Στροφή προς το πλαστικό χρήμα κάνουν ολοένα και περισσότεροι Κύπριοι, με αποτέλεσμα ο όγκος συναλλαγών εκτός μετρητών να καταγράφει συνεχώς ανοδική πορεία και με ρυθμό αρκετά ταχύτερο σε σχέση με την Ευρωζώνη.
Αυτό το συμπέρασμα συνάγεται από τα στοιχεία που επεξεργάστηκε και δημοσιοποίησε σε σχετική έκθεσή της η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου.
Σύμφωνα με την έκθεση, στην Κύπρο ο συνολικός όγκος των συναλλαγών (εκτός μετρητών) αυξήθηκε κατά 6% σε €160 εκατομμύρια συναλλαγές το πρώτο εξάμηνο του 2025, σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2024, ενώ η συνολική αξία αυξήθηκε κατά 17% σε €137 δισεκατομμύρια για την ίδια περίοδο.
Από την άλλη, στη ζώνη του ευρώ ο συνολικός όγκος το πρώτο εξάμηνο του 2025 αυξήθηκε κατά 8% σε €78 δισεκατομμύρια σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2024, ενώ η συνολική αξία αυξήθηκε κατά 3% σε €116 τρισεκατομμύρια για την ίδια περίοδο.
- Διαβάστε ακόμη: Στρέφονται στις ψηφιακές συναλλαγές οι Κύπριοι - Δευτεραθλήτρια Ευρωζώνης στη χρήση καρτών η Κύπρος
Όγκος συναλλαγών ανά μέσο πληρωμής
Από περαιτέρω ανάλυση των στοιχείων, επίσης, προκύπτει ότι οι κάρτες πληρωμών χρησιμοποιήθηκαν σχεδόν πέντε φορές συχνότερα από ό,τι οι μεταφορές πιστώσεων, οι οποίες κατατάγηκαν δεύτερες σε όγκο συναλλαγών.
Ειδικότερα, για το πρώτο εξάμηνο του 2025, τα σχετικά μερίδια ανήλθαν σε 75% για τις κάρτες πληρωμών και 16% για τις μεταφορές πιστώσεων.
Όπως διαπιστώνει η Κεντρική Τράπεζα, η συχνή χρήση των καρτών πληρωμών, αποδίδεται στο ότι οι πληρωμές είναι πολύ βολικές, γρήγορες και εύκολες.
Μάλιστα, υπογραμμίζει, το διάταγμα που τέθηκε σε ισχύ τον Σεπτέμβριο του 2021 από το Υπουργείο Οικονομικών υποχρεώνοντας τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο λιανικό εμπόριο και στον τομέα των υπηρεσιών να αποδέχονται κάρτες πληρωμών, φαίνεται να έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην αυξημένη χρήση των καρτών πληρωμών στην Κύπρο.
Αντίστοιχα, στη ζώνη του ευρώ, οι πληρωμές με κάρτες αντιπροσώπευσαν το 57% του συνολικού όγκου των συναλλαγών και οι μεταφορές πιστώσεων το 22% για το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Με βάση τα όσα καταγράφει η Έκθεση, πάντως, είναι αξιοσημείωτο πως η Κύπρος είχε τη δεύτερη συχνότερη χρήση καρτών πληρωμής στη ζώνη του ευρώ, μετά από την Πορτογαλία για το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Αξία συναλλαγών ανά μέσο πληρωμής
Σύμφωνα, ακόμη, με την έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας, στην Κύπρο οι πληρωμές μεγαλύτερης αξίας πραγματοποιούνται κυρίως μέσω των μεταφορών πιστώσεων (μέση αξία €4.496), αντιπροσωπεύοντας το 84% των συνολικών συναλλαγών για το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Την ίδια ώρα, οι μεταφορές πιστώσεων είναι το κύριο μέσο πληρωμής για πληρωμές μεγαλύτερης αξίας και ειδικά μεταξύ εταιρικών πελατών, αφού προσφέρουν ασφάλεια, οικονομία και πλήρη έλεγχο σε σχέση με το χρόνο και την αξία της μεταφοράς.
Για την ίδια περίοδο, οι επιταγές κατέλαβαν τη δεύτερη θέση σε πληρωμές μεγαλύτερης αξίας (μέση αξία €3.807) με μερίδιο 6%, επιβεβαιώνοντας έτσι πως συνεχίζουν να διατηρούν σημαντική παρουσία στην εγχώρια αγορά.
Στη ζώνη του ευρώ, πάντως, οι μεταφορές πιστώσεων (μέση αξία €6.403) συγκρότησαν το 921% της συνολικής αξίας των συναλλαγών για το πρώτο εξάμηνο του 2025, ενώ το δεύτερο πιο δημοφιλές μέσο πληρωμής ήταν οι άμεσες χρεώσεις (μέση αξία €500) με μερίδιο 5%.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, το μερίδιο των επιταγών στη ζώνη του ευρώ ήταν αμελητέο (λιγότερο από 1%) για την ίδια περίοδο.
Μάλιστα, η μέση αξία των πληρωμών με επιταγές στην Κύπρο (€3.807) ήταν τρεις φορές μεγαλύτερη από αυτή της ζώνης του ευρώ (€1.185).
Βάσει των ίδιων στοιχείων, επίσης, η αξία συναλλαγών, οι μεταφορές πιστώσεων, οι άμεσες χρεώσεις και οι πληρωμές με κάρτα αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό στην Κύπρο σε σχέση με τη ζώνη του ευρώ, ενώ οι πληρωμές με ηλεκτρονικό χρήμα αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό στη ζώνη του ευρώ σε σχέση με την Κύπρο.
Ακόμη, η αξία των επιταγών μειώθηκε με παρόμοιο ρυθμό στην Κύπρο και στη ζώνη του ευρώ.
Τα δημοφιλέστερα αγαθά και υπηρεσίες
Σε ό,τι αφορά τα δημοφιλέστερα αγαθά και υπηρεσίες που αποκτήθηκαν με πληρωμές μέσω κάρτας, σύμφωνα με την έκθεση, το μεγαλύτερο ποσό που δαπανείται αφορά πληρωμές που λαμβάνονται για ιδρύματα πληρωμών, το οποίο αντιστοιχεί σε 14% (€912 εκατ.) της συνολικής αξίας των πληρωμών με κάρτα.
Ακολουθούν οι πληρωμές προς την Κυβέρνηση με μερίδιο σχεδόν 12% (€768 εκατ.) της συνολικής αξίας των πληρωμών με κάρτες, ενώ οι πληρωμές με κάρτα σε παντοπωλεία και υπεραγορές κατέχουν την τρίτη θέση με 11% (€690 εκατ.).
Επίσης, πληρωμές €500 εκατ. αφορούσαν τραπεζικά εμβάσματα και εντολές χρημάτων, €400 εκατ. χώρους φαγητού και εστιατόρια, γύρω στα €200 εκατ. λογαριασμούς κοινής ωφελείας, όπως και συναλλαγές σε πρατήρια καυσίμων, €100 εκατ. ρουχισμό, άλλα €100 εκατ. φαρμακεία, όπως επίσης και σε ξενοδοχεία.
Αυξάνονται κάρτες και ATMs
Βάσει της έκθεσης της Κεντρικής Τράπεζας, το πρώτο εξάμηνο του 2025, ο συνολικός αριθμός των καρτών πληρωμών αυξήθηκε κατά 7% φτάνοντας στα 2 εκατομμύρια σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2024, με μέσο όρο δύο κάρτες πληρωμών να αντιστοιχούν σε κάθε Κύπριο πολίτη.
Στη ζώνη του ευρώ, ο συνολικός αριθμός των καρτών πληρωμών αυξήθηκε κατά 12% φτάνοντας στα 879 εκατ. σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2024, με μέσο όρο δύο κάρτες πληρωμών για κάθε πολίτη της ζώνης του ευρώ.
Την ίδια ώρα, οι χρεωστικές κάρτες αποτελούν τις πλέον δημοφιλείς κάρτες πληρωμών στην Κύπρο, με τα στοιχεία να δείχνουν ότι το κοινό είναι 84% πιο πιθανόν να διαθέτει χρεωστική κάρτα παρά πιστωτική κάρτα ή κάρτα μεταγενέστερης χρέωσης.
Οι διεθνείς χρεωστικές κάρτες από τη VISA και τη MasterCard αποτελούν τις πλέον δημοφιλείς κάρτες πληρωμών στην Κύπρο, με τα τρία πιστωτικά ιδρύματα που έχουν προσδιοριστεί από την ΚΤΚ ως «Άλλα Συστημικά Σημαντικά Ιδρύματα», να προσφέρουν και τις δύο.
Αναφορικά τον αριθμό των ATMs, αυτός σημείωσε μικρή αύξηση από το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2024 (ATMs: 397) στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2025 (ATMs: 405).
Αυτό, τονίζεται στην Έκθεση, αποδίδεται στην εγκατάσταση ATMs σε συγκεκριμένες ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές της Κύπρου μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2025 με στόχο τη διευκόλυνση της πρόσβασης των κατοίκων σε μετρητά.
Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι, γύρω στο 72% των ATMs αποδέχονται κάρτες με λειτουργία ανέπαφης πληρωμής.
Ομοίως, ο συνολικός αριθμός των ATMs στη ζώνη του ευρώ σημείωσε οριακή πτώση από το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2024 (ATMs: 256.645) στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2025 (ATMs: 249.281).
Από αυτά, μόνο το 34% αποδέχονται κάρτες με λειτουργία ανέπαφης πληρωμής.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι ο συνολικός αριθμός των ATMs τόσο στην Κύπρο όσο και στη ζώνη του ευρώ μειώθηκε περίπου 12% κατά τα τελευταία πέντε χρόνια καθότι η χρήση των μετρητών συρρικνώθηκε και οι τράπεζες επιχείρησαν τον περιορισμό των λειτουργικών τους εξόδων.
Παράλληλα, έχουν προκύψει νέα κανάλια αναλήψεων μετρητών εκτός από τα ATMs, όπως, η επιστροφή μετρητών σε σημεία πώλησης εμπόρων [cashback at the point-of-sale (POS)].
Μάλιστα, ενώ η χρήση ATMs αποτελεί την πρώτη επιλογή για ανάληψη μετρητών από τους Κυπρίους, η επιστροφή μετρητών σε σημεία πώλησης εμπόρων φαίνεται να κερδίζει έδαφος, και αναδεικνύεται ως ένα σημαντικό εργαλείο αναλήψεων μετρητών στην κυπριακή αγορά.
Με βάση, ακόμη, την Έκθεση, οι αναλήψεις μετρητών εξακολουθούν να αποτελούν ένα πολύτιμο εργαλείο αυτό-εξυπηρέτησης του κοινού στην Κύπρο καταγράφοντας αναλήψεις ύψους €2,5 δισεκατομμυρίων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Πάντως καθώς, η συνολική αξία των αναλήψεων παρέμεινε σε σχετικά σταθερά επίπεδα από το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2024 μέχρι το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2025, ο συνολικός όγκος των αναλήψεων κατέγραψε πτώση σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024, με αποτέλεσμα την αύξηση της μέσης αξίας των αναλήψεων στην Κύπρο.
Είναι μάλιστα αξιοσημείωτο ότι η μέση αξία των αναλήψεων αυξήθηκε κατά 28% από το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2022 (€291) μέχρι το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2025 (€372).
