Τις βασικές θέσεις του ΕΛΑΜ για την οικονομία, καθώς και επιμέρους πτυχές της, όπως η φορολόγηση των τραπεζών, η φορολογική μεταρρύθμιση και η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, αναλύει σε συνέντευξή του στο InBusinessNews ο τέως Δήμαρχος Στροβόλου και αριστίνδην υποψήφιος του κόμματος στην επαρχία Λευκωσίας, Ανδρέας Παπαχαραλάμπους.
Σε ό,τι αφορά ειδικότερα το ζήτημα της φορολόγησης τραπεζών, ο κ. Παπαχαραλάμπους αφού εξηγεί την πρόταση του Κινήματος, αναλύει και τις διαφορές με την πρόταση που κατέθεσε το ΑΚΕΛ για το ίδιο θέμα, τονίζοντας πως «η δική μας πρόταση είναι μετριοπαθής και στοχευμένη».
Απαντώντας, δε, στις ανησυχίες που εκφράζονται, κυρίως από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, αφού αναφέρει πως δεν τις συμμερίζεται, υποδεικνύει πως η πρόταση του ΕΛΑΜ δεν τιμωρεί τις τράπεζες, αλλά και ούτε υπονομεύει τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.
Παράλληλα και παρότι αναγνωρίζει ότι οι τράπεζες είναι πολύ σημαντικός τομέας της οικονομίας, τονίζει πως «σήμερα που παρουσιάζουν ισχυρή κερδοφορία, θεωρώ λογικό να υπάρχει μια περιορισμένη, αλλά δίκαιη συνεισφορά προς την οικονομία και την κοινωνία».
Όσον αφορά τη φορολογική μεταρρύθμιση, αφού αναγνωρίζει πως κάθε μεταρρύθμιση χρειάζεται συνεχή αξιολόγηση, υπογραμμίζει ότι πρέπει να δοθεί περισσότερη έμφαση στη στήριξη της μεσαίας τάξης και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που αποτελούν τον βασικό πυλώνα της κυπριακής οικονομίας.
Αναφορικά με τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, ο κ. Παπαχαραλάμπους τονίζει πως αυτή θα πρέπει να διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του συστήματος, αλλά και δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών.
Περαιτέρω στη συνέντευξή του στο InBusinessNews, ο αριστίνδην υποψήφιος Βουλευτής του ΕΛΑΜ σχολιάζει τόσο το υψηλό κόστος ενέργειας, όσο και το στεγαστικό πρόβλημα, ενώ παραθέτει τις απόψεις του Κινήματος για το κυπριακό επιχειρείν.
Οι θέσεις για την οικονομία
Κύριε Παπαχαραλάμπους, αρχικά θα θέλαμε εν συντομία να μας παραθέσετε τις βασικές θέσεις του ΕΛΑΜ για την οικονομία.
Οι θέσεις του ΕΛΑΜ για την οικονομία βασίζονται στις πραγματικές ανάγκες της κυπριακής οικονομίας και στις προκλήσεις που υπάρχουν στο διεθνές περιβάλλον. Στόχος μας είναι μια οικονομία παραγωγική, ανταγωνιστική και κοινωνικά δίκαιη, που αναπτύσσεται, αλλά ταυτόχρονα διασφαλίζει κοινωνική συνοχή και εθνική κυριαρχία.
Στηρίζουμε την ελεύθερη οικονομία, την ιδιωτική πρωτοβουλία και την επιχειρηματικότητα ως βασικούς πυλώνες ανάπτυξης. Πιστεύουμε σε ένα σταθερό και φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον, που τους επιτρέπει να επενδύουν, να καινοτομούν και να δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας.
Θέτουμε ως προτεραιότητα την προσέλκυση επενδύσεων σε στρατηγικούς τομείς όπως η ενέργεια, η τεχνολογία, η έρευνα και καινοτομία, η υγεία, η ναυτιλία και ο τουρισμός.
Παράλληλα, υποστηρίζουμε πολιτικές που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, όπως φορολογική σταθερότητα, απλοποίηση διαδικασιών για τις επιχειρήσεις, επενδύσεις σε σύγχρονες υποδομές και αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.
Ταυτόχρονα, όμως, θεωρούμε σημαντικό οι επενδύσεις να γίνονται με σεβασμό στα στρατηγικά συμφέροντα της χώρας, αποφεύγοντας πρακτικές που οδηγούν σε ανεξέλεγκτη εκποίηση γης ή κρίσιμων πόρων σε ξένα συμφέροντα.
Τέλος, πιστεύουμε ότι η ανάπτυξη πρέπει να έχει και κοινωνικό αντίκτυπο, στηρίζοντας ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες όπως πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες, μονογονεϊκά νοικοκυριά, χαμηλοσυνταξιούχους, χαμηλόμισθους και άτομα με αναπηρίες.
Φορολόγηση τραπεζών
Σε ό,τι αφορά επιμέρους πτυχές και ειδικά στο θέμα των τραπεζών, το ΕΛΑΜ κατέθεσε πρόσφατα μία πρόταση για επιπρόσθετη φορολόγηση τους. Τι προνοεί αυτή η πρόταση και πού στοχεύει;
Το ΕΛΑΜ κατέθεσε πρόταση για τροποποίηση του «περί Επιβολής Ειδικού Φόρου Πιστωτικού Ιδρύματος Νόμου», ώστε ο ειδικός φόρος επί των συνολικών καταθέσεων των τραπεζών να αυξηθεί σημαντικά.
Θεωρούμε δίκαιο ένα μέρος των υπερκερδών των τραπεζών να επιστραφεί πίσω στην κοινωνία
Η πρόταση βασίζεται στην πεποίθησή μας ότι ένα μέρος των σημαντικών κερδών που παρουσιάζουν σήμερα οι τράπεζες δεν προέρχεται αποκλειστικά από τη δική τους επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά και από τις αυξήσεις επιτοκίων που προέκυψαν λόγω της νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού.
Θεωρούμε λοιπόν δίκαιο ένα μέρος αυτών των υπερκερδών να επιστραφεί πίσω στην κοινωνία. Η ρύθμιση αυτή θα ενισχύσει τα δημόσια έσοδα και μπορεί να συμβάλει στη στήριξη της κοινωνικής πολιτικής, των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Παράλληλα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το 2013 η κυπριακή κοινωνία στήριξε με μεγάλες θυσίες τη διάσωση του τραπεζικού συστήματος. Σήμερα που ο τραπεζικός τομέας παρουσιάζει ισχυρή κερδοφορία, είναι εύλογο να υπάρχει μια μεγαλύτερη ανταποδοτικότητα προς την κοινωνία.
Πάντως με αφορμή την κατάθεση τόσο της δικής σας πρότασης, όσο και του ΑΚΕΛ, καταγράφονται ήδη σωρεία αντιδράσεων, κυρίως από τις τράπεζες. Εν πρώτοις θα θέλαμε να εξηγήσετε σε τι διαφέρει η δική σας πρόταση από αυτήν του ΑΚΕΛ και τι απαντάτε στις ανησυχίες που εκφράζονται;
Η πρόταση του ΑΚΕΛ αφορά έκτακτη φορολόγηση 40% στα κέρδη των τραπεζών για συγκεκριμένα χρόνια. Η δική μας προσέγγιση είναι διαφορετική και πιο θεσμική. Προτείνουμε αύξηση ενός υφιστάμενου ειδικού τέλους που ήδη πληρώνουν οι τράπεζες, ώστε να υπάρχει μια σταθερή και προβλέψιμη συνεισφορά προς την οικονομία.
Προσωπικά θεωρώ ότι η συζήτηση πρέπει να γίνεται με ισορροπία. Οι τράπεζες είναι κρίσιμος πυλώνας της οικονομίας, αλλά όταν παρουσιάζουν υπερκέρδη, είναι λογικό ένα μέρος να επιστρέφει στην κοινωνία και στην πραγματική οικονομία.
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα όσων αντιδρούν, είναι ότι οι προτάσεις-η δική σας και του ΑΚΕΛ-σε περίπτωση που ψηφιστούν θα επιφέρουν τα αντίθετα από τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα για τους πολίτες. Πώς απαντάτε;
Δεν συμμερίζομαι αυτή την ανησυχία.
Η δική μας πρόταση είναι μετριοπαθής και στοχευμένη. Δεν τιμωρεί τις τράπεζες, ούτε υπονομεύει τη σταθερότητα του συστήματος. Αντίθετα, στόχος είναι να δημιουργηθούν περισσότερα κίνητρα για χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, ιδιαίτερα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κυπριακής ανάπτυξης.
Θεωρείτε, όμως, λογικό ένας από τους πιο σημαντικούς τομείς της οικονομίας, να καλείτε να πληρώσει επιπρόσθετες φορολογίες για στήριξη των πολιτών; Αυτό έτσι κι αλλιώς δεν είναι αποστολή του ιδίου κράτους και συνεπώς δεν θα έπρεπε να ασκήσετε πιέσεις προς την πλευρά της Κυβέρνησης για προώθηση όσων ζητείτε από άλλα έσοδα του κράτους;
Οι τράπεζες είναι πράγματι ένας πολύ σημαντικός τομέας της οικονομίας.
Ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να υπάρχει και μια ισορροπία μεταξύ κερδοφορίας και κοινωνικής ευθύνης.
Η κοινωνία στήριξε το τραπεζικό σύστημα το 2013 με μεγάλες θυσίες. Σήμερα που οι τράπεζες παρουσιάζουν ισχυρή κερδοφορία, θεωρώ λογικό να υπάρχει μια περιορισμένη, αλλά δίκαιη συνεισφορά προς την οικονομία και την κοινωνία.
Φορολογική μεταρρύθμιση και συνταξιοδοτικό
Από την αρχή του έτους τέθηκε σε εφαρμογή η φορολογική μεταρρύθμιση. Πόσο σημαντική κρίνετε την υιοθέτησή της;
Η φορολογική μεταρρύθμιση κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ιδιαίτερα θετική θεωρώ τη μεγαλύτερη στήριξη προς τις οικογένειες με παιδιά, μέσω αυξημένων εκπτώσεων και αφορολόγητου.
Για μένα, μια σύγχρονη φορολογική πολιτική πρέπει να συνδυάζει ανταγωνιστικότητα για τις επιχειρήσεις και ουσιαστική στήριξη της οικογένειας. Αυτό πιστεύω το πετυχαίνει η μεταρρύθμιση σε μεγάλο βαθμό.
Έχετε εντοπίσει κάποια σημεία που χρήζουν βελτιώσεων; Κι αν ναι, ποια είναι αυτά και τι εισηγείστε;
Κάθε μεταρρύθμιση χρειάζεται συνεχή αξιολόγηση. Προσωπικά θεωρώ ότι πρέπει να δοθεί περισσότερη έμφαση στη στήριξη της μεσαίας τάξης και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που αποτελούν τον βασικό πυλώνα της κυπριακής οικονομίας.
Μετά την φορολογική μεταρρύθμιση, η Κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο την μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού. Ποιες είναι βασικές θέσεις του Κινήματος σας για το θέμα αυτό και τι αναμένετε από πλευράς της Κυβέρνησης;
Το συνταξιοδοτικό είναι ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα για τις επόμενες δεκαετίες. Χρειάζεται μεταρρύθμιση που να διασφαλίζει βιωσιμότητα του συστήματος, αλλά και δικαιοσύνη μεταξύ γενεών.
Ένα σημείο που πιστεύω ότι πρέπει να επανεξεταστεί είναι το πέναλτι 12% στην πρόωρη σύνταξη, ώστε να γίνει πιο δίκαιο για όσους έχουν συμπληρώσει πολλά χρόνια εργασίας. Ταυτόχρονα πρέπει να υπάρξει ουσιαστική στήριξη των χαμηλοσυνταξιούχων.
Σε ό,τι αφορά το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και το μεγάλο χρέος του κράτους προς αυτό, ποια είναι η άποψή σας; Δεν θα πρέπει, επιτέλους, να αρχίσει η σταδιακή αποπληρωμή αυτού του δανείου και ταυτόχρονα να σταματήσει η άντληση κεφαλαίων από αυτό για σκοπούς χρηματοδότησης του κράτους;
Το χρέος του κράτους προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων πρέπει να αντιμετωπιστεί με σχέδιο και διαφάνεια.
Το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων πρέπει να επενδύει με ασφάλεια, διαφάνεια και μακροπρόθεσμο ορίζοντα
Χρειάζεται ένας ρεαλιστικός οδικός χάρτης σταδιακής αποπληρωμής, ώστε να ενισχυθεί η βιωσιμότητα του ταμείου χωρίς να δημιουργηθούν νέοι δημοσιονομικοί κίνδυνοι.
Στα πλαίσια της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, ένα σημείο που αναπόφευκτα να συζητηθεί είναι και η επενδυτική πολιτική του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Εσείς τι θα προτείνετε;
Το Ταμείο πρέπει να επενδύει με ασφάλεια, διαφάνεια και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Προτεραιότητα πρέπει να είναι η προστασία των εισφορών των εργαζομένων και η σταθερή απόδοση, όχι το αυξημένο ρίσκο για αποδώσεις υψηλού κινδύνου.
Υψηλό κόστος ενέργειας και στεγαστικό πρόβλημα
Ένα από τα βασικά ζητήματα που ταλανίζουν, τόσο την κοινωνία, όσο και τις επιχειρήσεις, είναι αυτό του υψηλού κόστους ενέργειας. Πώς αυτό το κόστος μπορεί να μειωθεί δραστικά; Τι ακριβώς προτείνετε;
Το ενεργειακό κόστος είναι σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Η λύση είναι η μεγαλύτερη αξιοποίηση των εγχώριων ενεργειακών πόρων, η ταχύτερη ανάπτυξη υποδομών και η ουσιαστική αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας.
Η Κύπρος έχει τις δυνατότητες να μειώσει το κόστος της ενέργειας, χρειάζεται όμως πιο αποφασιστική ενεργειακή στρατηγική.
Οι εισηγήσεις σας δεν συνεπάγονται και κάποιο κόστος για τα δημόσια οικονομικά. Έχετε υπολογίσει τον αντίκτυπο για τα κρατικά ταμεία και δεν υπάρχει κίνδυνος να οδηγηθούμε σε δύσκολα μονοπάτια;
Κάθε πρόταση πολιτικής πρέπει να είναι δημοσιονομικά υπεύθυνη. Η Κύπρος πέρασε δύσκολες εμπειρίες στο παρελθόν και δεν πρέπει να τις επαναλάβουμε.
Προσωπικά πιστεύω σε πολιτικές που στηρίζουν την ανάπτυξη χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών.
Πέραν του αυξημένου κόστους ενέργειας και της ακρίβειας βέβαια, τους πολίτες απασχολεί πάρα πολύ και το στεγαστικό πρόβλημα. Τι εισηγείστε για αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος και πώς το κράτος, χωρίς να τίθενται σε κίνδυνο τα δημόσια ταμεία, μπορεί να συμβάλει σε αυτή την κατεύθυνση;
Το στεγαστικό είναι ίσως το μεγαλύτερο κοινωνικό πρόβλημα για τη νέα γενιά. Η λύση βρίσκεται στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών μέσω συνεργασίας κράτους και ιδιωτικού τομέα, με κίνητρα για προσιτή κατοικία και στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας για νέους και νέα ζευγάρια.
Το στεγαστικό είναι ίσως το μεγαλύτερο κοινωνικό πρόβλημα για τη νέα γενιά
Αυτές είναι μερικές από τις προτάσεις του ΕΛΑΜ οι οποίες στόχο έχουν την αντιμετώπιση του στεγαστικού που δυσκολεύουν τον κύπριο πολίτη στην εξασφάλισης στέγης.
Κυπριακό επιχειρείν
Προτού κλείσουμε θα θέλαμε τις απόψεις του Κινήματος και για το κυπριακό επιχειρείν. Τι θα μπορούσε να αλλάξει ή να βελτιωθεί προκειμένου να συνεχίσει την αναπτυξιακή του πορεία; Ποιες είναι γενικότερα οι βασικές σας θέσεις για τις επιχειρήσεις;
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις της Κύπρου είναι η ραχοκοκαλιά της οικονομίας μας. Πίσω από καθεμία υπάρχει μια οικογένεια, άνθρωποι που εργάστηκαν σκληρά, πέρασαν δύσκολες περιόδους, οικονομικές κρίσεις, πανδημίες, αυξημένο κόστος ενέργειας, αλλά στέκονται όρθιοι και συνεχίζουν να δημιουργούν, να επενδύουν και να προσφέρουν θέσεις εργασίας.
Αυτοί οι άνθρωποι κράτησαν την οικονομία ζωντανή και αξίζουν ένα περιβάλλον που να τους επιτρέπει να αναπτύσσονται, χωρίς υπερβολική γραφειοκρατία και αβεβαιότητα.
Η πολιτεία οφείλει να προσφέρει σταθερό φορολογικό πλαίσιο, γρήγορες διαδικασίες, πρόσβαση σε χρηματοδότηση και ουσιαστική στήριξη της καινοτομίας.
Ταυτόχρονα, βλέπουμε σήμερα μια νέα γενιά μορφωμένων και δυναμικών Κυπρίων, που είναι εξοικειωμένη με την τεχνολογία, γνωρίζει τις διεθνείς τάσεις και έχει όλα τα εφόδια για να δημιουργήσει νέες επιχειρήσεις και να ανοίξει την οικονομία μας σε νέους τομείς. Το ίδιο ισχύει και για τις γυναίκες επιχειρηματίες, που διαδραματίζουν τεράστιο ρόλο στην οικονομική ζωή του τόπου.
Η πολιτεία πρέπει να στηρίξει αυτή τη δυναμική: να δώσει κίνητρα στη νεοφυή επιχειρηματικότητα και την καινοτομία, αλλά ταυτόχρονα να προστατεύσει και τους παραδοσιακούς παραγωγικούς τομείς της οικονομίας μας -τη γεωργία, τη μεταποίηση, τον τουρισμό και το εμπόριο- που αποτελούν τη βάση της κυπριακής ανάπτυξης εδώ και δεκαετίες.
Στόχος πρέπει να είναι μια οικονομία ανοιχτή στις νέες ιδέες αλλά ταυτόχρονα βαθιά ριζωμένη στην παραγωγή και την εργασία των Κυπρίων. Μια οικονομία που δίνει ευκαιρίες στους νέους, στηρίζει αυτούς που δημιουργούν και επιβραβεύει την προσπάθεια.
