Ο Μάριος Ταννούσης, CEO του Invest Cyprus, εξηγεί πώς ο Οργανισμός και η Κυβέρνηση συνεργάζονται για την προσέλκυση περισσότερων αμερικανικών εταιρειών στο νησί, για τη σύναψη συνεργασιών με αμερικανικές εταιρείες καινοτομίας και για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης προβλεψιμότητας πολιτικής που είναι ζωτικής σημασίας για τους Αμερικανούς επενδυτές.
Τι καθιστά την Κύπρο ελκυστική πύλη για αμερικανικές εταιρείες που επιδιώκουν πρόσβαση στην ΕΕ, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική;
Η Κύπρος λειτουργεί ως στρατηγική γέφυρα χάρη στη μοναδική γεωγραφική της θέση στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής. Για τις αμερικανικές εταιρείες, η Κύπρος προσφέρει ένα σταθερό, ρυθμιζόμενο από την ΕΕ περιβάλλον που λειτουργεί ως ασφαλές καταφύγιο για περιφερειακές δραστηριότητες.
Σημαντικοί παράγοντες είναι:
(α) η έναρξη του Στρατηγικού Διαλόγου Κύπρου–ΗΠΑ τον Οκτώβριο του 2024, που θεσμοθέτησε συνεργασία στην ασφάλεια, την ενέργεια και την τεχνολογία, σηματοδοτώντας υψηλό επίπεδο πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας,
(β) το νομικό σύστημα της Κύπρου, βασισμένο στις αρχές του αγγλικού Common Law, οικείο και προβλέψιμο για αμερικανικές επιχειρήσεις και νομικές ομάδες, και
(γ) η πρόσβαση σε υψηλά καταρτισμένο αγγλόφωνο εργατικό δυναμικό και ευνοϊκή πολιτική εγκατάστασης έδρας που επιτρέπει σε τεχνολογικές εταιρείες των ΗΠΑ να μετακινούν βασικό προσωπικό με ευελιξία.
Ένα ακόμη σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα είναι ότι η Κύπρος λειτουργεί στη ζώνη ώρας Ανατολικής Ευρώπης (EET), γεγονός που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να γεφυρώνουν αποτελεσματικά τα ωράρια εργασίας μεταξύ Ασίας, Ευρώπης και Αμερικής από μία μόνο τοποθεσία. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τον συντονισμό διεθνών δραστηριοτήτων, καθώς επιτρέπει επικοινωνία με Ασία και Μέση Ανατολή το πρωί και με Ευρώπη και Αμερική το απόγευμα, διευκολύνοντας απρόσκοπτες παγκόσμιες λειτουργίες για εταιρείες με διεθνείς συνεργάτες και πελάτες.
Η Κύπρος αποτελεί αξιόπιστη γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και ευρύτερης περιοχής, βασισμένη σε μακρά ιστορία ισχυρών συνεργασιών. Ως το μοναδικό κράτος-μέλος της ΕΕ στην περιοχή, διαδραματίζει εποικοδομητικό ρόλο στην προώθηση ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας. Έχει μετατρέψει τη γεωγραφία σε στρατηγικό πλεονέκτημα, διευκολύνοντας διάλογο, ανθρωπιστική ανταπόκριση και συνεργασία σε κρίσιμες στιγμές και ασκώντας επιρροή πέρα από τα σύνορά της.
Η τρέχουσα Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ ενισχύει περαιτέρω τη δυνατότητα της χώρας να διαμορφώνει την περιφερειακή και ευρωπαϊκή ατζέντα, ενώ ο διπλωματικός και γεωπολιτικός της ρόλος ενισχύει ευρύτερες οικονομικές και αμυντικές συνεργασίες. Η Κύπρος προσφέρει επίσης κάτι σπάνιο σε μια σύνθετη γειτονιά: στρατηγική σημασία σε συνδυασμό με ανθρώπινη διάσταση, δημιουργώντας χώρο όπου η συνεργασία γίνεται απτή και προσωπική.
Η Κύπρος επιδιώκει να ενισχύσει την παγκόσμια παρουσία της σε πολλούς οικονομικούς τομείς. Ποιοι παρουσιάζουν σήμερα τις ισχυρότερες επενδυτικές ευκαιρίες για αμερικανικές επιχειρήσεις;
Παρότι οι παραδοσιακοί τομείς όπως η ενέργεια παραμένουν ισχυροί, η «νέα οικονομία» είναι εκεί όπου εντοπίζεται η μεγαλύτερη ανάπτυξη. Η Κύπρος προβάλλεται ως αναδυόμενο «Tech Island», όπου αμερικανικοί κολοσσοί όπως οι DataArt, Wrike, Oracle, Microsoft, IBM, Kyndryl και NCR έχουν ήδη μακροχρόνια παρουσία, ενώ εξειδικευμένες εταιρείες ακολουθούν, όπως φάνηκε και από την πρόσφατη επίσκεψη αντιπροσωπείας της Amazon.
Στην Ανατολική Μεσόγειο αναπτύσσονται συνεργασίες με μεγάλες αμερικανικές εταιρείες όπως οι Chevron και ExxonMobil, τόσο στο φυσικό αέριο όσο και στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector για ανανεώσιμη ενέργεια.
Ελκυστικοί τομείς είναι επίσης ο βιώσιμος τουρισμός και τα ακίνητα υψηλών προδιαγραφών για διεθνείς επαγγελματίες, καθώς και η εκπαίδευση και οι βιοεπιστήμες με συνεργασίες πανεπιστημίων των ΗΠΑ για ερευνητικά κέντρα στην περιοχή.
Η εξερεύνηση του διαστήματος αποτελεί επίσης σημαντικό πεδίο: η NASA υποδέχθηκε την Κύπρο ως το 46ο κράτος που υπέγραψε τις Συμφωνίες Artemis τον Οκτώβριο του 2024, προωθώντας ειρηνική και υπεύθυνη διαστημική εξερεύνηση και συνεργασία σε αποστολές στη Σελήνη και πέραν αυτής. Η Κύπρος στοχεύει να αξιοποιήσει τη στρατηγική της θέση για να διαδραματίσει ρόλο στη διεθνή διαστημική κοινότητα.
Παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον αμερικανικών εταιρειών σε fintech, AI, κυβερνοασφάλεια και deep tech. Πώς θα ωφελήσουν αυτά την Κύπρο και το επιχειρηματικό περιβάλλον;
Το ενδιαφέρον αυτό ενισχύθηκε όταν ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έγινε ο πρώτος Πρόεδρος της Κύπρου που ηγήθηκε επενδυτικής και επιχειρηματικής αποστολής στις ΗΠΑ, συναντώντας ηγεσίες πολυεθνικών εταιρειών και οργανισμών μαζί με βασικούς υπουργούς, τον Επικεφαλής Επιστήμονα και τον Πρόεδρο του Invest Cyprus.
Η συνεργασία με τη NVIDIA (μέσω του προγράμματος Inception και τοπικών συνεργασιών) και με την Tenstorrent — πρωτοπόρο εταιρεία AI chips υπό τον Jim Keller — σηματοδοτεί στροφή προς το Deep Tech. Η Tenstorrent υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας με το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας για τη δημιουργία clusters τεχνητής νοημοσύνης και data centres, τοποθετώντας την Κύπρο ως περιφερειακό κόμβο επεξεργασίας AI.
Οι συνεργασίες αυτές προσφέρουν στις αμερικανικές εταιρείες πεδίο δοκιμών λύσεων AI και κυβερνοασφάλειας εντός ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου, ωφελώντας το τοπικό ταλέντο και προσελκύοντας εξειδικευμένα επενδυτικά κεφάλαια. Εταιρείες όπως οι Bcentriqe και Arisant δραστηριοποιούνται ήδη στην Κύπρο, ενώ επισκέψεις από Plug & Play, Tessaract και Amazon εξετάζουν δημιουργία δραστηριοτήτων στο νησί.
Ποια κανονιστικά ή φορολογικά πλεονεκτήματα προσφέρει η Κύπρος σε δομές συνδεδεμένες με τις ΗΠΑ εντός ΕΕ;
Η Κύπρος προσφέρει ένα από τα πιο ελκυστικά φορολογικά καθεστώτα στην ΕΕ, πλήρως ευθυγραμμισμένο με τα πρότυπα OECD/G20. Ο εταιρικός φόρος είναι ανταγωνιστικός στο 15%, ενώ τεχνολογικές εταιρείες των ΗΠΑ μπορούν να επωφεληθούν από πραγματικό φορολογικό συντελεστή έως 2,5% σε επιλέξιμα κέρδη από πνευματική ιδιοκτησία που αναπτύσσεται στην Κύπρο.
Υπάρχει επίσης ισχυρή Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας μεταξύ Κύπρου και ΗΠΑ, ενώ μέσω της Έκπτωσης Νοητού Τόκου (NID) ενθαρρύνεται η χρηματοδότηση με ίδια κεφάλαια αντί δανεισμού.
Πώς προσαρμόζεται το οικοσύστημα χρηματοοικονομικών υπηρεσιών της Κύπρου στα αμερικανικά πρότυπα συμμόρφωσης και διαφάνειας;
Η Κύπρος έχει προχωρήσει σε ουσιαστικό μετασχηματισμό για ευθυγράμμιση με τα διεθνή πρότυπα διαφάνειας. Η κυβέρνηση έχει καλέσει το FBI και το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ να συνδράμουν στις έρευνες οικονομικού εγκλήματος και στη διασφάλιση συμμόρφωσης με διεθνείς κυρώσεις.
Στα πρωτόκολλα AML/KYC, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου εφαρμόζει πολιτική μηδενικής ανοχής σε εταιρείες-κέλυφος και ακολουθεί αυστηρά τις κατευθυντήριες οδηγίες FinCEN, διατηρώντας το τραπεζικό σύστημα καθαρό και διασυνδεδεμένο με το σύστημα εκκαθάρισης δολαρίου ΗΠΑ.
Ποιες είναι οι βασικές προτεραιότητες του Invest Cyprus για ενίσχυση των οικονομικών σχέσεων με τις ΗΠΑ την επόμενη δεκαετία;
Κύριος στόχος είναι η μετάβαση από μια σχέση απλής παροχής υπηρεσιών σε μοντέλο ουσιαστικής στρατηγικής συνεργασίας. Στόχος είναι η ενίσχυση του τεχνολογικού οικοσυστήματος με περισσότερες αμερικανικές εταιρείες και «μονόκερους» που θα επιλέγουν την Κύπρο όχι μόνο για έδρα αλλά και για κέντρα έρευνας και ανάπτυξης.
Παράλληλα, επιδιώκεται η προσέλκυση venture capital ώστε η Κύπρος να καταστεί κόμβος για αμερικανικά επενδυτικά κεφάλαια που αναζητούν ευκαιρίες σε startups της Ανατολικής Μεσογείου και της Ευρώπης.
Στον πυρήνα της στρατηγικής βρίσκονται η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση και η βιωσιμότητα, με συνεργασίες με Αμερικανούς καινοτόμους σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αποθήκευση ενέργειας και έξυπνες πόλεις, στο πλαίσιο του Vision 2035.
Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θεσμική ενίσχυση και στη διατήρηση της δυναμικής του Στρατηγικού Διαλόγου, ώστε να εξασφαλίζεται η μακροπρόθεσμη προβλεψιμότητα πολιτικής που είναι απαραίτητη για τους Αμερικανούς επενδυτές.
*Σειρά θεμάτων από το cover story του περιοδικού Gold Φεβρουαρίου για τις εμπορικές και επιχειρηματικές σχέσεις Κύπρου–ΗΠΑ και για το πώς οι αμερικανικές εταιρείες αξιοποιούν τα πλεονεκτήματα της Κύπρου ως επιχειρηματικής βάσης.
