Ενώπιον του Συμβούλιο Οικονομικών και Δημοσιονομικών Θεμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ECOFIN), το οποίο συνέρχεται σήμερα Τρίτη στις Βρυξέλλες υπό την Προεδρία του Υπουργού Οικονομικών, Μάκη Κεραυνού, θα βρεθούν οι τρέχουσες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η ραγδαία άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η εν λόγω συζήτηση θα γίνει στο πλαίσιο προγεύματος εργασίας κατά τη διάρκεια του οποίου -σύμφωνα με το πρόγραμμα- θα συζητηθούν οι τρέχουσες οικονομικές εξελίξεις και όπως είναι αναμενόμενο η ενεργειακή κρίση θα μονοπωλήσει το ενδιαφέρον.
Σημειώνεται πως η σημερινή συζήτηση ανάμεσα στους Υπουργούς Οικονομικών των «27», έρχεται ως συνέχεια της χθεσινής -πρώτης σε επίπεδο Ε.Ε.- συζήτησης, τόσο στο Eurogroup, υπό την Προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, όσο και κατά τη διάρκεια της Συνάντησης Μακροοικονομικού Διαλόγου» με τους κοινωνικούς εταίρους, υπό την Προεδρία του Υπουργού Οικονομικών, Μάκη Κεραυνού.
- Διαβάστε ακόμη: Μεταξύ γεωπολιτικής έντασης και οικονομικής σταθερότητας - Γιατί η Κύπρος πρέπει να αποφύγει τον πανικό και να προστατεύσει το επιχειρείν
- Διαβάστε επίσης: Αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές: Το πετρέλαιο πλησίασε τα $120, μετοχές και ομόλογα υπό πίεση
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Υπουργός Οικονομικών, «η ανταλλαγή απόψεων με τους ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους αποτέλεσε μια πολύτιμη ευκαιρία για να συζητήσουμε τις τρέχουσες οικονομικές προοπτικές και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία».
«Οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις συνεχίζουν να δοκιμάζουν την ανθεκτικότητά μας. Αν και οι οικονομικές προοπτικές βελτιώνονται, εξακολουθούν να υπάρχουν αβεβαιότητες που μας υποχρεώνουν να παραμείνουμε προσεκτικοί», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον κ. Κεραυνό, «είχαμε επίσης μια επίκαιρη συζήτηση σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και το μέλλον της αγοράς εργασίας της Ε.Ε., ένα θέμα που έθεσε η Κυπριακή Προεδρία».
Όπως εξήγησε, «η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα. Ταυτόχρονα, δημιουργεί προκλήσεις τόσο στην αγορά εργασίας όσο και στη συνοχή των κοινωνιών μας. Για τον σκοπό αυτό, είναι κατανοητό ότι η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλες επενδύσεις σε δεξιότητες, εκπαίδευση και επανεκπαίδευση».
«Η στενή συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, θεσμικών οργάνων και κοινωνικών εταίρων θα είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα υποστηρίξει τόσο την οικονομική ανάπτυξη όσο και την κοινωνική συνοχή», κατέληξε ο Υπουργός Οικονομικών.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν χρειάζεται πανικός
Πάντως, από πλευράς Ευρωπαικών θεσμών, παρότι αναγνωρίζονται οι πολλαλπλοί κίνδυνοι που ελλοχεύουν, εντούτοις, τονίζεται πως δεν χρειάζεται πανικός, αφού-όπως φαίνεται-η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι καλύτερα προετοιμασμένη σήμερα σε σχέση με το παρελθόν.
Αυτό το μήνυμα-μάλιστα-έστειλαν, τόσο ο Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, όσο και η εκπρόσωπος της Κομισιόν για θέματα ενέργειας, Άνα-Κάισα Ίτκονεν.
Ειδικότερα ο Πρόεδρος του Eurogroup τόνισε σε συνέντευξή του στο Euronews αφού τόνισε πως «ο αντίκτυπος της αύξησης της τιμής της ενέργειας είναι σημαντικός», αναφέρθηκε -μεταξύ άλλων- στην κρίση του 2022 με το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία και την εργαλειοθήκη που έχει από τότε στα χέρια της η Ε.Ε.
«Έχουμε την εργαλειοθήκη του 2022. Δεν είμαστε ακόμα εκεί αλλά επιχειρήσεις και νοικοκυριά θα ήθελαν να γνωρίζουν την υποστήριξη που θα λάβουν σε περίπτωση που η κρίση βαθύνει. (...) η άνοδος των τιμών στην ενέργεια έχει επιπτώσεις στον πληθωρισμό όπως είδαμε και το 2022. Δεν είμαστε ακόμα εκεί, το 2022 η κρίση ήταν βαθύτερη. Πρέπει όμως να είμαστε σε εγρήγορση και να παρακολουθούμε την κατάσταση στο έδαφος», σημείωσε ο κ. Πιερρακάκης.
Περαιτέρω αφού σημείωσε πως έχει μεγάλη σημασία η διάρκεια της κρίσης και το είδος της, επισήμανε ότι η Ευρώπη είναι καλύτερα προετοιμασμένη και πως «χρειαζόμαστε συντονισμό σε ευρωπαικό επίπεδο».
«Βαθιά ανησυχητική η κατάσταση στη Μέση Ανατολά, αλλά...»
Εξάλλου σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup ο κ. Πιερρακάκης τόνισε πως «η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι βαθιά ανησυχητική», ενώ σημείωσε ότι σε αυτή την περίοδο κρίσης, «η Ε.Ε. στέκεται αλληλέγγυα με τους φίλους της στην περιοχή και με τους ανθρώπους που επηρεάζονται».
Ανέφερε ότι το 2025 ήταν μια θετική χρονιά για την ευρωπαϊκή οικονομία, με ανάπτυξη υψηλότερη από την αναμενόμενη, υποστηριζόμενη από τη σταθεροποίηση του πληθωρισμού, την ισχυρότερη εγχώρια ζήτηση, τις ανθεκτικές αγορές εργασίας και τις ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης.
«Σήμερα, ωστόσο, βρισκόμαστε σε ένα αρκετά διαφορετικό περιβάλλον. Παρακολουθούμε στενά τις αντιδράσεις των αγορών στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή οικονομία έχει την ικανότητα και την ανθεκτικότητα να απορροφά προσωρινούς κραδασμούς.
«Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για μια πιο παρατεταμένη περίοδο αστάθειας, με πιθανές διαταραχές στη ναυτιλία, αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και επιπτώσεις στον πληθωρισμό», υπογράμμισε.
Όπως είπε, η ενέργεια βρίσκεται στο επίκεντρο. «Η αστάθεια στη Μέση Ανατολή και ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία μάς υπενθυμίζουν πόσο ευάλωτες είναι οι ενεργειακές αγορές και πόσο εκτεθειμένες μπορεί να παραμένουν οι οικονομίες μας σε εξωτερικούς κραδασμούς. Παρατηρούμε ανοδικές πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και συζητήσαμε τα είδη των μέτρων που εξετάζουν τα κράτη-μέλη, καθώς και την ανάγκη να παραμείνουμε συντονισμένοι στη δράση μας ενώ παρακολουθούμε την κατάσταση επί τόπου», είπε.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εξήγησε, κατά τη συνεδρίασή του το Eurogroup εστίασε στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, στην περαιτέρω ανάπτυξη και διασύνδεση των ευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων, στη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας των ενοποιημένων ενεργειακών αγορών, καθώς και στη στήριξη επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές, ενεργειακή αποδοτικότητα και ενεργειακή ασφάλεια.
Ο κ. Πιερακάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμένει διαρκώς σε κατάσταση διαχείρισης κρίσεων. «Η στρατηγική της Ευρώπης πρέπει να υπερβαίνει την κρίση της στιγμής. Υπάρχει αυτή η δυαδικότητα στη φύση της προσέγγισής μας, διότι από τη μία πλευρά προσπαθούμε να επιλύσουμε εκκρεμή ζητήματα του παρελθόντος. Από την άλλη πλευρά, προσπαθούμε να ανταποκριθούμε στις αναδυόμενες κρίσεις και στις προκλήσεις του αύριο».
Δεν βλέπει άμεσο κίνδυνο στην προσφορά πετρελαίου και LNG η Κομισιόν
Από πλευράς της η Κομισιόν, δια της εκπροσώπου για θέματα ενέργειας, εκφράζει μεγαλύτερη ανησυχία για την ενεργειακή κρίση και λιγότερη ανησυχία για την ασφάλεια της προσφοράς.
Συγκεκριμένα η κ. Ίτκονεν ανέφερε πως «είμαστε πολύ λιγότερο ανήσυχοι για την ασφάλεια της προσφοράς από ό,τι για την υψηλή ενεργειακή κρίση. Αυτή η στιγμή αποτελεί μια τέλεια υπενθύμιση για να επικεντρωθούμε στην ενίσχυση της ενεργειακής μας ανεξαρτησίας και ανθεκτικότητας, κάτι που κάνουμε εδώ και χρόνια».
«Ο άμεσος αντίκτυπος της ενεργειακής κρίσης στη Μέση Ανατολή στις αγορές παραμένει περιορισμένος βραχυπρόθεσμα. Η Ευρώπη είναι καλά προετοιμασμένη, παρά την υψηλή έκθεση στις παγκόσμιες αγορές ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, επειδή διαθέτει καλά διαφοροποιημένη προσφορά φυσικού αερίου», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με την ίδια, «έχουμε απομακρυνθεί από την εξάρτηση από έναν προμηθευτή και έχουμε στρέψει την προσοχή μας σε ένα μίγμα προσφοράς μέσω αγωγών και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από παγκόσμιους προμηθευτές. Το ίδιο ισχύει και για το πετρέλαιο. Οι προμήθειές μας είναι διαφοροποιημένες και συμπληρώνονται από στρατηγικά αποθέματα».
Όπως εξήγησε η κ. Ίτκονεν, «ένας δεύτερος λόγος για τον οποίο ο αντίκτυπος παραμένει περιορισμένος είναι ότι η Ε.Ε. δεν εισάγει φυσικό αέριο ή πετρέλαιο από το Ιράν».
«Οι μεγαλύτεροι προμηθευτές μας σε φυσικό αέριο είναι η Νορβηγία και το υγροποιημένο φυσικό αέριο, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ δεν εισάγουμε πετρέλαιο ή φυσικό αέριο από το Ιράν», εξήγησε ακόμη.
«Δεν υπάρχει άμεση έλλειψη προσφοράς πετρελαίου στην Ευρώπη σύμφωνα με τους κανόνες μας. Όλα τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν αποθέματα 90 ημερών, κάτι που θεσπίστηκε κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα κράτη μέλη βρίσκονται μεταξύ 85 και 90 ημερών αποθεμάτων ή ισοδύναμου, συμπεριλαμβανομένων της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, οι οποίες μας έχουν αναφέρει ότι έχουν απελευθερώσει κάποια αποθέματα, αλλά αυτό δεν σχετίζεται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή», ανέφερε η ίδια.
«Για την ώρα, η κατάσταση είναι υπό έλεγχο»
Σχετικά με την απελευθέρωση αποθεμάτων, «η Επιτροπή δεν έχει ενημερωθεί από κανένα κράτος μέλος για απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων ως απάντηση στην τρέχουσα αγοραία κατάσταση».
«Υπάρχει μια Ευρωπαϊκή Ομάδα Συντονισμού Πετρελαίου που θα συναντηθεί την Πέμπτη για να αξιολογήσει την κατάσταση και να εκτιμήσει τις εξελίξεις στις παγκόσμιες αγορές», πρόσθεσε.
«Για την ώρα, η κατάσταση είναι υπό έλεγχο. Η ενεργειακή προσφορά στην Ευρώπη παραμένει σταθερή», είπε.
«Δεν έχουμε κάποιο σχόλιο να κάνουμε για τις τιμές, έχουμε δει όλες τις αναφορές στον Τύπο, παρακολουθούμε τις αυξήσεις με κάποια ανησυχία», ανέφερε. «Διαθέτουμε τα εργαλεία από τις προηγούμενες κρίσεις, ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να λάβουν μέτρα όπου χρειάζεται, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί,» δηλαδή στο σημείο για να ενεργοποιηθούν αυτά, πρόσθεσε.
Παρά την αστάθεια των τιμών, η κ. Ίτκονεν ανέφερε ότι η Ε.Ε. είναι «πολύ καλύτερα προετοιμασμένη από ό,τι ήμασταν το 2022», σημειώνοντας ότι τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου παραμένουν επαρκώς υψηλά για να καλύψουν το υπόλοιπο της θερινής περιόδου θέρμανσης.
Σχετικά με τα κράτη μέλη με τις χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ένωση, υπενθύμισε ότι «τα κράτη μέλη όπου οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας είναι οι χαμηλότερες, είναι αυτά όπου η αναλογία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των καθαρών ενεργειών στο ενεργειακό μίγμα είναι η υψηλότερη».
