας. Μεγάλο μέρος αυτής της ανησυχίας προέρχεται από το ρυθμιστικό βάρος της ΕΕ. Εδώ και χρόνια, οι επιχειρήσεις προειδοποιούν ότι οι υπερβολικές διοικητικές απαιτήσεις, καθώς και οι ασαφείς, επικαλυπτόμενοι και αντιφατικοί κανονισμοί, καταπνίγουν την ανάπτυξη και τις επενδύσεις. Η ΕΕ πρέπει να προσφέρει ένα απλούστερο κανονιστικό περιβάλλον ώστε να διασφαλίσει την ανταγωνιστικότητά της σε παγκόσμιο επίπεδο.
Εππλέον, καθώς εμφανίζονται κανόνες ευρωπαϊκής προτίμησης σε διάφορα εργαλεία πολιτικής, οι διεθνείς εταιρείες χρειάζονται προβλέψιμες και μη διακριτικές απαιτήσεις που να ενθαρρύνουν την επένδυση και τη δημιουργία αξίας εντός της ΕΕ. Αν σχεδιαστούν λανθασμένα, μπορεί να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα: να εισάγουν διακρίσεις εις βάρος αμερικανικών εταιρειών, να στερήσουν από την ευρωπαϊκή οικονομία προϊόντα και υπηρεσίες κορυφαίας ποιότητας και να θέσουν σε κίνδυνο τα 4,6 εκατομμύρια ευρωπαϊκές θέσεις εργασίας και τα 4 τρισεκατομμύρια δολάρια άμεσων ξένων επενδύσεων που αυτές φέρνουν.
Πώς θα χαρακτηρίζατε την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, ιδιαίτερα σε σύγκριση με τις ΗΠΑ και την Ασία;
Η υπερρύθμιση και η απρόβλεπτη πολιτική, έχουν επιβαρύνει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Η έκθεση Draghi του 2024 δείχνει ότι το χάσμα ΑΕΠ μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ αυξήθηκε από περίπου 15% το 2002 σε 30% το 2023. Παράλληλα, το ΔΝΤ εκτιμά ότι το πραγματικό ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 4,1% στην Ασία το 2026, έναντι μόλις 1,4% στην Ευρώπη.
Οι αριθμοί είναι σαφείς: η ΕΕ πρέπει να υλοποιήσει τη δέσμευσή της για ενίσχυση της μακροπρόθεσμης επενδυτικής ελκυστικότητας. Παρ’ όλα αυτά, η Ευρώπη εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα. Με 450 εκατομμύρια καταναλωτές, υψηλά καταρτισμένο εργατικό δυναμικό και κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, η Ενιαία Αγορά αποτελεί τον βασικότερο παράγοντα προσέλκυσης ξένων επενδύσεων στην Ευρώπη. Αυτό καθιστά την ΕΕ κρίσιμο πυλώνα για τις παγκόσμιες δραστηριότητες των αμερικανικών εταιρειών: το 55% των ξένων εσόδων τους προέρχεται από την Ευρώπη, περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο. Για σύγκριση, ολόκληρη η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού αντιστοιχεί μόλις στο 20%.
Η ΕΕ έχει ακόμη δρόμο για να ανακτήσει την διεθνή ανταγωνιστικότητά της, αλλά αν το πετύχει, μπορεί να συναγωνιστεί οποιαδήποτε άλλη περιοχή του κόσμου σε οικονομικές ευκαιρίες.
Πώς θα περιγράφατε τη σημερινή κατάσταση των οικονομικών σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ;
Οι αναταράξεις στις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ τον τελευταίο χρόνο έχουν ασκήσει σημαντική πίεση στις επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Πέρα από το άμεσο κόστος των δασμών, οι εντάσεις αυτές δημιούργησαν αβεβαιότητα για την διατλαντική οικονομία των 9,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, με άμεσες επιπτώσεις στις επενδύσεις.
Ωστόσο, τα διακυβεύματα είναι πολύ μεγάλα για να επιτραπεί η αποδυνάμωση της εταιρικής σχέσης: πρόκειται για τη μεγαλύτερη εμπορική σχέση στον κόσμο, που στηρίζει 16 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και ενισχύει την ευρωπαϊκή ευημερία και ασφάλεια. Για τις αμερικανικές εταιρείες ειδικότερα, η Ευρώπη φιλοξενεί το 64% των ξένων περιουσιακών τους στοιχείων.
Δεν υπάρχει λόγος η διατλαντική οικονομία να μην συνεχίσει να ευημερεί, εφόσον ΕΕ και ΗΠΑ διαχειριστούν τις σημερινές εντάσεις προσεκτικά και με σεβασμό. Πέρσι οι δύο πλευρές διαπραγματεύθηκαν με μεγάλη προσπάθεια τη Συμφωνία-Πλαίσιο ΕΕ-ΗΠΑ. Στο εξής, η εφαρμογή της αποτελεί τον καλύτερο τρόπο σταθεροποίησης της σχέσης και παροχής βεβαιότητας στις επιχειρήσεις και τους πολίτες που εξαρτώνται από αυτήν.
Ποιες πολιτικές είναι πιο κρίσιμες για να παραμείνει η Ευρώπη ελκυστική για μακροπρόθεσμες άμεσες ξένες επενδύσεις;
Για μακροπρόθεσμες άμεσες επενδύσεις, οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη χρειάζονται τρεις προϋποθέσεις: προβλέψιμο διατλαντικό περιβάλλον εμπορίου και επενδύσεων, πιο ανταγωνιστική ευρωπαϊκή οικονομία και μια Ευρώπη ανοικτή σε όσους συμβάλλουν στην ανάπτυξή της.
Η ΕΕ πρέπει να μειώσει τα εμπόδια στο εμπόριο εντός της Ενιαίας Αγοράς και να περιορίσει τα κανονιστικά βάρη. Με τον εξορθολογισμό των επικαλυπτόμενων και αντιφατικών ρυθμίσεων και με συνεκτική εφαρμογή τους, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής μπορούν να επιτρέψουν στην ευρωπαϊκή οικονομία να λειτουργήσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων της.
Τέλος, η Ένωση οφείλει να παραμείνει πιστή στην ανοικτότητα και στον θεμιτό ανταγωνισμό που έχουν τροφοδοτήσει δεκαετίες ανάπτυξης. Ο προστατευτισμός και η διακριτική εφαρμογή κριτηρίων ευρωπαϊκής προτίμησης θα υπονόμευαν — αντί να ενισχύσουν — την ανθεκτικότητα της ΕΕ. Η διαφοροποίηση εφοδιαστικών αλυσίδων, οι συνεργασίες και η έμφαση στη δημιουργία ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας μπορούν να ανταμείψουν την πραγματική οικονομική συμβολή και να ενισχύσουν την επενδυτική ελκυστικότητα.
Υπάρχει περιθώριο ενίσχυσης της σχέσης του AmCham EU με το AmCham Cyprus;
Ενόψει της Προεδρίας της χώρας στην ΕΕ, το AmCham Cyprus υπήρξε βασικός εταίρος στον σχεδιασμό των επαφών μας με την κυβέρνηση για την υποστήριξη της επικείμενης Προεδρίας. Όπως και το AmCham EU, έτσι και το AmCham Cyprus διαχειρίζεται διαφορετικά μέλη, προτεραιότητες και κουλτούρες και αυτή η ισορροπία καθιστά τους οργανισμούς μας φυσικούς εταίρους για γεφύρωση διαφορών εντός της ΕΕ και πέραν του Ατλαντικού.
Τα μέλη μας πρέπει να συνεχίσουν να ακούγονται καθώς η Κύπρος καθοδηγεί την Ένωση σε μια κρίσιμη περίοδο, και θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με το AmCham Cyprus προς αυτή την κατεύθυνση τους επόμενους μήνες και μετά.
Από την οπτική του AmCham EU, ποιο ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν μικρότερα κράτη-μέλη όπως η Κύπρος στην ευρύτερη οικονομική και επενδυτική στρατηγική της Ένωσης;
Ακριβώς επειδή η Κύπρος είναι μικρότερο κράτος-μέλος, μπορεί να διαδραματίσει δυσανάλογα μεγάλο ρόλο στη διαμόρφωση του οικονομικού μέλλοντος της ΕΕ. Χωρίς τα πλεονεκτήματα μεγάλης γεωγραφικής έκτασης και πληθυσμού, τα μικρά κράτη βασίζονται στη διαπραγμάτευση και στη δημιουργία συμμαχιών για την επίτευξη των στόχων τους.
Αξιοποιώντας τις διπλωματικές δεξιότητες που ανέπτυξε στα 22 χρόνια συμμετοχής της στην ΕΕ, η Κύπρος έχει την ευκαιρία να καθοδηγήσει την Ένωση σε μια καθοριστική στιγμή και να προωθήσει μια προβλέψιμη διατλαντική ατζέντα και ένα πρακτικό, απλουστευμένο κανονιστικό πλαίσιο.
Εξαιτίας — και όχι παρά — του μεγέθους της, η χώρα μπορεί να βελτιώσει το επιχειρηματικό περιβάλλον και να θέσει την ΕΕ σε πορεία ευημερίας για τα επόμενα χρόνια.
*Σειρά θεμάτων από το cover story του περιοδικού Gold Φεβρουαρίου για τις εμπορικές και επιχειρηματικές σχέσεις Κύπρου–ΗΠΑ και για το πώς οι αμερικανικές εταιρείες αξιοποιούν τα πλεονεκτήματα της Κύπρου ως επιχειρηματικής βάσης.
