Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαδικασίες ανάκτησης του ποσού των 67 εκατομμυρίων ευρώ, που δόθηκε ως χορηγία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το τερματικό στο Βασιλικό, δήλωσε ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός, ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, προσθέτοντας ότι για τον τρόπο ανάκτησης του ποσού έγινε συμψηφισμός με άλλα ποσά της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ έχει επιστραφεί και ένα ποσό σε μετρητά.
Για την Κυβέρνηση προτεραιότητα είναι να τελειώσει το έργο όπως έχει ξεκινήσει και «από το σημείο στο οποίο έχει σταματήσει», τόνισε ο Υπουργός Ενέργειας, κατά τη συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή του θέματος «Η πορεία υλοποίησης του τερματικού εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στην περιοχή Βασιλικού».
«Να βρεθεί νέος εργολάβος στη διαδικασία των προσφορών ώστε να τελειώσει το έργο», σημείωσε.
- Διαβάστε επίσης: Μιχάλης Δαμιανός: Η Κυβέρνηση προσπαθεί να βρει τρόπο να συνεχιστεί το έργο στο Βασιλικό - Στόχος οι νέες διαδικασίες προσφορών
Ερωτηθείς από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Κυριάκο Χατζηγιάννη αν έχει στην κατοχή του τη μελέτη της γαλλικής Technip, ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι είναι ένα ιδιαίτερα τεχνικό gap analysis το οποίο επεξεργάζεται η ΕΤΥΦΑ που έχει την τεχνογνωσία να το επεξεργαστεί.
Ο κ. Χατζηγιάννη ζήτησε να κατατεθεί στη Βουλή η μελέτη και ο Υπουργός είπε ότι η μελέτη θα κατατεθεί αν νομικά είναι εφικτό.
Αναφορικά με προτάσεις από άλλους φορείς για ολοκλήρωση του έργου, ο Υπουργός είπε ότι «γίνεται μια συζήτηση με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για ενδεχόμενο να τελειώσει το έργο μια εταιρεία από τα Εμιράτα.
Ερωτηθείς από τον κ. Χατζηγιάννη κατά πόσον για να ξεπεραστεί η διαδικασία της Technip υπάρχει πολιτική απόφαση για διακρατική συμφωνία για να ολοκληρωθεί το έργο, ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι «είναι σε αρχικά στάδια η συζήτηση ακόμη».
Σε σχέση με τα χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου, ο κ. Δαμιανός είπε ότι ούτε η ίδια η Technip που είναι τεχνικοί δεν μπορούν να δώσουν χρονοδιαγράμματα.
Ο κ. Δαμιανός είπε ότι «πρέπει να τελειώσει το έργο» αλλά δεν είναι σε θέση να δώσει σήμερα χρονοδιαγράμματα.
«Όταν θα μπορούμε να δώσουμε χρονοδιαγράμματα θα δώσουμε χρονοδιαγράμματα», πρόσθεσε.
Σε σχέση με το ποσό ύψους 67 εκ. ευρώ που έχει χρηματοδοτηθεί από την ΕΕ (μηχανισμός χρηματοδότησης CINEA), ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι «οι διαδικασίες ανάκτησης του ποσού είναι σε εξέλιξη» και «έχουν γίνει κάποιοι συμψηφισμοί για ποσά που έχουν δοθεί».
Εξηγώντας τον συμψηφισμό ποσών, ο κ. Δαμιανός είπε ότι χρησιμοποιήθηκαν δύο συγκεκριμένοι τρόποι που είναι «συμψηφισμός με άλλα ποσά της Κυπριακής Δημοκρατίας και ένα ποσό σε μετρητά που έχει επιστραφεί».
Ερωτηθείς ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών από τον κ. Χατζηγιάννη για τα 67 εκατομμύρια ευρώ που καταβλήθηκαν από την ΕΕ για το έργο αν έχουν επιστραφεί, είπε ότι «θα επιστρέψουμε τα 67 εκ. ευρώ» που δόθηκαν.
Συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβουμε αντίστοιχο λιγότερο ποσό από άλλα έργα, ανέφερε και πρόσθεσε ότι κάποια από αυτά αφαιρέθηκαν εντός του 2025.
Ερωτηθείς από τον κ. Χατζηγιάννη ποια είναι τα έργα που επηρεάστηκαν, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών είπε ότι δεν έχουν «θυματοποιηθεί έργα αλλά ήταν λεφτά που θα λαμβάναμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή λόγω διαφόρων μεταρρυθμίσεων» και έφερε ως παράδειγμα αντί να κάνουμε μεταρρυθμιστικά έργα 100 εκ. ευρώ θα κάνουμε έργα 33 εκ. ευρώ.
«Θα λάβουμε μειωμένα κεφάλαια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή», πρόσθεσε.
Σε παρατήρηση ότι δόθηκε ένα εκατομμύριο ευρώ μέχρι σήμερα στην Technip και ερωτηθείς πόσο είναι το συμβόλαιο της, ο Πρόεδρος της Εταιρείας Υποδομών Φυσικού Αερίου (ΕΤΥΦΑ) Γιώργος Ασιήκαλης είπε ότι το όλο συμβόλαιο είναι περίπου 10 εκ. ευρώ.
Απαντώντας σε ερώτηση του κ. Χατζηγιάννη αν έχει πλέον την ικανότητα η ΕΤΥΦΑ/ΔΕΦΑ να χειρίζεται το έργο μετά τις αποτυχίες των τελευταίων ετών, ο Πρόεδρος της ΕΤΥΦΑ είπε ότι η ΔΕΦΑ για πάρα πολλά χρόνια στελεχωνόταν από δύο λειτουργούς και «αυτή τη στιγμή έχει δώδεκα λειτουργούς, συμπεριλαμβανομένων της καθαρίστριας και του κλητήρα».
Έχει πέντε μηχανικούς να χειριστεί τέτοιο έργο, ενώ θα έπρεπε να έχει 30-40 άτομα, πρόσθεσε.
«Έχουμε προκηρύξει τώρα 36 νέες θέσεις, έχει λήξει προθεσμία υποβολής των αιτήσεων και ξεκινάμε τη διαδικασία να προσλάβουμε προσωπικό ώστε να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε αυτό το έργο», πρόσθεσε.
Δυστυχώς, συνέχισε, «για πολλά χρόνια, και οι προηγούμενες Κυβερνήσεις άφησαν τούτο τον οργανισμό με δύο λειτουργούς».
Ανέφερε επίσης ότι ο ίδιος ο CINEA είπε παίρνω τα 67 εκ. πίσω για τρεις συγκεκριμένους λόγους που έχουν να κάνουν με το τρόπο κατακύρωσης του έργου, και «το πώς εγχειρίστηκαν το έργο οι προηγούμενες Κυβερνήσεις».
Εκπρόσωπος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας είπε ότι η Υπηρεσία ζήτησε με επιστολή την επίσημη πολιτική θέση του νυν Υπουργού, όπως είχαν ζητήσει και από τον τέως Υπουργό, «αλλά δεν μας είχε ικανοποιήσει η απάντησή τους».
«Οπότε στείλαμε καινούργια επιστολή τον Ιανουάριο», ζητώντας να αναφέρει ο Υπουργός «τί προτίθεται να πράξει σε σχέση με τις στρατηγικές προτεραιότητες του Υπουργείου για τα χρονοδιαγράμματα και τις ενέργειες που προγραμματίζονται για την επανεκκίνηση του έργου», πρόσθεσε.
Επιπλέον, ο εκπρόσωπος της ΕΥ είπε έστειλαν επιστολή επίσης την ίδια ημέρα τον Ιανουάριο στην ΕΤΥΦΑ «και ζητήσαμε να μας στείλουν στοιχεία για διάφορα θέματα» (εξαρτήματα του Προμηθέα, πιστοποιήσεις του πλοίου, την πλοήγηση και τη συντήρηση του πλοίου, τον ελλιμενισμό του πλοίου, τις μελέτες gap analysis και τις συμβάσεις παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών για τους νομικούς, τεχνικούς, οικονομικούς και εμπορικούς συμβούλους).
Ανέφερε ότι η Υπηρεσία προτίθεται να μελετήσει με προσοχή τις απαντήσεις και θα προχωρήσει στην ετοιμασία έκθεσης.
Ο επιβλέπων μηχανικός του έργου ανέφερε μεταξύ άλλων ότι όλα τα υλικά για το τερματικό που παραλήφθηκαν ήταν σύμφωνα με τις προδιαγραφές και ότι όλα τα πιστοποιητικά για τα υλικά που είχαν λάβει παραδόθηκαν στην ΕΤΥΦΑ.
Ανέφερε ότι όλα τα υπόλοιπα πιστοποιητικά που δεν είχαν δοθεί γιατί ο εργολάβος δεν είχε ολοκληρώσει κάποιες πληρωμές σε προμηθευτές του υπήρχε συμφωνία με την μορφή συζητήσεων ότι με την ολοκλήρωση του έργου οι προμηθευτές ήταν έτοιμοι να παραδώσουν και αυτά τα πιστοποιητικά στην ΕΤΥΦΑ.
Είπε ακόμη ότι έλεγξαν εκ νέου τί έχει παραδοθεί από έγγραφα της μελέτης και ποια έγγραφα λείπουν ακόμη και ολοκλήρωσαν τον έλεγχο που βρίσκεται στο εργοτάξιο και σε εγκαταστάσεις προμηθευτών.
Επιπλέον, αναφέρθηκε σε δύο σενάρια που έδωσε για ασφαλέστερη, οικονομικότερη και ταχύτερη ολοκλήρωση του έργου, στα οποία συμπεριλαμβάνεται «η συνέχιση της προβλήτας με τον υφιστάμενο εργολάβο», ενώ παράλληλα θα προχωρούσαν τα χερσαία έργα με μια διαδικασία fast track νοουμένου ότι θα χρησιμοποιηθεί ο εξοπλισμός που είχε παραδοθεί και αυτός που βρισκόταν σε εγκαταστάσεις προμηθευτών.
Εξάλλου, ο Πρόεδρος της ΑΗΚ Γιώργος Πέτρου είπε ότι οι μηχανικοί της ΑΗΚ έχουν μελετήσει το gap analysis και «είμαστε σε μια διαδικασία που πρέπει να πάρουμε τις τελικές μας αποφάσεις».
«Θα πρέπει να βγούμε σε προσφορές», πρόσθεσε.
