Με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο της ΕΕ υπό την Κυπριακή Προεδρία, έδωσε σήμερα το τελικό «πράσινο φως» για την απλοποίηση των απαιτήσεων αναφοράς βιωσιμότητας και εξασφάλισης συμμόρφωσης (due diligence) για τις εταιρείες, καταργώντας μεταξύ άλλων την υποχρέωση των εταιρειών να υιοθετήσουν σχέδιο μετάβασης για τη μείωση της κλιματικής αλλαγής. Επιπλέον, η τροποποιητική οδηγία αναβάλλει την προθεσμία ενσωμάτωσης της κατά ένα ακόμη έτος, έως τις 26 Ιουλίου 2028, ενώ οι εταιρείες θα πρέπει να συμμορφωθούν με τα νέα μέτρα έως τον Ιούλιο του 2029.
Σύμφωνα με το τελικό κείμενο, η νέα νομοθεσία απλοποιεί τις οδηγίες για την αναφορά εταιρικής βιωσιμότητας (CSRD) και την εταιρική εξασφάλιση συμμόρφωσης (CS3D), μειώνοντας το διοικητικό βάρος και περιορίζοντας τις επιπτώσεις των υποχρεώσεων σε μικρότερες εταιρείες.
Το πρώτο πακέτο απλοποίησης, γνωστό και ως «Omnibus I», μειώνει την πολυπλοκότητα και τα περιττά εμπόδια, κόβει τη γραφειοκρατία, αυξάνει την αποτελεσματικότητα και εισάγει μεγαλύτερη ευελιξία για τις εταιρείες που παραμένουν στο πεδίο εφαρμογής του, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, ιδιαίτερα σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό πλαίσιο.
Η Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μαριλένα Ραουνά δήλωσε σχετικά με την κύρωση του τελικού κειμένου, ότι «η απλοποίηση αποτελεί προτεραιότητα για την κυπριακή προεδρία. Με τη σημερινή απόφαση, υλοποιούμε τη δέσμευσή μας για μια Ευρωπαϊκή Ένωση πιο ανταγωνιστική. Μέσω του πακέτου που εγκρίθηκε, μειώνουμε τα περιττά και δυσανάλογα βάρη στις επιχειρήσεις μας, με απλούστερους, πιο στοχευμένους και πιο αναλογικούς κανόνες, τόσο για τις εταιρείες μας όσο και για τους πολίτες μας. Για μια πιο αυτόνομη Ένωση, η οποία σημαίνει και μια πιο ανταγωνιστική Ένωση».
Όσον αφορά το ενημερωμένο πεδίο εφαρμογής της CSRD, αυτό περιορίζεται, αυξάνοντας τα όρια σε εταιρείες με περισσότερους από 1.000 υπαλλήλους και ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των €450 εκατ. Για τις εταιρείες τρίτων χωρών, οι ενημερωμένες απαιτήσεις θα ισχύουν μόνο για εταιρείες με καθαρό κύκλο εργασιών άνω των €450 εκατ. για την μητρική εταιρεία εντός της ΕΕ και άνω των €200 εκατ. για τη θυγατρική ή το υποκατάστημα.
Η τροποποιητική οδηγία προβλέπει επίσης εξαίρεση μετάβασης για εταιρείες που έπρεπε να ξεκινήσουν την αναφορά από την οικονομική χρονιά 2024 (οι λεγόμενες «εταιρείες του πρώτου κύματος») και εξαιρούνται για τα έτη 2025 και 2026. Περιλαμβάνει επίσης εξαίρεση για ορισμένες χρηματοοικονομικές εταιρείες κράτησης της ΕΕ και εκτός ΕΕ από την ενοποιημένη αναφορά.
Όσον αφορά την οδηγία για την Εταιρική Εξασφάλιση Συμμόρφωσης (CS3D), το πεδίο εφαρμογής της περιορίζεται επίσης, αυξάνοντας τα όρια σε εταιρείες με περισσότερους από 5.000 υπαλλήλους και ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των €1,5 δισ., λαμβάνοντας υπόψη ότι τέτοιες μεγάλες εταιρείες έχουν τη μεγαλύτερη επιρροή στην αλυσίδα αξίας τους και είναι καλύτερα εξοπλισμένες για να έχουν θετικό αντίκτυπο και να απορροφήσουν το κόστος και το βάρος των διαδικασιών εξασφάλισης συμμόρφωσης.
Σχετικά με τον εντοπισμό και την αξιολόγηση αρνητικών επιπτώσεων, οι εταιρείες μπορούν να επικεντρωθούν στους τομείς της αλυσίδας δραστηριοτήτων τους όπου είναι πιο πιθανό να προκύψουν πραγματικές ή δυνητικές αρνητικές επιπτώσεις. Για να παρέχεται ευελιξία στις εταιρείες, όταν μια εταιρεία έχει εντοπίσει εξίσου πιθανές ή εξίσου σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις σε διάφορους τομείς, δίνεται η δυνατότητα να προτεραιοποιήσει την αξιολόγηση αρνητικών επιπτώσεων που αφορούν άμεσα εμπορικούς εταίρους. Οι εταιρείες πρέπει επίσης να βασίζουν τις προσπάθειές τους σε λογικά διαθέσιμες πληροφορίες, κάτι που θα μειώσει το «φαινόμενο διαρροής» των αιτημάτων πληροφοριών σε μικρότερους εμπορικούς εταίρους.
Επιπλέον, για μείωση του βάρους, καταργείται η υποχρέωση των εταιρειών να υιοθετήσουν σχέδιο μετάβασης για τη μείωση της κλιματικής αλλαγής σύμφωνα με την CS3D. Οι ενημερωμένοι κανόνες καταργούν επίσης το ενιαίο καθεστώς ευθύνης της ΕΕ και την απαιτούμενη από τα κράτη μέλη διασφάλιση ότι οι κανόνες ευθύνης είναι υποχρεωτικής εφαρμογής σε περιπτώσεις όπου ο εφαρμοστέος νόμος δεν είναι ο εθνικός νόμος του κράτους μέλους.
Όσον αφορά τις κυρώσεις, οι επιχειρήσεις θα ευθύνονται σε εθνικό επίπεδο για την μη σωστή εφαρμογή των κανόνων. Η νέα οδηγία προβλέπει ανώτατο όριο ποινής στο 3% του καθαρού παγκόσμιου κύκλου εργασιών της εταιρείας, με τον αντίστοιχο οδηγό να εκδίδεται από την Επιτροπή.
Τα κράτη μέλη θα έχουν ένα χρόνο μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας για να ενσωματώσουν τις διατάξεις της στην εθνική νομοθεσία, εκτός από το άρθρο 4 σχετικά με το επίπεδο αρμονικοποίησης, με το οποίο πρέπει να συμμορφωθούν έως τις 26 Ιουλίου 2028 το αργότερο. Οι εταιρείες θα πρέπει να συμμορφωθούν με τα νέα μέτρα έως τον Ιούλιο του 2029.
