Βασικές προϋποθέσεις για τη μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων αποτελούν πλέον η ανθεκτικότητα και η βιωσιμότητα στην εφοδιαστική αλυσίδα. Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των logistics, οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες, το αυξημένο κόστος ενέργειας και οι απαιτήσεις ESG μεταβάλλουν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται και χρηματοδοτούνται επενδύσεις στον κλάδο.
Στο 19ο Supply Chain & Logistics EXPO, ο General Manager Corporate Banking της Eurobank, Νικόλας Παναγή, παρουσίασε τη θεματική «Financing Resilient and Sustainable Supply Chains», προσφέροντας μια τραπεζική οπτική για τον ρόλο της χρηματοδότησης στη μετάβαση προς πιο ανθεκτικά και βιώσιμα μοντέλα εφοδιαστικής αλυσίδας.
Κατά τον ίδιο, οι εφοδιαστικές αλυσίδες έχουν πάψει να αντιμετωπίζονται ως ένα καθαρά λειτουργικό ζήτημα και έχουν αναδειχθεί σε στρατηγική οικονομική προτεραιότητα. Οι τράπεζες, που βρίσκονται στο σημείο συνάντησης της πραγματικής οικονομίας, χρηματοδοτούν υποδομές, εμπορικά περιουσιακά στοιχεία και εμπορικές ροές, ενώ ταυτόχρονα αξιολογούν κινδύνους και κατανέμουν κεφάλαια. Λίγοι τομείς, όπως ανέφερε, αποτυπώνουν αυτή τη δυναμική τόσο καθαρά όσο τα logistics και η εφοδιαστική αλυσίδα.
Σύμφωνα με τον κ. Παναγή, τρεις βασικές δυνάμεις αναδιαμορφώνουν σήμερα το τοπίο. Η ανθεκτικότητα και η αποδοτικότητα, η βιωσιμότητα και ο ψηφιακός μετασχηματισμός σε συνδυασμό με την τεχνητή νοημοσύνη. Το κρίσιμο ερώτημα, όπως το έθεσε, είναι ποιος είναι ο ρόλος των τραπεζών στην υποστήριξη αυτής της μετάβασης.
Η εφοδιαστική αλυσίδα, κατά τον ίδιο, δεν αποτελεί μόνο μια φυσική ροή αγαθών. Περιλαμβάνει τη ροή κεφαλαίων, δεδομένων και κινδύνου. Κάθε αποστολή συνδέεται με κεφάλαιο κίνησης, χρηματοδότηση, εργαλεία εμπορίου όπως εγγυητικές επιστολές και letters of credit, καθώς και με συναλλαγματικό, επιτοκιακό και πιστωτικό κίνδυνο. Όταν οι αλυσίδες διαταράσσονται, η ρευστότητα περιορίζεται, το κόστος αυξάνεται και ο κίνδυνος πολλαπλασιάζεται, κάτι που γίνεται άμεσα ορατό στο τραπεζικό σύστημα μέσω καθυστερήσεων πληρωμών και πίεσης στις ταμειακές ροές.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι τράπεζες δεν περιορίζονται πλέον στη χρηματοδότηση, αλλά εξελίσσονται σε ενεργούς εταίρους των επιχειρήσεων, συμμετέχοντας στην αξιολόγηση και σε πολλές περιπτώσεις στον επανασχεδιασμό των εφοδιαστικών τους αλυσίδων. Η μετάβαση από μοντέλα που εστιάζουν αποκλειστικά στο χαμηλότερο κόστος σε πιο ανθεκτικές δομές αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται ο πιστωτικός κίνδυνος. Μια εφοδιαστική αλυσίδα με ελαφρώς υψηλότερο κόστος αλλά σημαντικά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα θεωρείται πλέον πιο αξιόπιστη και χρηματοδοτήσιμη.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη βιωσιμότητα. Τα logistics αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εκπομπών, με το κόστος καυσίμων, την τιμολόγηση του άνθρακα και το ρυθμιστικό πλαίσιο να επηρεάζουν άμεσα την κερδοφορία και συνεπώς την πιστοληπτική ικανότητα των επιχειρήσεων. Στην Ευρώπη, η βιωσιμότητα είναι πλέον ενσωματωμένη στη ρύθμιση, στην εποπτεία και στην κατανομή κεφαλαίων, με πρωτοβουλίες όπως το EU Green Deal και το Fit for 55 να επιταχύνουν τη μετάβαση σε χαμηλότερων εκπομπών μεταφορές και ενεργειακά αποδοτικές υποδομές.
Όπως ανέφερε, η χρηματοδότηση συνδέεται ολοένα και περισσότερο με δείκτες ESG, όχι μόνο για την υποστήριξη της πράσινης μετάβασης αλλά και για τη μείωση του μακροπρόθεσμου χρηματοοικονομικού κινδύνου. Οι βιώσιμες εφοδιαστικές αλυσίδες προσφέρουν χαμηλότερο λειτουργικό κόστος σε βάθος χρόνου, περιορισμό ρυθμιστικών κινδύνων και ευκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια, γεγονός που εξηγεί τη δυναμική ανάπτυξη των sustainability linked χρηματοδοτήσεων.
Κλείνοντας, ο κ. Παναγή υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα, η βιωσιμότητα και η ψηφιακή ορατότητα δεν αποτελούν πλέον επιλογές, αλλά βασικά κριτήρια αξιολόγησης για τη χρηματοδότηση της εφοδιαστικής αλυσίδας, διαμορφώνοντας ένα νέο πλαίσιο στο οποίο οι επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν και να επενδύσουν.
