Στη διπλή πρόκληση για τη Λεμεσό, η οποία τοποθετείται δυναμικά στον ευρωπαϊκό χάρτη της κλιματικής ουδετερότητας, αναφέρεται ο Δήμαρχος Λεμεσού, Γιάννης Αρμεύτης τονίζοντας ότι η πόλη καλείται να μειώσει γρήγορα τις εκπομπές και ταυτόχρονα να θωρακιστεί απέναντι στις κλιματικές αλλαγές.
Σε συνέντευξή του στο InBusinessNews, ενόψει του συνεδρίου «Climate Neutral Blue Cities by 2030: Accelerating Local Change under the EU Cities and Ocean Missions – Η Λεμεσός στην Πορεία για την Κλιματική Ουδετερότητα», το οποίο διοργανώνει ο Δήμος Λεμεσού, επισημαίνει ότι το συνέδριο θα αποτελέσει μια πλατφόρμα υψηλού επιπέδου για ανταλλαγή τεχνογνωσίας και συνεργασιών μεταξύ πόλεων, ευρωπαϊκών θεσμών, επιστημονικής κοινότητας, επιχειρήσεων, επενδυτών και κοινωνίας των πολιτών.
Ερωτηθείς για τις προκλήσεις για τις παράκτιες και λιμενικές πόλεις στην πορεία για την κλιματική ουδετερότητα, ο Δήμαρχος Λεμεσού τονίζει ότι οι εν λόγω πόλεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης, ενώ παράλληλα, καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη (τουρισμός, ναυτιλία, εμπόριο) και στη βιώσιμη μετάβαση.
Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης, η οποία απαιτεί μείγμα πόρων και, κυρίως, «ώριμα» έργα, ο Γιάννης Αρμεύτης υπογραμμίζει ότι το Κλιματικό Συμβόλαιο της Λεμεσού αποτυπώνει ένα επενδυτικό πρόγραμμα περίπου €1,4 δισ., στο οποίο ένα πολύ σημαντικό μέρος, περίπου €1 δισ., αναμένεται να προέλθει από ιδιωτικά κεφάλαια, όχι ως φιλανθρωπία, αλλά ως επένδυση με σαφές αντικείμενο, απόδοση και κοινωνικό/περιβαλλοντικό όφελος.
Εξάλλου, ο κ. Αρμεύτης υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο των δήμων όσον αφορά την αστική κινητικότητα, η οποία, όπως εξηγεί, δεν αλλάζει μόνο με «μεγάλες υποδομές», αλλά με συνεκτικό σχεδιασμό, ασφαλείς δημόσιους χώρους, σαφείς κανόνες λειτουργίας και, τελικά, αλλαγή κουλτούρας μετακίνησης. «Ο Δήμος οφείλει να “χτίσει” τις συνθήκες ώστε οι πολίτες να μπορούν να επιλέξουν ασφαλή και ελκυστικά εναλλακτικά μέσα μετακίνησης πέρα από το ιδιωτικό αυτοκίνητο», σημειώνει χαρακτηριστικά.
- Διαβάστε επίσης: Climate Neutral Blue Cities: Tο μέλλον των κλιματικά ουδέτερων γαλάζιων πόλεων
- Διαβάστε επίσης: Climate Neutral Blue Cities Conference: Από το όραμα στη δράση
- Διαβάστε επίσης: Climate Neutral Blue Cities Conference: Η Λεμεσός στο επίκεντρο της πράσινης και γαλάζιας μετάβασης
Ποιες οι προκλήσεις για τις παράκτιες και λιμενικές πόλεις στην πορεία για την κλιματική ουδετερότητα;
Οι παράκτιες και λιμενικές πόλεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης: έντονη θερμική πίεση/αστική θερμική νησίδα και ακραία φαινόμενα, διάβρωση και άνοδος της στάθμης της θάλασσας, αλλά και αυξημένες εκπομπές από μεταφορές και λιμενικές δραστηριότητες. Παράλληλα, καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη (τουρισμός, ναυτιλία, εμπόριο) και στη βιώσιμη μετάβαση. Για τη Λεμεσό, η πρόκληση είναι διπλή: να μειώσουμε γρήγορα τις εκπομπές και ταυτόχρονα να θωρακίσουμε την πόλη απέναντι στις κλιματικές αλλαγές. Αυτό απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό: καθαρή ενέργεια, βιώσιμη κινητικότητα, περισσότερο πράσινο, αναβάθμιση κτιρίων και δημόσιων χώρων, καθώς και λύσεις για το λιμάνι και την παράκτια ζώνη. Ενδεικτικά, μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος DECARBONLIM προετοιμάζουμε τις αναγκαίες μελέτες ώστε να διεκδικήσουμε χρηματοδότηση για έργα απανθρακοποίησης στο λιμάνι (όπως η παροχή ηλεκτρισμού σε πλοία που βρίσκονται ελλιμενισμένα), με στόχο την ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας αέρα και ένα λιμάνι-πρότυπο για άλλες παράκτιες πόλεις.
Το Climate Neutral Blue Cities στον δρόμο για την κλιματική ουδετερότητα
Πού θα επικεντρωθεί το διεθνές συνέδριο «Climate Neutral Blue Cities by 2030: Accelerating Local Change under the EU Cities and Ocean Missions – Η Λεμεσός στην Πορεία για την Κλιματική Ουδετερότητα»;
Το συνέδριο επικεντρώνεται στον τρόπο με τον οποίο οι παράκτιες και λιμενικές πόλεις, όπως η Λεμεσός μπορούν να επιταχύνουν την πορεία τους προς την κλιματική ουδετερότητα, συνδέοντας στην πράξη την Αποστολή για τις 100 Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις με την Αποστολή για την Αποκατάσταση Ωκεανών και Υδάτων. Είναι μια πλατφόρμα υψηλού επιπέδου για ανταλλαγή τεχνογνωσίας και συνεργασιών μεταξύ πόλεων, ευρωπαϊκών θεσμών, επιστημονικής κοινότητας, επιχειρήσεων, επενδυτών και κοινωνίας των πολιτών. Θεματικά, δίνει έμφαση σε κρίσιμες ενότητες όπως: διακυβέρνηση και ενσωμάτωση πόλης–λιμένα, ενεργειακή μετάβαση, συμπεριλαμβανομένων των υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, των έξυπνων δικτύων και της καθαρής ηλεκτροδότησης των πλοίων, βιώσιμη αστική κινητικότητα, χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης, ανθεκτικότητα και παράκτια προσαρμογή, δημόσιοι χώροι, αστικός σχεδιασμός και το Νέο Ευρωπαϊκό Bauhaus.
«Στη Λεμεσό εργαζόμαστε για μια πόλη για όλους και κινούμαστε σε παράλληλα επίπεδα»
Ποιος ο ρόλος των δήμων όσον αφορά την προώθηση της αστικής κινητικότητας;
Ο ρόλος των δήμων είναι καθοριστικός, γιατί η αστική κινητικότητα δεν αλλάζει μόνο με «μεγάλες υποδομές», αλλά με συνεκτικό σχεδιασμό, ασφαλείς δημόσιους χώρους, σαφείς κανόνες λειτουργίας και, τελικά, αλλαγή κουλτούρας μετακίνησης. Στη Λεμεσό εργαζόμαστε για μια πόλη για όλους και κινούμαστε σε παράλληλα επίπεδα:
- Ρυθμίσεις και οδική ασφάλεια: προωθούμε μέτρα ήπιας κυκλοφορίας (όπως ζώνες χαμηλών ορίων ταχύτητας) και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις που ενισχύουν τη συνύπαρξη όλων των χρηστών του δρόμου — πεζών, ποδηλατών, χρηστών μικροκινητικότητας και οδηγών.
- Υποδομές μικροκινητικότητας και περπατήματος: υλοποιούμε έργα όπως η Ακταία Οδός (πεζόδρομος/ποδηλατόδρομος), ως ένα μεταβατικό, αλλά ουσιαστικό βήμα αναβάθμισης μιας υποβαθμισμένης περιοχής και ενίσχυσης της προσβασιμότητας.
- Συνεκτικός στρατηγικός σχεδιασμός: προχωρούμε με το Master Plan των «Πράσινων Διαδρομών», που αφορά ένα δίκτυο περίπου 20 km πεζόδρομων και διαδρομών μικροκινητικότητας. Στόχος είναι να συνδεθούν γειτονιές, σχολεία, πάρκα, εμπορικές περιοχές και το παραλιακό μέτωπο μέσα από κυκλικές, ασφαλείς και λειτουργικές διαδρομές. Παράλληλα, η ενίσχυση της φύτευσης και της σκίασης αποτελεί κεντρική προτεραιότητα: το σχέδιο προβλέπει τη φύτευση 10.000 δέντρων, ώστε να δημιουργηθεί πιο δροσερό και φιλικό περιβάλλον μετακίνησης και να ενισχυθεί ουσιαστικά η ποιότητα ζωής.
- Συμμετοχικός σχεδιασμός και συμπληρωματικές λύσεις μετακίνησης: μέσα από δημόσιες διαβουλεύσεις προετοιμάζουμε πρόσθετες μονοδρομήσεις και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις σε άλλες περιοχές της πόλης. Παράλληλα, εργαζόμαστε για την ενίσχυση της χρήσης των δημόσιων συγκοινωνιών και, μέσω δράσεων που υλοποιούνται στο πλαίσιο έργων που χρηματοδοτούνται από Ευρωπαϊκά Προγράμματα όπως είναι το metaCCAZE, δοκιμάζουμε συμπληρωματικές λύσεις, όπως η εφαρμογή WeeDRIVE για on-demand μετακινήσεις, καθώς και την προώθηση της χρήσης ηλεκτρικών ποδηλάτων.
Με απλά λόγια: ο Δήμος οφείλει να «χτίσει» τις συνθήκες ώστε οι πολίτες να μπορούν να επιλέξουν ασφαλή και ελκυστικά εναλλακτικά μέσα μετακίνησης πέρα από το ιδιωτικό αυτοκίνητο.
Επενδυτικό πρόγραμμα €1,4 δισ. για το κλίμα
Πώς μπορούν να εξευρεθούν χρηματοδοτικά εργαλεία για την πράσινη μετάβαση και τα έργα κλιματικής ουδετερότητας;
Η χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης απαιτεί μείγμα πόρων και, κυρίως, «ώριμα» έργα. Το Κλιματικό Συμβόλαιο της Λεμεσού αποτυπώνει ένα επενδυτικό πρόγραμμα περίπου €1,4 δισ., στο οποίο ένα πολύ σημαντικό μέρος, περίπου €1 δισ., αναμένεται να προέλθει από ιδιωτικά κεφάλαια, όχι ως φιλανθρωπία, αλλά ως επένδυση με σαφές αντικείμενο, απόδοση και κοινωνικό/περιβαλλοντικό όφελος. Για να γίνει αυτό πράξη, δουλεύουμε οργανωμένα σε τέσσερις άξονες:
(α) Ωρίμανση έργων ώστε να είναι χρηματοδοτήσιμα, με τεχνικοοικονομική τεκμηρίωση και καθαρό επιχειρησιακό μοντέλο.
(β) Συνεργασία με θεσμικούς χρηματοδότες και τράπεζες: έχουμε ήδη αναπτύξει απευθείας δίαυλο με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB), παρουσιάζοντας ώριμα και υπό ωρίμανση έργα/παρεμβάσεις και διατηρώντας ανοικτή γραμμή για τα επόμενα βήματα χρηματοδότησης.
(γ) Ενεργοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων με θεσμικό τρόπο: σε συνεργασία με την επιχειρηματική κοινότητα (μέσω ΕΒΕΛ) ενισχύουμε μηχανισμούς γεφύρωσης σχεδιασμού–επενδύσεων, όπως ένα Fund Advisory Board, ώστε οι προτεραιότητες της Αποστολής να μετατρέπονται σε «επενδύσιμα» έργα.
(δ) Εξειδικευμένη υποστήριξη και νέα χρηματοδοτικά σχήματα: ο Δήμος αξιοποιεί το Climate City Capital Hub ως σύμβουλο σε θέματα εξεύρεσης χρηματοδότησης και παράλληλα προωθεί τη δημιουργία Πράσινου Ταμείου (Green Fund) που θα συνδυάζει πόρους από διαφορετικές πηγές (συμπεριλαμβανομένων ιδιωτικών κεφαλαίων/ΣΔΙΤ), ώστε να υπάρχει σταθερός μηχανισμός προ-χρηματοδότησης και επιτάχυνσης πράσινων έργων.
Με αυτό το πλαίσιο, το ζητούμενο δεν είναι «μία πηγή χρηματοδότησης», αλλά ένα οικοσύστημα χρηματοδότησης που μετατρέπει το όραμα της κλιματικής ουδετερότητας σε υλοποιήσιμα έργα, με σαφές χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
