Με θετικές προοπτικές ανάπτυξης, αλλά επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες εισέρχονται στο 2026 η Κύπρος και η Ελλάδα, σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση της S&P Global Ratings για τις οικονομικές και πιστοληπτικές προοπτικές των δύο χωρών.
Ο οίκος διαπιστώνει σαφή σύγκλιση των αξιολογήσεων Ελλάδας και Κύπρου με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι οι εξωτερικές ευπάθειες εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό περιοριστικό παράγοντα για περαιτέρω αναβαθμίσεις.
Στο καθαρά μακροοικονομικό σκέλος, η εικόνα είναι θετική. Η S&P προβλέπει ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος θα συνεχίσουν να υπεραποδίδουν σε όρους ρυθμών μεγέθυνσης έναντι της ευρωζώνης τα επόμενα χρόνια.
Για την Ελλάδα, η ανάπτυξη εκτιμάται στο 2,3% το 2026 και στο 2,0% το 2027, ενώ για την Κύπρο στο 2,8% και 2,9% αντίστοιχα, όταν η ευρωζώνη αναμένεται να κινηθεί κοντά στο 1,2%-1,4%.
Η υπεραπόδοση αυτή, ιδίως για την Ελλάδα, αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, οι οποίοι λειτουργούν ως αντιστάθμισμα στη σταδιακή απόσυρση των ευρωπαϊκών επιχορηγήσεων μετά το 2026.
Παράλληλα, η δημοσιονομική εικόνα εμφανίζεται βελτιωμένη. Η S&P επισημαίνει ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος καταγράφουν ταχύτερη δημοσιονομική προσαρμογή σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης, με τα δημοσιονομικά ισοζύγια να βελτιώνονται σταθερά και τα χρέη να ακολουθούν καθοδική τροχιά.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, αν και το απόθεμα χρέους παραμένει υψηλό σε σχέση με τους Ευρωπαίους εταίρους, η ύπαρξη σημαντικού ταμειακού αποθέματος εξακολουθεί να λειτουργεί ως ισχυρό μαξιλάρι ασφαλείας.
Αντίθετα, για την Κύπρο, η S&P σημειώνει ότι ο ρόλος των δημοσιονομικών αποθεμάτων έχει πλέον περιοριστεί, χωρίς ωστόσο αυτό να συνιστά άμεσο κίνδυνο για τη σταθερότητα.
Το βασικό σημείο προβληματισμού για τον οίκο εντοπίζεται στο εξωτερικό ισοζύγιο. Ελλάδα και Κύπρος συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών με τα υψηλότερα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών στην ευρωζώνη, τάση που αναμένεται να συνεχιστεί και την περίοδο 2026-2028.
Στην Ελλάδα, το έλλειμμα συνδέεται εν μέρει με την αυξημένη εισαγωγική δραστηριότητα που συνοδεύει την υλοποίηση των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ στην Κύπρο η χρηματοδότηση του ελλείμματος έχει μετατοπιστεί από το χρέος προς τις άμεσες ξένες επενδύσεις.
Παρά τη διαφοροποίηση αυτή, η S&P επισημαίνει ότι και στις δύο περιπτώσεις η εξάρτηση από εξωτερική χρηματοδότηση παραμένει δομική αδυναμία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο ενεργειακό σκέλος. Η υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενους υδρογονάνθρακες εξακολουθεί να βαραίνει το εξωτερικό ισοζύγιο και των δύο χωρών, καθιστώντας τες ευάλωτες σε διακυμάνσεις των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η S&P αναγνωρίζει πρόοδο στη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών, κυρίως στην Ελλάδα, ωστόσο σημειώνει ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν έχει ακόμη φτάσει σε σημείο που να μεταβάλλει ουσιαστικά το εξωτερικό προφίλ.
Ο τουρισμός παραμένει βασικός μοχλός στήριξης της ανάπτυξης. Τα στοιχεία που παρουσιάζει ο οίκος δείχνουν ότι τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο οι αφίξεις συνέχισαν να αυξάνονται το 2025 σε ετήσια βάση, με διαφοροποίηση ως προς τη σύνθεση των αγορών προέλευσης. Ιδιαίτερα στην Κύπρο, η κατάρρευση των αφίξεων από τη Ρωσία έχει οδηγήσει σε στροφή προς νέες αγορές, εξέλιξη που βελτιώνει τη γεωγραφική διασπορά αλλά δεν εξαλείφει τη συνολική εξάρτηση από τον τουρισμό.
Σε επίπεδο πιστοληπτικής αξιολόγησης, η S&P επιβεβαιώνει τη σταθερή προοπτική για την Ελλάδα, η οποία διατηρείται στη βαθμίδα BBB, και τη θετική προοπτική για την Κύπρο, με αξιολόγηση A-.
Η σύγκλιση των αξιολογήσεων με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης θεωρείται πλέον δεδομένη, ωστόσο ο οίκος καθιστά σαφές ότι για να υπάρξει περαιτέρω βελτίωση απαιτείται διατηρήσιμη μείωση των εξωτερικών ανισορροπιών και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε μακροπρόθεσμους κινδύνους, όπως οι δημογραφικές πιέσεις και η κλιματική αλλαγή.
Η S&P εκτιμά ότι η Ελλάδα και η Κύπρος εμφανίζονται σαφώς ισχυρότερες σε σχέση με πριν από πέντε χρόνια, με καλύτερες αναπτυξιακές και δημοσιονομικές βάσεις.
Από την άλλη, η επόμενη φάση σύγκλισης με την Ευρωζώνη δεν θα κριθεί τόσο από την ανάπτυξη όσο από την ικανότητα των δύο οικονομιών να περιορίσουν τα εξωτερικά τους ελλείμματα και να θωρακιστούν απέναντι σε εξωγενείς κραδασμούς.
