Σε πέντε πυλώνες εστιάζονται οι εισηγήσεις του Συνδέσμου Αγοράς Ηλεκτρισμού (ΣΑΗ) με στόχο τη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος, ανάμεσά τους η εύρυθμη και αποτελεσματική λειτουργία της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, η μείωση των περικοπών ανανεώισιμών πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), η ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, η έλευση του φυσικού αερίου, όπως επίσης η ανεξαρτητοποίηση και ο εκσυγχρονισμός δικτύων.
Μιλώντας στο πλαίσιο παρουσίασης, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αγοράς Ηλεκτρισμού, Γιώργος Χρυσοχός διαβεβαίωσε ότι ο Σύνδεσμος λειτουργεί ως ομπρέλα ολόκληρης της αγοράς ηλεκτρισμού με κοινό στόχο το φθηνό ρεύμα. Την ίδια ώρα, αναφέρθηκε στις στρεβλώσεις και στα προβλήματα, με τα οποία σημαδεύτηκε η έναρξη της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, όπως οι αστοχίες των συστημάτων, με λανθασμένα και ανακριβή μετρητικά δεδομένα, η καθυστέρηση της εκκαθάρισης, τα λανθασμένα δεδομένα στην εκκαθάριση Οκτωβρίου, οι υψηλές χρεώσεις συμβιβασμού και το υψηλό κόστος για τους προμηθευτές.
Για την εύρυθμη λειτουργία της ΑΑΗ, απαιτούνται, σύμφωνα με τον ΣΑΗ, διαφάνεια και υγιής ανταγωνισμός στην αγορά ηλεκτρισμού, η ύπαρξη ανταγωνισμού μεταξύ των προμηθευτών με διαφορετικά πακέτα και τιμές, η συμμετοχή παραγωγών με βάση το πραγματικό κόστος παραγωγής , ενεργοί καταναλωτές με δυνατότητα επιλογής προμηθευτή, καθώς επίσης ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο σταθερό με αξιόπιστα δεδομένα της αγοράς.
- Διαβάστε επίσης: ΣΑΗ: Ζητά παρεμβάσεις για βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρισμού
- Διαβάστε επίσης: Γ. Χρυσοχός: Με δυσκολίες λειτουργεί η Ανταγωνιστική Αγορά Ηλεκτρισμού – «Οι συμμετέχοντες τιμολογούν στα τυφλά»
Η χαμηλή διείσδυση ΑΠΕ και η ΑΗΚ ως βασικός παίκτης
Αναλύοντας τη σημερινή κατανομή παραγωγής στην αγορά ηλεκτρισμού, ο πρόεδρος του ΣΑΗ, Γιώργος Χρυσοχός εξήγησε ότι η ΑΗΚ έχει λάβει αδειοδότηση για 28 έργα ΑΠΕ συνολικής ισχύος 171,9MW την τελευταία δωδεκαετία, εκ των οποίων λειτουργούν τα 5 με συνολική ισχύ 23MW.
Με βάση τα στοιχεία της ΡΑΕΚ, έως τον Αύγουστο του 2025, περίπου το 26% της ηλεκτρικής ενέργειας της Κύπρου προήλθε από ΑΠΕ, εκ των οποίων το 21% διακινήθηκε εμπορικά μέσω ΑΗΚ, μέσω συμβολαίων feed -in-tariff και net-billing.
Σημειώνεται ότι οι ιδιώτες ΑΠΕ που συμμετέχουν στην ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού έχουν μερίδιο μόλις 6,4% και συνολική εγκατεστημένη ισχύ 324MW, δηλαδή μειώνεται αντί να αυξάνεται η συμμετοχή, η οποία βρισκόταν περίπου στο 9%.
«Το μεγαλύτερο ποσοστό παραγόμενης ενέργειας ανέρχεται στο 72,6% και προέρχεται από την ΑΗΚ Παραγωγή. Η ΑΗΚ Προμήθεια έχει την ευχέρεια να αγοράζει από τεχνολογίες ΑΠΕ συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 416MW στην τελική τιμή των 11 σεντς την κιλοβατώρα κατόπιν ρυθμιστικής απόφασης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Χρυσοχός, εξηγώντας ότι η ΑΗΚ καθίσταται ο βασικός παίκτης στην αγορά ΑΠΕ.
Οι εισηγήσεις για μείωση της τιμής του ρεύματος
Η εύρυθμη και αποτελεσματική λειτουργία της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού αποτελεί βασική προϋπόθεση, σύμφωνα με τον ΣΑΗ για την επίτευξη της μείωσης του κόστους ηλεκτρισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, όπως επεσήμανε ο πρόεδρος του Συνδέσμου, απαιτείται διαφάνεια και υγιής ανταγωνισμός στην αγορά ηλεκτρισμού, ο αποτελεσματικός ανταγωνισμός ανάμεσα στους προμηθευτές με διαφορετικά πακέτα και τιμές, η συμμετοχή των παραγωγών με βάση το πραγματικό κόστος παραγωγής, η ύπαρξη ενεργών καταναλωτών με δυνατότητα επιλογής προμηθευτή και η σταθερότητα του ρυθμιστικού πλαισίου με αξιόπιστα δεδομένα αγοράς.
Εκ των ων ουκ άνευ θεωρείται επίσης η έλευση του φυσικού αερίου, το οποίο δύναται να μειώσει τους ρύπους κατά 40%. «Σήμερα, το κόστος του TTF (σημείου αναφοράς για τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη) βρίσκεται στα 31 Eur/MWth που είναι 25% φθηνότερο από το diesel. Η έλευση φυσικού αερίου μπορεί να μειώσει τις τιμές μέχρι και 30% σε κανονικές συνθήκες της αγοράς, ενώ με φυσικό αέριο η συμβατική παραγωγή θα είναι 7%-8% πιο παραγωγική», εξήγησε σχετικά ο Γιώργος Χρυσοχός τονίζοντας την ανάγκη δημιουργίας υποδομών για μεταφορά φυσικού αερίου.
Όσον αφορά την αναγκαία δημιουργία συστήματος αποθήκευσης ενέργειας, χρονικά τοποθετείται εντός της επόμενης διετίας. Με τις περικοπές να κυμαίνονται στο 50% για το 2025, η δημιουργία τέτοιου συστήματος θα συμβάλει στην περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ και τη μείωση του κόστους ενέργειας.
Μεγάλο είναι το ενδιαφέρον που εκδηλώνεται από τον ιδιωτικό τομέα για κεντρικά συστήματα αποθήκευσης 1018MW/3,127MWh και φωτοβολταϊκά με αποθήκευση ενέργειας 1087MW/2,900MWh.
Ένας ακόμα βασικός πυλώνας για μείωση του κόστους ηλεκτρισμού αποτελεί η ανεξαρτητοποίηση και ο εκσυγχρονισμός των δικτύων, καθώς στις ελεύθερες αγορές ηλεκτρισμού τα δίκτυα δικαιούνται και λειτουργούν πλήρως ανεξάρτητα και αμερόληπτα.
Ο ΣΑΗ προτείνει, μεταξύ άλλων, την ανεξάρτητη και αμερόληπτη λειτουργία των δικτύων σε ελεύθερες αγορές ηλεκτρισμού , τον νομικό διαχωρισμό δικτύων σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία όπως με τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ), ο εκσυγχρονισμός και η ενίσχυση των δικτύων μεταφοράς και διανομής για μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ, καθώς επίσης η επιτάχυνση της εγκατάστασης έξυπνων μετρητών για επιλογή παρόχου και δυναμική τιμολόγηση.
Ο χρονικός ορίζοντας
Ερωτηθείς για την πολυπόθητη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος και γατί αυτή δεν έχει γίνει αισθητή στους καταναλωτές, ο πρόεδρος του ΣΑΗ επεσήμανε την ανάγκη δημιουργίας περισσότερων μονάδων, αναφερόμενος σε εμπόδια που προκύπτουν για τους προμηθευτές να παράσχουν φθηνή ενέργεια.
«Ένα ποσοστό 10% της αγοράς απολαμβάνει μειωμένες τιμές, ανάμεσά τους βιομηχανίες και εμπορικοί καταναλωτές. Πρέπει να δούμε τον μέσο όρο. Η είσοδος νέων συμβατικών παικτών και η δημιουργία νέων μονάδων, αλλά και τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, η λειτουργία των οποίων αναμένεται σε 1,5 – 2 χρόνια, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για πιο φθηνή ενέργεια, η μείωση του κόστους της οποίας θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές», τόνισε σχετικά.
- Διαβάστε επίσης: Πάει Ολομέλεια το νομοσχέδιο που ανοίγει το δρόμο για ένταξη της Cyta στην ενέργεια - Παραμένουν οι ενστάσεις της ΑΗΚ
- Διαβάστε επίσης: Cyta: 5+1 αλήθειες για την είσοδό της στον τομέα της Ενέργειας
Οι ανησυχίες από την είσοδο Cyta στην αγορά ενέργειας
Καλοδεχούμενη, αλλά υπό προϋποθέσεις, θεωρείται από τον Σύνδεσμο Αγοράς Ηλεκτρισμού η είσοδος της Cyta στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, εκφράζοντας ανησυχίες για ενδεχόμενη δημιουργία δυοπωλίου (ΑΗΚ - Cyta) στην αγορά ηλεκτρισμού.
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του ΣΑΗ, Γιώργος Χρυσοχός οι νέοι παίκτες στην αγορά ενέργειας θεωρούνται καλοδεχούμενοι προκειμένου να υπάρξει υγιής ανταγωνισμός, ο οποίος θα συμβάλει στη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος προς όφελος των καταναλωτών.
Ωστόσο, όπως είπε, «η Cyta ως δυναμικό brand στη συνείδηση των καταναλωτών και ως δεσπόζων οργανισμός στην αγορά τηλεπικοινωνιών, θα έχει πιο εύκολη πρόσβαση στους καταναλωτές, δημιουργώντας ενδεχομένως ελκυστικά συνολικά πακέτα που θα φέρουν τους άλλους παρόχους σε δυσμενέστερη θέση».
