Τουρισμός, ναυτιλία, επενδύσεις, ενεργειακά, πληθωρισμός και αγοραστική δύναμή των νοικοκυριών αναμένεται να επηρεαστούν λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης, προσθέτοντας ότι το μέγεθος των επιπτώσεων στην κυπριακή οικονομία θα εξαρτηθεί από την ένταση και τη χρονική περίοδο των συγκρούσεων.
Ανέφερε, επίσης, ότι είναι πιθανή η αύξηση των τιμών ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς η ηλεκτροπαραγωγή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ορυκτά καύσιμα και τις εισαγωγές που γίνονται.
«Το ζητούμενο είναι το όλο ζήτημα να είναι προσωρινό», ανέφερε και σημείωσε ότι την προηγούμενη φορά, στον πόλεμο των δώδεκα ημερών, οι αυξήσεις των τιμών των καυσίμων ήταν προσωρινές και μπορούσε να υπάρξει ανάλογη διαχείριση.
«Αυτή τη φορά όμως υπάρχει εμπλοκή περισσότερων χωρών και η Κύπρος έχει να διαχειριστεί τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, απόρροια της επίθεσης στις βρετανικές βάσεις», υπογράμμισε.
Επιπλέον, ανέφερε ότι «η Κύπρος είναι ανοικτή οικονομία με έντονη εξάρτηση από εισαγωγές αγαθών, οπότε η γενικότερη διαταραχή στο παγκόσμιο εμπόριο μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες τιμές και καθυστερήσεις στις παραλαβές κάποιων προϊόντων».
Ο κ. Γιασεμίδης τόνισε πως «θα πρέπει να αξιολογείται σε συνεχή βάση ο οικονομικός αντίκτυπος και πώς θα επηρεαστεί ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας αλλά και ο προϋπολογισμός του έτους», διότι αν η σύγκρουση διαρκέσει περισσότερο από μερικές εβδομάδες ή μήνες, όπως σημείωσε, «η Κύπρος μπορεί να δει επιβραδυνόμενη ανάπτυξη και πιέσεις στον προϋπολογισμό».
Ειδικότερα, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι οι εκτεταμένες συγκρούσεις σε μια ενεργειακά ευαίσθητη περιοχή προκαλούν ανησυχίες και αρνητικές συνέπειες τόσο στην παγκόσμια όσο και στην ευρωπαϊκή οικονομία, ενώ τα οποιαδήποτε προβλήματα προκαλούν συρρίκνωση στην παραγωγή και μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, τα οποία αποτελούν τις κύριες ενεργειακές πρώτες ύλες οδηγούν τις τιμές των συγκεκριμένων αγαθών.
«Είναι αντιληπτό ότι η παρατεταμένη περίοδος αυξημένων τιμών σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα οδηγήσει σε μια περίοδο ανατιμήσεων και πληθωριστικών πιέσεων», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον κ. Γιασεμίδη, πέραν των προβλημάτων στα Στενά του Ορμούζ από όπου περνά το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, πλήττονται υποδομές παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ πολλά δεξαμενόπλοια βρίσκονται αγκυροβολημένα στον Περσικό Κόλπο, με τις ασφαλιστικές εταιρείες είτε να μην τα ασφαλίζουν είτε να αυξάνουν τα ασφάλιστρα.
«Οπότε πέραν από την τιμή των ορυκτών καυσίμων αυξάνεται και το κόστος μεταφοράς», ανέφερε.
Θα επηρεαστεί και ο τομέας της ναυτιλίας
Ως αποτέλεσμα, συνέχισε, και ο τομέας της ναυτιλίας αναμένεται να επηρεαστεί στην Κύπρο, αλλά το μέγεθός θα εξαρτηθεί τις επόμενες βδομάδες, όπως είπε.
Σημείωσε, ωστόσο, ότι ο κ. Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα προσφέρουν ασφάλιση πολιτικού κινδύνου για πλοία που διέρχονται από τον Περσικό Κόλπο σε ευνοϊκό κόστος και αν κριθεί αναγκαίο θα υπάρξει συνοδεία από το Πολεμικό Ναυτικό στα Στενά του Ορμούζ.
«Αναμένουμε να δούμε αν ο Αμερικανός Πρόεδρος θα απελευθερώσει από τα αποθέματα των ΗΠΑ αν δει τις τιμές να αυξάνονται ραγδαία, μια αύξηση που σίγουρα κρίνεται επωφελής για τη Ρωσία, η οποία εξάγει αρκετές ποσότητες πετρελαίου μέσω αγωγών σε Ινδία και Κίνα», πρόσθεσε.
Ο κ. Γιασεμιδης είπε ότι όποτε υπάρχει αύξηση του κόστους εισαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, αυτό αναμένεται να επιβαρύνει το κόστος παραγωγής και μεταφορών στο εσωτερικό της Κύπρου.
Ανέφερε, επίσης, ότι είναι πιθανή η αύξηση των τιμών ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς η ηλεκτροπαραγωγή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ορυκτά καύσιμα και τις εισαγωγές που γίνονται.
Πλήγμα στην αγοραστική δύναμη νοικοκυριών
Σύμφωνα με τον κ. Γιασεμίδη, οι πληθωριστικές πιέσεις, κυρίως λόγω αυξημένου κόστους ενέργειας και ανερχόμενων εισαγωγικών τιμών, μπορούν να πλήξουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, τα περιθώρια κερδοφορίας επιχειρήσεων και ενδεχομένως να επηρεάσουν το γενικό επίπεδο τιμών και μισθών στην οικονομία.
«Την ίδια στιγμή η παρατεταμένη αύξηση των τιμών ενέργειας αναμένεται να ενισχύσει τις πληθωριστικές τάσεις παγκοσμίως με τις Κεντρικές Τράπεζες να καλούνται να πάρουν εκ νέου αποφάσεις σύσφιξης της νομισματικής τους πολιτικής και πιθανώς αύξηση των επιτοκίων», πρόσθεσε.
Προβληματισμός για τον τομέα του τουρισμού
Εξάλλου, ο κ. Γιασεμίδης είπε στο ΚΥΠΕ ότι τα γεγονότα στις βρετανικές βάσεις και οι ακυρώσεις πτήσεων από και προς την Κύπρο προκαλούν προβληματισμό για τον τομέα του τουρισμού.
«Η γεωπολιτική αστάθεια, ειδικά αν τα διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης εντείνουν την αίσθηση επικινδυνότητας για την περιοχή, μπορεί να μειώσει την εμπιστοσύνη των ταξιδιωτών να επισκεφτούν την Κύπρο», πρόσθεσε.
Ανέφερε επίσης ότι η τουριστική ζήτηση είναι ευαίσθητη στην αντιλαμβανόμενη ασφάλεια, και οποιαδήποτε αρνητική εικόνα μπορεί να πλήξει κρατήσεις και έσοδα.
«Χρειάζεται προσεκτική διαχείριση εφόσον μπορεί να μην είμαστε σε μια περίοδο υψηλής τουριστικής έντασης, είναι όμως μια σημαντική περίοδος όσον αφορά τη ροή των κρατήσεων», πρόσθεσε.
Η αβεβαιότητα μειώνει τις επενδύσεις
Τέλος, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα γενικά μειώνει την επιχειρηματική και επενδυτική δραστηριότητα παγκοσμίως.
«Οπότε και στην Κύπρο αναμένεται να επηρεαστεί η ροή ξένων επενδύσεων, καθώς οι επενδυτές επιζητούν ασφάλεια σε πιο σταθερές αγορές», πρόσθεσε.
Πολλοί επενδυτές, γενικά, συνέχισε, μπορεί να αναβάλουν τις επενδύσεις τους μέχρι την εξομάλυνση της κατάστασης.
