Η Πάφος βρίσκεται μπροστά σε ένα έργο-ορόσημο, ικανό να επανακαθορίσει τον αναπτυξιακό και τουριστικό της ρόλο στη Μεσόγειο. Η προτεινόμενη μαρίνα στην περιοχή Πότιμα Κισσόνεργας, ένα από τα πιο φιλόδοξα και υψηλής σημασίας έργα υποδομής που σχεδιάζονται για την επαρχία, έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον τεσσάρων φορέων που συμμετέχουν στον σχετικό διαγωνισμό, ο οποίος προκηρύχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025. Το έργο προβλέπει την ανάπτυξη σύγχρονης μαρίνας υψηλών προδιαγραφών, με δυνατότητα φιλοξενίας 1.000 σκαφών αναψυχής, σύγχρονες λιμενικές και χερσαίες εγκαταστάσεις, καθώς και οικιστικές και εμπορικές αναπτύξεις, με στόχο την ανάδειξη της Πάφου σε κορυφαίο προορισμό θαλάσσιου και ναυτικού τουρισμού.
Ανάμεσα στα επενδυτικά σχήματα που διεκδικούν το έργο, βρίσκεται και η Κοινοπραξία Cusano Mare LTD, η οποία, εν αναμονή της τελικής απόφασης της αναθέτουσας αρχής, καταθέτει μέσω του In Business News τη δική της προσέγγιση και το όραμά της. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλούν η Αντιγόνη Μίτα, Managing Director και εκπρόσωπος της Κοινοπραξίας, και ο Λουκάς Χαραλάμπους, Σύμβουλος Έργου, φωτίζοντας τις αναπτυξιακές, επενδυτικές και στρατηγικές διαστάσεις ενός έργου που μπορεί να αλλάξει τον χάρτη της Πάφου.
Είτε επιλεγεί είτε όχι η Κοινοπραξία, η συζήτηση γύρω από τη μαρίνα φαίνεται να περνά σε μια πιο ώριμη και ουσιαστική φάση. Ο χρόνος —και η διαδικασία— θα δείξουν.
Η Μαρίνα Πάφου συζητείται εδώ και χρόνια. Γιατί να πιστέψει ο κόσμος ότι αυτή τη φορά το έργο μπορεί πραγματικά να προχωρήσει;
Αντιγόνη Μίτα: Είναι μια απόλυτα εύλογη ερώτηση και, ειλικρινά, τη δεχόμαστε. Τα μεγάλα έργα υποδομής στην Κύπρο, συχνά αποκτούν πρώτα… ιστορία και μετά γερανούς. Αυτό που αλλάζει σήμερα είναι ότι το έργο στηρίζεται σε μια ξεκάθαρη δομή παραχώρησης, σε ισχυρή πολιτική βούληση και σε ένα ώριμο επενδυτικό πλαίσιο.
Να σημειώσουμε επίσης ότι η προθεσμία υποβολής εκδήλωσης ενδιαφέροντος έληξε τη Δευτέρα 9/2 και, απ’ ό,τι φαίνεται, υπάρχει ουσιαστικό ενδιαφέρον για το έργο, κάτι που από μόνο του δείχνει τη δυναμική και τη σημασία της ανάπτυξης.
Από τη δική μας πλευρά, ως Κοινοπραξία Cusano Mare, δεν προσεγγίζουμε τη Μαρίνα ως μια ιδέα ή ένα όραμα στο χαρτί, αλλά ως ένα πλήρως μελετημένο έργο, τεχνικά σχεδιασμένο και χρηματοδοτικά ώριμο. Όταν συνδυάζεις διεθνή εμπειρία, οικονομική σταθερότητα και τοπική γνώση, τα έργα παύουν να είναι θεωρία και γίνονται χρονοδιαγράμματα.
Εμείς στην Cusano Mare ευελπιστούμε στο καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, πάντα με σεβασμό στις αξιοκρατικές διαδικασίες που προβλέπει ο διαγωνισμός.
Και ας μην το ξεχνάμε, η Πάφος το αξίζει. Μετά από τόσα χρόνια αναμονής, οτιδήποτε λιγότερο από μια σοβαρή και σωστά προετοιμασμένη πρόταση θα ήταν έλλειψη σεβασμού προς την πόλη.
Για όσους δεν σας γνωρίζουν, ποια ακριβώς είναι η Κοινοπραξία Cusano Mare;
Αντιγόνη Μίτα: Πρόκειται για μια διεθνή κοινοπραξία που δημιουργήθηκε ειδικά για την παραχώρηση της Μαρίνας Πάφου. Φέρνουμε μαζί Ευρωπαίους και διεθνείς επενδυτές, εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία σε έργα θαλάσσιων υποδομών, καθώς και ισχυρούς τοπικούς συνεργάτες.
Συνδυάζουμε:
- Οικονομική ισχύ και μακροπρόθεσμη δέσμευση
- Αποδεδειγμένη τεχνική εμπειρία σε λιμενικά και θαλάσσια έργα
- Βαθιά γνώση της αγοράς ακινήτων στην Κύπρο και ειδικά στην Πάφο
Σε ό,τι αφορά τα θαλάσσια έργα, η κοινοπραξία έχει συνεργαστεί με διεθνείς οργανισμούς υψηλού κύρους, με παρουσία στο Ισραήλ, Ευρώπη, αλλά και σε άλλες χώρες, οι οποίοι διαθέτουν εξειδικευμένη γνώση στην κατασκευή μαρίνων. Η τεχνογνωσία αυτή συγκαταλέγεται στην «ελίτ» των έργων υποδομής παγκοσμίως και μας επιτρέπει να προσεγγίζουμε το έργο με απόλυτη τεχνική επάρκεια και ασφάλεια.
Όσον αφορά το χερσαίο και κατασκευαστικό σκέλος του έργου, ο όμιλος Aristo Developers συμπληρώνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ομάδα. Η συμβολή του στον τομέα της ανάπτυξης γης είναι ευρέως γνωστή και αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα ονόματα τόσο στην περιοχή της Πάφου όσο και σε παγκύπριο επίπεδο. Φέρνει μαζί του τεράστια εμπειρία, αλλά και κύρος στον κατασκευαστικό τομέα.
Στον συνεταιρισμό επίσης συμμετέχει ο όμιλος MITAS Group, με ισχυρή παρουσία στον τομέα των ηλεκτρομηχανολογικών και ενεργειακών έργων, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Με πολυετή εμπειρία στον κλάδο και πλήρη επίγνωση της τοπικής, αλλά και της ευρύτερης αγοράς, ο όμιλος MITAS προσθέτει τεχνικό βάθος, αξιοπιστία και επιχειρησιακή επάρκεια σε όλα τα κρίσιμα στάδια του έργου.
Σε επίπεδο οικονομικής δομής, η κοινοπραξία παρουσιάζει μια εξαιρετικά ισχυρή βάση, με οργανισμούς από την Ιταλία και το Ντουμπάι που δραστηριοποιούνται, μεταξύ άλλων, στους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας και της ανάπτυξης γης. Ενδεικτικά, ο όμιλος έχει στην κατοχή του το πανεπιστήμιο Università degli Studi Niccolò Cusano Telematica Roma στη Ρώμη, καθώς και πολλές ακόμη επιχειρηματικές δραστηριότητες, με ισχυρή κεφαλαιουχική διάρθρωση και ιδιαίτερα περιορισμένη μόχλευση.
Τέλος, ο όμιλος ALP Emirates προσθέτει ένα ακόμη ισχυρό βιομηχανικό σκέλος στην κοινοπραξία, με διεθνή παρουσία και εξειδίκευση σε προηγμένα συστήματα αεραγωγών και τεχνολογίες ποιότητας αέρα. Με παραγωγικές μονάδες στην Ιταλία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και δραστηριότητα σε δεκάδες χώρες παγκοσμίως, ο όμιλος φέρνει τεχνογνωσία υψηλών προδιαγραφών, καινοτομία και ισχυρή οργανωτική δομή, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην τεχνική αρτιότητα και τη βιωσιμότητα του έργου.
Δεν πρόκειται απλώς για μια επένδυση. Είναι μια μακροχρόνια παρουσία. Και το πιο σημαντικό: είμαστε δομημένοι για να λειτουργήσουμε τη μαρίνα υπεύθυνα και βιώσιμα για δεκαετίες, όχι απλώς για να την κατασκευάσουμε.
Τι είναι αυτό που καθιστά τη Μαρίνα Πάφου τόσο στρατηγικά σημαντική;
Αντιγόνη Μίτα: Η γεωγραφία έχει ήδη κάνει το μισό έργο. Η Πάφος είναι το πρώτο λιμάνι προσέγγισης για σκάφη που εισέρχονται στην Κύπρο από τη Δύση. Αυτό από μόνο του είναι καθοριστικό. Αν προσθέσει κανείς την εγγύτητα στο Coral Bay, στο αεροδρόμιο, στα μνημεία της UNESCO, στον Ακάμα και στις περιφερειακές κρουαζιερόπλοιες διαδρομές, μιλάμε για μια πραγματική θαλάσσια πύλη.
Όμως δεν είναι μόνο θέμα χάρτη. Είναι θέμα ολοκλήρωσης του τουριστικού οικοσυστήματος της Πάφου. Οι μαρίνες δεν είναι απλώς χώροι ελλιμενισμού. Είναι κέντρα οικονομικής δραστηριότητας, ζωής και διεθνούς προβολής. Μια μαρίνα αυτού του μεγέθους αναβαθμίζει ολόκληρη την περιοχή. Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η Πάφος τοποθετείται στη Μεσόγειο, όχι μόνο ως προορισμός, αλλά ως σημείο αναφοράς στον θαλάσσιο τουρισμό.
Κάποιοι κάτοικοι ανησυχούν ότι τέτοια μεγάλα έργα ωφελούν περισσότερο τους επενδυτές παρά την τοπική κοινωνία. Τι απαντάτε;
Λουκάς Χαραλάμπους: Αν ένα έργο δεν ωφελεί την τοπική κοινωνία, τότε δεν είναι βιώσιμο, ούτε οικονομικά ούτε κοινωνικά.
Η μαρίνα δημιουργεί:
- Εκατοντάδες άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας
- Μακροπρόθεσμη ζήτηση για τοπικές υπηρεσίες και προμηθευτές
- Μόνιμη ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, όχι εποχιακές «εκρήξεις»
Και ας είμαστε ξεκάθαροι: δεν μιλάμε για ένα «gated project». Πρόκειται για μια ενσωματωμένη ανάπτυξη που ζει και λειτουργεί μαζί με την πόλη. Αν ωφελούνταν μόνο οι επενδυτές, θα ήμασταν πράγματι πολύ μόνοι στα εγκαίνια.
Τι προσφέρει το έργο στο Υφυπουργείο Τουρισμού και στο κράτος;
Λουκάς Χαραλάμπους: Ένα ιδιαίτερα ισχυρό πακέτο παραχώρησης. Το κράτος επωφελείται από:
- Μακροχρόνια έσοδα παραχώρησης
- Σύγχρονες θαλάσσιες υποδομές
- Ενίσχυση της θέσης της Κύπρου στον ναυτικό και ενδεχωμένως στον κρουαζιερόπλοιο τουρισμό
- Μηδενική επιβάρυνση δημόσιων πόρων, αφού η επένδυση είναι πλήρως ιδιωτική
Πρόκειται για ένα μοντέλο Build–Operate–Transfer που εφαρμόζεται σωστά. Ο κίνδυνος κατανέμεται εκεί που πρέπει και η αξία μοιράζεται. Το σημαντικότερο είναι ότι το έργο ευθυγραμμίζεται με το εθνικό όραμα για ποιοτικό και βιώσιμο τουρισμό.
Υπάρχει ανησυχία ότι τέτοιες αναπτύξεις αυξάνουν τις τιμές ακινήτων και αποκλείουν τους ντόπιους. Είναι βάσιμη αυτή η ανησυχία;
Λουκάς Χαραλάμπους: Είναι μια συζήτηση που αξίζει να γίνεται ανοιχτά. Τα ποιοτικά έργα πράγματι επηρεάζουν τις αγορές, αλλά η επιρροή δεν ταυτίζεται με τον αποκλεισμό. Τα στοιχεία και οι ρυθμοί ανάπτυξης, τόσο στην Πάφο όσο και σε αντίστοιχες ευρωπαϊκές περιοχές, δείχνουν ότι η τοπική αγορά ακινήτων παρουσιάζει ανθεκτικότητα και βιώσιμη ζήτηση. Έργα αυτής της κλίμακας συνήθως δημιουργούν τη δική τους, συχνά διεθνή και πρόσθετη ζήτηση, αντί να εκτοπίζουν την υφιστάμενη τοπική.
Ακόμη και όταν η προσφορά περιλαμβάνει σημαντικό αριθμό μονάδων, τέτοιες αναπτύξεις τείνουν να διευρύνουν την αγορά, όχι να την κορέσουν. Αναβαθμίζουν την εικόνα της περιοχής, δημιουργούν νέα οικονομική δραστηριότητα και ενισχύουν τη συνολική ζήτηση.
Το κλειδί είναι η ισορροπημένη ανάπτυξη. Η μαρίνα φέρνει νέα ζήτηση, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί εισόδημα, εργασία και μακροπρόθεσμες ευκαιρίες. Η ανάπτυξη χωρίς ευκαιρίες είναι πρόβλημα, η ανάπτυξη με ευκαιρίες είναι πρόοδος.
Πώς θα περιγράφατε το concept της Μαρίνας Πάφου με λίγες λέξεις;
Λουκάς Χαραλάμπους: Προσιτή πολυτέλεια (affordable luxury). Αυτός είναι ο πυρήνας. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, η αγορά απομακρύνεται από την υπερβολή και στρέφεται προς την ποιότητα που είναι λειτουργική, καλοσχεδιασμένη και προσβάσιμη. Παρακολουθούμε αυτές τις τάσεις πολύ στενά και πιστεύουμε ότι αυτή πρέπει να είναι και η στρατηγική κατεύθυνση για την Πάφο.
Η προσιτή πολυτέλεια δεν σημαίνει «φθηνό» και σίγουρα δεν σημαίνει εκπτώσεις στην ποιότητα. Σημαίνει υψηλά πρότυπα, άριστες υπηρεσίες και μια premium εμπειρία, χωρίς να δημιουργείται αίσθηση απόστασης ή αποκλεισμού.
Πώς διαχειρίζεστε τις προσδοκίες, δεδομένου ότι ο διαγωνισμός βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη;
Αντιγόνη Μίτα: Με ρεαλισμό και σεβασμό. Ο διαγωνισμός υπάρχει για να επιλεγεί η καλύτερη πρόταση για το δημόσιο συμφέρον. Η δική μας ευθύνη είναι να καταθέσουμε μια πρόταση τεχνικά άρτια, οικονομικά ασφαλή και κοινωνικά υπεύθυνη.
Η Κύπρος έχει δει στο παρελθόν μεγάλα έργα να δυσκολεύονται ή να αποτυγχάνουν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Μαρίνα Λάρνακας. Τι απαντάτε στους σκεπτικιστές;
Αντιγόνη Μίτα: Ο σκεπτικισμός είναι κατανοητός και, ειλικρινά, υγιής. Τα μεγάλα έργα αποτυγχάνουν όταν οι κίνδυνοι υποτιμώνται, οι δομές είναι ασαφείς ή οι ευθύνες κατακερματισμένες. Η δική μας προσέγγιση είναι ακριβώς το αντίθετο. Από την πρώτη ημέρα, εστιάζουμε στο να κλείσουμε κάθε πιθανό κενό που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποτυχία, οικονομικά, τεχνικά και λειτουργικά.
Λουκάς Χαραλάμπους: Κάθε έργο αφήνει μαθήματα. Τα μελετούμε προσεκτικά όχι για να κρίνουμε, αλλά για να γίνουμε καλύτεροι. Γνωρίζουμε πλήρως τους κινδύνους και αυτή ακριβώς η γνώση μάς επιτρέπει να τους διαχειριζόμαστε σωστά.
Αντιγόνη Μίτα: Κανένας σοβαρός επενδυτής δεν μπορεί να εγγυηθεί την τελειότητα. Μπορούμε όμως να εγγυηθούμε πειθαρχία, σωστή προετοιμασία και λογοδοσία. Και αυτό μειώνει δραστικά τις πιθανότητες αποτυχίας.
